สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยผลวิเคราะห์โครงสร้างการส่งออกไทยช่วง 9 เดือนแรกปี 2569 ชี้สินค้าเกษตรมูลค่าสูงและสินค้าเกษตรแปรรูป โดยเฉพาะผลไม้ไทย อาหารสัตว์เลี้ยง และไก่แปรรูป เติบโตโดดเด่น สะท้อนศักยภาพในการยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันและสร้างการเติบโตอย่างยั่งยืน
วันที่ 30 ต.ค. 2569 นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ให้ความสำคัญกับการยกระดับสินค้าเกษตรและอาหาร ส่งเสริมเกษตรมูลค่าสูง เพิ่มมูลค่าผ่านการแปรรูป และขยายตลาดต่างประเทศ เพื่อเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันด้วยคุณภาพ มาตรฐาน และนวัตกรรม ตลอดจนเพิ่มรายได้ให้เกษตรกรและผู้ประกอบการตลอดห่วงโซ่การผลิต
โดยนายนันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า กล่าวว่าการส่งออกไทยเดือนก.ย. 2569 มีมูลค่า 38,438.9 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 24.0 จากเดือนเดียวกันของปีก่อน ส่งผลให้ช่วง 9 เดือนแรกมีมูลค่า 304,588.6 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 19.6 ท่ามกลางความท้าทายของเศรษฐกิจและการค้าโลก
สำหรับสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมการเกษตรมีมูลค่าถึง 39,915.5 ล้านเหรียญสหรัฐ คิดเป็นร้อยละ 13.1 ของการส่งออกรวม ซึ่งหลายรายการยังมีศักยภาพเติบโต กลุ่มแรก สินค้าเกษตรคุณภาพสูง โดยเฉพาะผลไม้ไทย ยังคงเป็นจุดแข็งสำคัญ ผลไม้สด แช่เย็น แช่แข็งและแห้ง ช่วง 9 เดือนแรกมีมูลค่าส่งออก 6,582.0 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 13.9 ส่วนเดือนก.ย. ขยายตัวร้อยละ 34.8 จากตลาดสำคัญ โดยเฉพาะจีน อินโดนีเซีย และเวียดนาม
สินค้าที่โดดเด่น ได้แก่ ทุเรียนสด ช่วง 9 เดือนแรกมีมูลค่าส่งออก 4,693.9 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 28.7 ส่วนเดือนก.ย. ขยายตัวร้อยละ 70.1 โดยการส่งออกไปจีนเพิ่มขึ้นร้อยละ 72.6 ในเดือนดังกล่าว ขณะที่มังคุดสดมีมูลค่าส่งออกสะสม 492.4 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 2.7 และลำไยสดเดือนก.ย. ขยายตัวร้อยละ 44.1 นอกจากนี้ เครื่องเทศและสมุนไพรมีมูลค่าส่งออกสะสม 253.1 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 10.5 และกล้วยไม้ขยายตัวร้อยละ 4.1
การเติบโตดังกล่าวสะท้อนความสำคัญของคุณภาพ รสชาติ เอกลักษณ์ และมาตรฐานความปลอดภัยในการสร้างความแตกต่างและตอบสนองผู้บริโภคที่ให้ความสำคัญกับคุณภาพ โดยการรักษาคุณภาพอย่างสม่ำเสมอ พัฒนาระบบตรวจสอบย้อนกลับ และจัดการโลจิสติกส์สินค้าเกษตรสด เป็นปัจจัยสำคัญต่อความสามารถในการแข่งขันระยะยาว
กลุ่มที่สอง สินค้าเกษตรแปรรูปและอุตสาหกรรมอาหาร โดยอาหารสัตว์เลี้ยงช่วง 9 เดือนแรกมีมูลค่าส่งออก 2,708.8 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 11.1 ส่วนเดือนก.ย. ขยายตัวร้อยละ 17.2 สะท้อนโอกาสพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ มาตรฐาน และความหลากหลาย
ขณะที่ไก่แปรรูปมีมูลค่าส่งออกสะสม 2,517.0 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 7.7 ส่วนเดือนก.ย. ขยายตัวร้อยละ 13.5 แสดงถึงความสามารถในการเพิ่มมูลค่าวัตถุดิบผ่านการผลิต การแปรรูป และพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ได้มาตรฐานและตรงความต้องการตลาดต่างประเทศ
สินค้าอาหารแปรรูปอื่นยังเติบโตได้ดี ได้แก่ สิ่งปรุงรสอาหาร ขยายตัวร้อยละ 5.7 ผักกระป๋องและผักแปรรูป ร้อยละ 6.4 และเด็กซ์ตรินและโมดิไฟด์สตาร์ช ร้อยละ 5.2 เป็นตัวอย่างการต่อยอดวัตถุดิบเกษตรสู่ผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่มที่ใช้ประโยชน์ได้หลากหลายในอุตสาหกรรมอาหารและอุตสาหกรรมต่อเนื่อง
ผอ.สนค. กล่าวว่า แม้ภาพรวมสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมการเกษตรในช่วง 9 เดือนแรกหดตัวร้อยละ 1.9 โดยสินค้าเกษตรพื้นฐานบางรายการยังเผชิญการแข่งขันด้านราคาและความต้องการจากตลาดคู่ค้าที่เปลี่ยนแปลงไป แต่การเติบโตของสินค้าเกษตรคุณภาพสูงและสินค้าแปรรูปสะท้อนโอกาสปรับโครงสร้างภาคเกษตรไทยจากการเน้นปริมาณและส่งออกวัตถุดิบ สู่สินค้าคุณภาพ มาตรฐาน และมูลค่าเพิ่มสูง
โดยเชื่อมโยงเกษตรกรกับอุตสาหกรรมอาหารและการแปรรูป เพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิต ขยายโอกาสทางตลาด และส่งเสริมให้เกษตรกรและผู้ประกอบการมีส่วนร่วมในห่วงโซ่มูลค่าที่สูงขึ้น
“การยกระดับการส่งออกสินค้าเกษตรไทยต้องมุ่งเติบโตเชิงคุณภาพควบคู่กับมูลค่าการส่งออก โดยต่อยอดจุดแข็งด้านเกษตรและอาหารด้วยนวัตกรรม เทคโนโลยีการผลิต และมาตรฐานสินค้า พัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ตรงความต้องการตลาดโลก ส่งเสริมสินค้าคุณภาพสูงและสินค้าเฉพาะกลุ่ม เพิ่มมูลค่าผ่านการแปรรูป เชื่อมโยงเกษตรกรกับอุตสาหกรรมต่อเนื่อง พร้อมขยายและกระจายตลาด เพื่อลดการพึ่งพาตลาดหลักและสร้างรายได้ให้เกษตรกรและผู้ประกอบการอย่างยั่งยืน” นายนันทพงษ์ กล่าวสรุป
