รายงานพิเศษ
สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) ร่วมกับศูนย์สำรวจความคิดเห็น สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้าโพล) สำรวจความคิดเห็นผู้บริหารระดับสูง (CEO Survey) ในภาคอุตสาหกรรมสาขาต่างๆ กระจายทั่วทุกภูมิภาค จำนวน 49 ราย ที่มีต่อทิศทางเศรษฐกิจอุตสาหกรรมไทยปี 2560
ผู้บริหารระดับสูงส่วนใหญ่ 48.98% เห็นว่าแนวโน้มเศรษฐกิจไทยปีนี้ทรงตัว ส่วน 34.69% มองว่าแนวโน้มเศรษฐกิจไทยจะขยายตัว โดย 70.59% ในจำนวนนี้ระบุว่าจะขยายตัว 1-5% รองลงมา 5.88% ระบุว่าจะขยายตัว 6-10% อีก 5.88% ระบุว่าจะขยายตัวมากกว่า 10% ขึ้นไป และ 17.65% ไม่ระบุ/ไม่แน่ใจ
ขณะที่มีผู้บริหาร 16.33% มองว่าเศรษฐกิจไทยปีนี้จะหดตัว ซึ่งในจำนวนนี้ 37.50% ระบุว่าจะหดตัว 1-10% ส่วน 25% ระบุว่าหดตัว 11-20% อีก 12.50% ระบุว่าหดตัวมากกว่า 20% ขึ้นไป และ 25% ไม่ระบุ/ไม่แน่ใจ
ผลการสำรวจครั้งนี้พบว่าผู้บริหารระดับสูงส่วนใหญ่ 57.14% ระบุว่าปัจจัยที่จะเป็นแรงขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยปี 2560 คือ การลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคม รองลงมา 51.02% เป็นมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจต่างๆ ของภาครัฐ, 38.78% ระบุว่าเป็นภาคการท่องเที่ยว, 30.61% ระบุว่าเป็นนโยบายส่งเสริมการลงทุนในอุตสาหกรรม เป้าหมายและการส่งเสริมการลงทุนในเขตเศรษฐกิจพิเศษ
ส่วนผู้บริหาร 26.53% ระบุว่าเป็นสถานการณ์การเมือง, 20.41% ระบุว่าเป็นการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลกที่คาดว่าจะปรับตัวดีขึ้น กำลังซื้อภายในประเทศที่ฟื้นตัวตามภาวะเศรษฐกิจที่ปรับดีขึ้น และอัตราดอกเบี้ยที่ยังอยู่ในระดับต่ำที่เอื้ออำนวยต่อการดำเนินธุรกิจและการลงทุนภาคเอกชน ในสัดส่วนที่เท่ากัน
นอกจากนี้ ผู้บริหาร 12.24% ระบุปัจจัยอื่นๆ เป็น แรงขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ได้แก่ การขยายตัวของภาคการส่งออก การลงทุนด้านภาคการเกษตร ราคาพืชผลทางการเกษตร อุตสาหกรรมทางด้านเทคโนโลยีและดิจิตอล และค่าแรงที่สูงขึ้น
นายกำพล ปัญญาโกเมศ รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและบริการวิชาการ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) กล่าวว่า ในส่วนของภาพรวมทิศทางภาคอุตสาหกรรมปี 2560 พบว่าผู้บริหารระดับสูงส่วนใหญ่ 46.94% มองแนวโน้มภาคอุตสาหกรรมจะทรงตัว รองลงมา 30.61% เห็นว่าแนวโน้มภาคอุตสาหกรรมไทยจะขยายตัว โดยในจำนวนผู้บริหาร 66.67% ระบุว่าจะขยายตัว 1-5% ส่วน 13.33% ระบุว่าขยายตัว 6-10% อีก 13.33% ระบุว่าขยายตัวมากกว่า 10% ขึ้นไป และ 6.67% ไม่ระบุ/ไม่แน่ใจ
