คพ.ปลื้ม ผลสำเร็จฟื้นฟูคลองแม่ข่า จ.เชียงใหม่ ดึงทุกภาคส่วนร่วมมือฟื้นฟูแหล่งน้ำ

คพ.ปลื้ม ผลสำเร็จฟื้นฟูคลองแม่ข่า จ.เชียงใหม่ ดึงทุกภาคส่วนร่วมมือฟื้นฟูแหล่งน้ำ ภายใต้วิสัยทัศน์ “คลองสวย น้ำใส ไหลดี ชุมชนมีสุข”

เมื่อวันที่ 11 ก.ย. ที่โรงแรมกรีน เลค รีสอร์ต จ.เชียงใหม่ นายพิทยา ปราโมทย์วรพันธุ์ รองอธิบดีอธิบดีกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) เป็นประธานการจัดเสวนาทางวิชาการ เรื่อง ความสำเร็จในการแก้ไขปัญหาคลองแม่ข่า จ.เชียงใหม่ โดยมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมเสวนา

นายพิทยา กล่าวว่า คลองแม่ข่ามีการพัฒนามาอย่างรวดเร็ว แต่เบื้องหลังความสำเร็จเหล่านี้เกิดจากการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนกันอย่างต่อเนื่อง คลองแม่ข่า เป็นคลองดั้งเดิมแต่โบราณ ซึ่งเป็นคลองหลักของตัวเมืองเชียงใหม่ มีต้นน้ำมาจากลำห้วยในเขตอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย โดยน้ำแม่ข่าสายหลักจะไหลผ่านต.ดอนแก้ว อ.แม่ริม ผ่านเขตเทศบาลนครเชียงใหม่ เทศบาลตำบลป่าแดด เทศบาลตำบลแม่เหียะ อ.เมือง จากนั้นไหลเรื่อยไปจนรวมกับลำเหมืองกางไหลลงสู่แม่น้ำปิง ในเขตเทศบาลตำบลป่าแดด และไหลลงสู่แม่น้ำปิงในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลสบแม่ข่า อ.หางดง จ.เชียงใหม่ รวมความยาวประมาณ 31 กม.

นายพิทยา กล่าวอีกว่า แต่เดิมนั้นคลองแม่ข่ามีคุณภาพน้ำเสื่อมโทรม เนื่องจากน้ำต้นทุนที่ใช้รักษาระดับลำน้ำมีปริมาณน้อยส่งผลให้ไม่สามารถรักษาสมดุลคุณภาพน้ำตามธรรมชาติได้ประกอบกับการขยายตัวของชุมชนริมสองฝั่งคลองแม่ข่าเพิ่มมากขึ้น มีการปล่อยน้ำเสียจากแหล่งกำเนิดมลพิษ อาทิเช่น ที่อยู่อาศัย สถานประกอบการ ร้านอาหาร เป็นต้น ส่งผลให้มีน้้าเสียชุมชนไหลลงสู่คลองแม่ข่าเพิ่มขึ้น 2.ปริมาณน้ำเสียที่เกิดจากชุมชนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่คาดว่ามีการระบายน้ำฝนและน้ำเสียลงสู่ลำห้วยและคลองแม่ข่า มีจำนวนทั้งสิ้น 9 แห่ง มีจำนวนประชากร 173,761 คน คาดว่ามีการระบายน้ำฝนและน้ำเสียลงสู่ลำห้วยและคลองแม่ข่า ประมาณ 26,064.29 ลบ.ม.ต่อวัน

นายพิทยา กล่าวว่า ต่อมาจ.เชียงใหม่ร่วมกับเทศบาลนครเชียงใหม่ ภาคีหน่วยงานต่างๆ รวมทั้งเครือข่ายภาคประชาชนผลักดันให้เกิดพัฒนาและฟื้นฟูคลองแม่ข่า มีการจัดทำแผนแม่บทคลองแม่ข่าฉบับที่ 1 (พ.ศ.2555- 2560) ต่อเนื่องด้วยแผนแม่บทคลองแม่ข่าฉบับที่ 2 (พ.ศ.2561- 2565) ภายใต้วิสัยทัศน์“คลองสวย น้ำใส ไหลดี ชุมชนมีสุข” ประกอบไปด้วย 4 แผนงานหลัก ได้แก่

1.การบริหารจัดการน้ำต้นทุน 2.การบำบัดน้ำเสียก่อนปล่อยลงสู่ลำน้ำสาธารณะ 3.การปรับปรุงภูมิทัศน์พัฒนาที่อยู่อาศัย ปรับปรุงทางเดินเลียบคลองและวางระบบท่อรวบน้ำเสียของบ้านเรือนสองข้างคลองเพื่อป้องกันน้ำเสียไหลลงคลองแม่ข่า 4.การมีส่วนร่วมของประชาชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการรณรงค์ป้องกันและแก้ไขปัญหามลพิษทางน้ำ 5.บทบาทและภารกิจของกรมควบคุมมลพิษ ภายใต้แผนแม่บทคลองแม่ข่า

รองอธิบดีคพ. กล่าวเพิ่มเติมว่า ขณะที่คพ. ได้มีส่วนร่วมในการฟื้นฟูคลองแม่ข่าในปี 2558 ในการติดตามตรวจสอบแหล่งกําเนิดมลพิษบริเวณคลองแม่ข่าและการบังคับใช้กฎหมาย ติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำคลองแม่ข่าและคลองสาขา จัดอบรมสร้างความรู้และความเข้าใจด้านการจัดการน้ำเสียให้ชาวบ้านในพื้นที่ เพื่อให้ความรู้เรื่องการจัดการน้ำเสียในพื้นที่ริมคลองแม่ข่า เพื่อสร้างความตระหนักและตื่นตัวในการมีส่วนร่วมเรื่องการรักษาและฟื้นฟูคุณภาพน้ำในคลองแม่ข่าด้วย ทั้งนี้การฟื้นฟูคลองแม่ข่าจะสำเร็จได้นั้น ต้องได้รับความร่วมมือจากชุมชน และคนในพื้นที่ที่เข้ามามีส่วนร่วมในการฟื้นฟูแหล่งน้ำในชุมชนท้องถิ่นของตน