แมลงวันผลไม้หรือแมลงวันทอง นับว่าเป็นภัยกับผลไม้หลากหลายชนิดโดยเฉพาะผลไม้ที่มีเปลือกบางและอ่อนนุ่ม อาทิเช่น ฝรั่ง มะม่วง ชมพู่ พุทรา มะเฟือง น้อยหน่า เป็นต้น ในช่วงฤดูร้อนจะเป็นช่วงที่แมลงวันผลไม้ระบาดอย่างรุนแรง ทำให้ผลไม้ไม่ได้คุณภาพเนื่องจากมีตำหนิ รูปทรงผิดปกติ หรืออาจมีหนอนอยู่ภายในผลไม้ ส่งผลให้คุณภาพตกต่ำ ขายไม่ได้ราคา หรือสร้างผลกระทบต่อเกษตรกรเป็นอย่างมาก การป้องกันโดยวิธีการใช้สารเคมีก่อให้เกิดปัญหาสารพิษตกค้างในผลผลิต ค่าใช้จ่ายของสารเคมีสูง ส่งผลทำให้เกิดปัญหาการส่งออก ทำให้เกิดความเสียหายที่เกิดขึ้นทางเศรษฐกิจ มูลค่าไม่ต่ำกว่า 3,000 ล้านบาท
เกษตรกรจึงจำเป็นต้องหาวิธีแก้ไขปัญหาแมลงวันผลไม้โดยไม่ใช้สารเคมี เพื่อความปลอดภัย และเป็นการกำจัดศัตรูพืชที่ต้นตออย่างมีประสิทธิภาพ โดยการใช้วิธีการควบคุมแมลงวันผลไม้ด้วยเทคนิคแมลงเป็นหมัน โดยวิธีนี้เป็นวิธีการควบคุมประชากรแมลงวันผลไม้ โดยการปล่อยแมลงวันผลไม้ที่ถูกทำให้เป็นหมันเข้าสู่พื้นที่ที่ต้องการควบคุม เมื่อแมลงวันผลไม้เป็นหมันเข้าไปผสมพันธุ์กับแมลงวันผลไม้ในธรรมชาติจะทำให้ประชากรลดลง เนื่องจากไม่มีลูกหลานเกิดใหม่ โดยมีวิธีการดังนี้
- มีการเพาะเลี้ยงแมลงวันผลไม้เพื่อให้ได้จำนวนมาก
- ทำให้เป็นหมันโดยการฉายรังสี เช่น รังสีแกมมาหรือรังสีเอ็กซ์ ในระยะดักแด้ที่อายุ 2 วันก่อนออกเป็นตัวเต็มวัย ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่อวัยวะต่าง ๆ ของแมลงมีการพัฒนาการสมบูรณ์ และกำลังพัฒนาระบบสืบพันธุ์ รังสีที่แมลงวันผลไม้ได้รับจะทำให้สเปิร์มหรือเชื้อเพศผู้ถูกทำลาย (ตาย) ส่วนเพศเมียไข่และรังไข่จะถูกทำลายหมดเพื่อให้ไม่สามารถผสมพันธุ์ได้
- หลังจากนั้นปล่อยแมลงวันผลไม้ที่เป็นหมันออกไปผสมพันธุ์กับแมลงวันผลไม้ที่มีอยู่ในธรรมชาติ เพศผู้ที่เป็นหมันจะเข้าไปผสมพันธุ์กับเพศเมียในธรรมชาติ แต่ไม่สามารถให้กำเนิดลูกหลานได้ เนื่องจากเพศผู้ไม่สามารถสร้างสเปิร์มที่มีชีวิตได้ ส่งผลให้ประชากรแมลงวันผลไม้ลดลงในระยะยาว
สำหรับการควบคุมประชากรแมลงวันผลไม้ที่มีประสิทธิภาพ จำเป็นต้องมีการควบคุมแบบครอบคลุมพื้นที่ ทั้งพื้นที่แปลงเพาะปลูก พื้นที่สวนหลังบ้าน พื้นที่รกร้างว่างเปล่าที่มีพืชอาศัยของแมลงวันผลไม้ การปล่อยแมลงวันผลไม้ที่เป็นหมันต้องมีการปล่อยให้มากกว่าแมลงวันผลไม้ที่มีอยู่ในธรรมชาติ และปล่อยอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สามารถแข่งขันเลือกคู่ผสมพันธุ์กับแมลงเป้าหมายในธรรมชาติ จึงจะทำให้จำนวนประชากรแมลงวันผลไม้ลดจำนวนลงได้ และเพื่อให้ได้ผลดียิ่งขึ้น ควรผสมผสานวิธีการอื่นๆ เข้ามาด้วย ได้แก่ การเก็บผลไม้ร่วงหล่นที่ถูกแมลงวันผลไม้ทำลาย การใช้กับดักสารล่อเพศผู้และเหยื่อพิษ การใช้แมลงศัตรูธรรมชาติ เช่น ตัวห้ำ ตัวเบียน การใช้กับดักพืชอาศัย เป็นต้น
