สกู๊ปพิเศษ : มองโลก 2024 – เป็นประจำทุกปีที่ ดิ อีโคโนมิสต์ นิตยสารแถวหน้าของอังกฤษ จะวิเคราะห์และประเมินสถานการณ์โลกในภาพรวม ทั้งการเมือง เศรษฐกิจ การต่างประเทศ และเทคโนโลยี ซึ่งปีนี้บทความ The World Ahead 2024 มองโลกล่วงหน้าในปี 2567
ทอม สแตนเดจ บรรณาธิการ เปิดประเด็นว่าชีวิตจะพลิกผันตลอด ไม่ว่าจะเป็นความขัดแย้งทางอาวุธที่เพิ่มขึ้น ความพยายามในการหาพลังงานใหม่ทั่วโลก หรือความก้าวหน้าอย่างรวดเร็วของปัญญาประดิษฐ์ (เอไอ) โลกกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วจนน่าเหลือเชื่อ
ตั้งแต่สถานการณ์ในตะวันออกกลางไปจนถึงการนำรถยนต์ไฟฟ้ามาใช้งานจนถึงการรักษาโรคอ้วน สิ่งรอบตัวจะดูแตกต่างอย่างมากจากที่เคยทำเมื่อปีหรือสองปีที่แล้ว และเป้าหมายของบทความนี้คือช่วยให้ผู้อ่านตามทันโลกทันเหตุการณ์ โดยแบ่งออกเป็น 10 ข้อสำคัญดังต่อไปนี้
Tom Standage’s ten trends to watch in 2024. /image: agnès ricart/
1.โหวตรัวทั่วโลก
ปี 2567 มีกำหนดจัดการเลือกตั้งมากกว่า 70 ครั้งในหลายประเทศทั่วโลกซึ่งมีประชากรรวมกันราว 4,200 ล้านคนหรือกว่าครึ่งหนึ่งของประชากรโลก ส่งผลให้ปีนี้มีจำนวนผู้มีสิทธิ์ออกเสียงเลือกตั้งมหาศาลอย่างที่ไม่เคยพบเห็นมาก่อน
รวมถึงยกถึงสถานะของประชาธิปไตยทั่วโลกให้โดดเด่นขึ้น อย่างไรก็ตาม แม้การเลือกตั้งจะมากมายเป็นปรากฏการณ์ แต่สิ่งนี้ไม่ได้การันตีว่าความเป็นประชาธิปไตยจะเข้มข้นขึ้นเพราะมีความเป็นไปได้ว่าการเลือกตั้งหลายครั้งในปีนี้อาจไม่ยุติธรรม ไม่มีเสรีภาพ และไม่โปร่งใส
ภาพประกอบ: ประธานาธิบดีโจ ไบเดน – อดีตประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์
2.ทางเลือกระดับโลกของอเมริกา
ในปีนี้ทั่วโลกต่างจับตาดูความเคลื่อนไหวของผู้มีสิทธิ์ออกเสียงเลือกตั้งในสหรัฐอเมริกา รวมถึงศาลที่มีกำหนดพิพากษาคดีความของ นายโดนัลด์ ทรัมป์ อดีตประธานาธิบดีสหรัฐซึ่งมีโอกาส 1 ใน 3 ที่จะได้ตำแหน่งผู้นำประเทศกลับคืนมา
ผลลัพธ์อาจขึ้นอยู่กับผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งไม่กี่หมื่นคนในรัฐสวิงก์สเตตหรือรัฐที่ทั้งสองพรรคใหญ่ได้รับคะแนนสนับสนุนสูสีกัน แต่ผลที่ตามมาจะกระทบต่อทิศทางและความเป็นไปทั่วโลก ตั้งแต่นโยบายสภาพภูมิอากาศไปจนถึงการสนับสนุนทางทหารสำหรับยูเครน รวมทั้งชะตากรรมของ ประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย ก็ขึ้นอยู่กับผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งชาวอเมริกันมากกว่าชาวรัสเซีย
ประธานาธิบดีโวโลดิมีร์ เซเลนสกี ผู้นำยูเครน จับมือกับนายชาร์ล มีแชล ประธานคณะมนตรียุโรป
3.ก้าวขึ้นมาหน่อย, ยุโรป
ยุโรปต้องยกระดับและให้การสนับสนุนทางทหารและเศรษฐกิจแก่ยูเครนซึ่งจำเป็นสำหรับการต่อสู้เพื่อรักษาอธิปไตยที่ยืดเยื้อยาวนาน ขณะเดียวกันต้องวางเส้นทางสู่การเป็นสมาชิกสหภาพยุโรป (อียู) ของยูเครน นี่เป็นสิ่งถูกต้องที่ควรทำซึ่งจะรับประกันความเสี่ยงในกรณีที่นายทรัมป์ฟื้นอำนาจกลับมานั่งเก้าอี้ประธานาธิบดีสหรัฐและถอนการสนับสนุนยูเครน
การปะทะนองเลือดระหว่างอิสราเอลกับกองกำลังฮามาส
4.ตะวันออกกลางโกลาหล
ความวุ่นวายในตะวันออกกลางจากความขัดแย้งนองเลือดระหว่างอิสราเอลกับกองกำลังฮามาส และการตอบโต้ของอิสราเอลในพื้นที่ฉนวนกาซ่า ทำให้ภูมิภาคนี้พลิกผันและลบล้างความคิดที่ว่าโลกจะยังเพิกเฉยต่อชะตากรรมของชาวปาเลสไตน์ผู้บริสุทธิ์ได้จริงหรือ
นี่อาจกลายเป็นความขัดแย้งในระดับภูมิภาคที่ขยายวงกว้างมากขึ้นหรืออาจเป็นโอกาสใหม่ในการสร้างสันติภาพ สำหรับสหรัฐซึ่งเป็นมหาอำนาจที่แผ่ขยายอิทธิพลมากเกินไป ประเด็นนี้อาจเป็นบททดสอบว่าจะสามารถปรับตัวเข้ากับโลกที่ซับซ้อนและคุกคามมากขึ้นได้หรือไม่
ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ผู้นำจีน
5.หลายขั้วชวนระส่ำ
แผนการหลักของสหรัฐในเอเชียซึ่งมุ่งเน้นไปที่การแข่งขันกับจีน ชาติมหาอำนาจที่ทรงอิทธิพลในภูมิภาคแห่งนี้ ถูกทำลายลงด้วยสงครามในยูเครนและฉนวนกาซ่า ขณะที่รัสเซียก็สูญเสียอิทธิพลเช่นกัน ความขัดแย้งที่แช่แข็งกำลังค่อยๆ ละลาย และสงครามเย็นในท้องถิ่นกำลังปะทุไปทั่วโลก
ความไม่มั่นคงในภูมิภาคซาเฮล เขตรอยต่อแบ่งทวีปแอฟริกาเป็นเหนือและใต้ ก็เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน โลกกำลังเตรียมพร้อมสำหรับความขัดแย้งที่มากขึ้นและในตอนนี้ “ช่วงเวลาที่มีขั้วอำนาจเดียว” ของสหรัฐได้สิ้นสุดลงแล้ว
สกู๊ปพิเศษ : มองโลก 2024 – ความสัมพันธ์ยังระส่ำต่อเนื่องระหว่างจีนกับไต้หวัน
6.สงครามเย็นครั้งที่สอง
ในขณะที่การเติบโตของจีนชะลอตัวลง ความตึงเครียดในไต้หวันกลับเพิ่มสูงขึ้น และสหรัฐยังคงจำกัดการเข้าถึงเทคโนโลยีขั้นสูงของจีนอย่างต่อเนื่อง วาทกรรม “สงครามเย็นยุคใหม่” ทวีความรุนแรงขึ้น บริษัทชาติตะวันตกที่พยายามลดการพึ่งพาจีนในห่วงโซ่อุปทานจะพบว่าการพูดนั้นง่ายกว่าการลงมือทำมาก
สกู๊ปพิเศษ : มองโลก 2024 – ภาพประกอบ – In this photo taken on December 9, 2023, vehicles prepare land for new solar panels next to a field of solar panels during construction at the Ningxia Tengger Desert New Energy Base in China’s northern Ningxia region. (Photo by AFP) / China OUT
7.ภูมิศาสตร์พลังงานใหม่
การเปลี่ยนแปลงด้านพลังงานสะอาดกำลังก่อให้เกิดชาติมหาอำนาจสีเขียวและร่างแผนที่ทรัพยากรพลังงานใหม่ ลิเธียม ทองแดง และนิกเกิลมีมูลค่ามากกว่าที่เคย ขณะที่น้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ และภูมิภาคที่ครองอุปทานดังกล่าวจะมีความสำคัญน้อยลง การแข่งขันเพื่อแย่งชิงทรัพยากรสีเขียวกำลังพลิกโฉมภูมิรัฐศาสตร์และการค้า สร้างผู้ชนะและผู้แพ้ที่คาดไม่ถึง
ภาพประกอบ – ความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจทั่วโลกยังต้องจับตาอย่างใกล้ชิด
8.ความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ
เศรษฐกิจชาติตะวันตกจะทำได้ดีกว่าที่คาดไว้ในปี 2566 แต่ยังไม่หลุดพ้นและอัตราดอกเบี้ยที่สูงขึ้นและนานขึ้นจะสร้างความเจ็บปวดให้กับบริษัทและผู้บริโภค แม้จะสามารถหลีกเลี่ยงภาวะเศรษฐกิจถดถอยได้บ้างก็ตาม ส่วนจีนอาจตกอยู่ในภาวะเงินฝืด
ภาพประกอบ – AI-EUROPE/CONFERENCE-OPENSOURCE /REUTERS/
9.เอไอ..เอาจริง
ธุรกิจต่างๆ กำลังนำเอไอมาปรับใช้ หน่วยงานกำกับดูแลก็กำลังควบคุม และฝ่ายพัฒนาเทคโนโลยีก็ยังเดินหน้าปรับปรุงต่อไป การถกเถียงจะทวีความรุนแรงมากขึ้นเกี่ยวกับแนวทางการกำกับดูแลเอไอที่ดีที่สุด รวมถึงความเสี่ยงที่ยังมีอยู่ การใช้งานและการละเมิดที่ไม่คาดคิดจะปรากฏขึ้นเรื่อยๆ ท่ามกลางความกังวลมากมายเกี่ยวกับผลกระทบของเอไอต่องานและการแทรกแซงการเลือกตั้ง
ภาพประกอบ – แถวธงชาติสมาชิกสหประชาชาติ (ยูเอ็น) ที่หน้าสำนักงานใหญ่ในนครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา
10.โลกหลอมรวม?
บางทีความแตกต่างทางอุดมการณ์อาจถูกละทิ้งในช่วงที่โลกเพลิดเพลินกับการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก 2024 ที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส หรือจะร่วมลุ้นไปกับนักบินอวกาศที่ (อาจ) จะเดินทางวนรอบดวงจันทร์ แต่ก็มีความเป็นไปได้เช่นกันที่ความหวังในเอกภาพระดับโลกจะสะดุดหยุดนิ่ง
ข่าวที่เกี่ยวข้อง:
