นายทศพล ทังสุบุตร อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยรายงานจากองค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO) ถึงการจดสิทธิบัตรระหว่างประเทศ ผ่านระบบพีซีที (Patent Cooperation Treaty: PCT) ซึ่งไทยเป็นสมาชิก ว่า สถิติล่าสุดปี 2558 มีการยื่นคำขอจดทะเบียนสิทธิบัตรระหว่างประเทศจากทั่วโลกผ่านระบบพีซีที เพิ่มขึ้น 1.7% และเพิ่มขึ้นต่อเนื่องเป็นปีที่ 5 ติดต่อกัน โดยประเทศที่มีรายได้ปานกลางมีการยื่นขอจดทะเบียนเพิ่มขึ้นอย่างโดดเด่น ได้แก่ ไทย มีการยื่นคำขอผ่านระบบพีซีที 132 คำขอ เพิ่มขึ้นจาก 68 คำขอในปีก่อนหน้า ตามด้วยเปรู ตุรกี และเม็กซิโก
จากข้อมูลการยื่นคำขอจดทะเบียนสิทธิบัตรระหว่างประเทศของ 6 ภูมิภาคทั่วโลก ภูมิภาคเอเชียยื่นคำขอผ่านระบบพีซีทีเพิ่มขึ้นมากที่สุด 9% รองลงมาเป็นยุโรป เพิ่มขึ้น 0.3% ขณะที่อเมริกาเหนือ ลดลง 6.7% โดยประเทศในเอเชียที่มีการยื่นคำขอจดทะเบียนสิทธิบัตรระหว่างประเทศมากที่สุด 3 อันดับแรก ได้แก่ ญี่ปุ่น โดยมีผู้ใช้งานระบบพีซีทีมากเป็นอันดับสองของโลก ตามด้วยจีน และเกาหลีใต้
หากจำแนกเป็นรายบริษัท หัวเหว่ย เทคโนโลยี จากจีน ยังคงเป็นผู้ยื่นจดทะเบียนสิทธิบัตรระหว่างประเทศมากที่สุดเป็นอันดับหนึ่ง 3,898 คำขอ รองลงมา คือ กลุ่มบริษัท ควอลคอมม์ จากสหรัฐฯ มีสิทธิบัตรที่ประกาศโฆษณาแล้ว 2,442 คำขอ และบริษัท ZTE จากจีน 2,155 คำขอ ทั้งนี้ สาขาด้านวิศวกรรมไฟฟ้า (รวมกลุ่มบริษัทด้านการสื่อสารดิจิตอลด้วย) เป็นสาขาที่มีการยื่นคำขอมากที่สุดมีสัดส่วนถึง 9 ใน 10 ของสิทธิบัตรที่มีการยื่นจดทะเบียนผ่านระบบพีซีที
ในส่วนของประเทศไทย ผู้ประกอบการในไทยที่ยื่นจดสิทธิบัตรผ่านระบบพีซีทีมากที่สุด 3 อันดับแรก คือ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) บริษัท ฮอนด้า มอเตอร์ (ประเทศไทย) จำกัด บริษัท เอสซีจี จำกัด (มหาชน)
ขณะที่ผู้ประกอบการจากต่างประเทศได้มายื่นผ่านระบบพีซีทีในประเทศไทยรวม 31,116 คำขอ จำแนกเป็นสัญชาติ 5 อันดับแรก โดยอันดับ 1 ได้แก่ ญี่ปุ่น 2,211 คำขอ สหรัฐฯ 1,022 คำขอ เยอรมนี 314 คำขอ สวิสเซอร์แลนด์ 271 คำขอ และฝรั่งเศส 162 คำขอ
นายทศพล กล่าวว่า การยื่นคำขอจดทะเบียนสิทธิบัตรระหว่างประเทศผ่านระบบพีซีที เป็นไปตามสนธิสัญญาความร่วมมือด้านสิทธิบัตร ภายใต้การกำกับดูแลของ WIPO โดยผู้ยื่นคำขอจะต้องดำเนินการภายใต้กฎเกณฑ์และเงื่อนเวลาที่กำหนดไว้ ซึ่งการขอความคุ้มครองการประดิษฐ์ผ่านระบบนี้เป็นวิธีที่ให้ประโยชน์มากที่สุด สำหรับผู้ขอรับสิทธิบัตรที่ต้องการความคุ้มครองในหลายๆ ประเทศ เนื่องจากระบบพีซีที ช่วยยืดเวลาศึกษาแนวโน้มของตลาดและเตรียมความพร้อมก่อนที่จะตัดสินใจว่าจะเข้าสู่ตลาดในประเทศนั้นด้วยหรือไม่ ในส่วนของไทยได้เข้าเป็นภาคีพีซีทีเมื่อปี 2552 โดยผู้ที่ต้องการยื่นขอรับความคุ้มครองสิทธิบัตรการประดิษฐ์ในต่างประเทศ สามารถยื่นคำขอผ่านระบบพีซีทีได้ที่กรมทรัพย์สินทางปัญญา