ขณะที่มีผู้บริหาร 22.45% ระบุว่าจะหดตัว ซึ่งในจำนวนนี้ 45.45% ระบุว่าจะหดตัว 1-10% ส่วน 27.28% ระบุว่าหดตัว 11-20% อีก 9.09% ระบุว่าหดตัวมากกว่า 20% ขึ้นไป และ 18.18% ไม่ระบุ/ไม่แน่ใจ
ผู้บริหารระดับสูงยังคงมีความกังวลปัจจัยเสี่ยงต่อการดำเนินกิจการ โดยส่วนใหญ่ 42.86% เป็นห่วงการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลก รองลงมา 40.82% ห่วงเรื่องการชะลอตัวของเศรษฐกิจจีน ความผันผวนตลาดเงินและตลาดทุนโลกจากความไม่แน่นอนของนโยบายของสหรัฐ รวมถึงกำลังซื้อภายในประเทศที่ยังฟื้นตัวแบบค่อยเป็นค่อยไป ในสัดส่วนที่เท่ากัน
“ผู้บริหาร 34.69% กังวลเรื่องความเข้มงวดของธนาคารในการให้สินเชื่อ ส่วน 32.65% กังวลต่อภาวะการขาดแคลนแรงงานฝีมือ อีก 30.61% ระบุว่ากังวลต่อปัญหาสภาพคล่องของกิจการ ขณะที่ 24.49% ระบุว่าเป็นการขาดเทคโนโลยีในการผลิตและการพัฒนานวัตกรรม ส่วน 22.45% ระบุว่าเป็นสถานการณ์การเมือง เป็นต้น”
ภาคอุตสาหกรรมยังมีความกังวลต่อการดำเนินนโยบายของนายโดนัลด์ ทรัมป์ ที่จะส่งผลกระทบต่อการขยายตัวทางเศรษฐกิจของไทย โดยเฉพาะผู้บริหารส่วนใหญ่ 63.04% เป็นห่วงนโยบายการกีดกันทางการค้าสำหรับสินค้านำเข้าจากจีน และเม็กซิโก ที่จะส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่การผลิตและปริมาณการค้าโลก รองลงมา 50% เป็นห่วงการปรับขึ้นอัตราภาษีนำเข้าจากจีนเป็น 45% และดึงการลงทุนในอุตสาหกรรมต่างๆ กลับไปผลิตในสหรัฐ เพื่อสร้างการจ้างงานในสหรัฐให้เพิ่มขึ้น จะกระทบต่อภาคการส่งออกของไทย
ส่วนผู้บริหาร 34.78% กังวลเรื่องการสนับสนุนกฎหมายเพื่อลดการจ้างงานแรงงานผิดกฎหมาย และผลักดันแรงงานผิดกฎหมายกว่า 11 ล้านคนออกนอกประเทศ หากนโยบายดังกล่าวมีการนำมาใช้จริงอาจจะทำให้เศรษฐกิจสหรัฐ และเศรษฐกิจโลกชะลอตัวได้ ขณะที่ 2.17% ระบุว่าไม่มีความกังวลต่อนโยบายใดๆ ของนายโดนัลด์ ทรัมป์
โดยสรุปความคิดเห็นของผู้ประกอบการภาคอุตสาหกรรมส่วนใหญ่ ยังคงมองภาพเศรษฐกิจและภาคอุตสาหกรรมไทยปี 2560 ทรงตัวอยู่ในทิศทางเดียวกัน ไม่รุ่งโรจน์แต่ก็ไม่เลวร้ายกว่าปีที่ผ่านมา และยังคงมีความกังวลต่อปัจจัยเสี่ยงทั้งในและต่างประเทศ
จากผลสำรวจดังกล่าวสะท้อนไปถึงรัฐบาลโดยเฉพาะกระทรวงอุตสาหกรรม ที่นำโดย นายอุตตม สาวนายน รมว.อุตสาหกรรม ประกาศนโยบายเร่งด่วนดำเนินการครอบคลุมงานหลัก 3 ด้าน นอกเหนือไปจากภารกิจการปรับโครงสร้างกระทรวงที่ต้องเปลี่ยนผ่านการก้าวเข้าสู่ยุคอุตสาหกรรม 4.0
อาทิ การพัฒนาศักยภาพวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี) ให้เติบโตอย่างเข้มแข็งในแนวทางที่เป็นรูปธรรม มีตัวชี้วัดชัดเจน ไม่เฉพาะจำนวนผู้ประกอบการเท่านั้น แต่ต้องมีผลในเชิงมูลค่า และเห็นถึงพัฒนาการจริง
เอสเอ็มอีต้องก้าวไปสู่การส่งออกสินค้าได้จริง สามารถปรับตัวให้เข้าถึงการค้าออนไลน์ เพราะรัฐบาลให้ความสำคัญต่อการพัฒนาและยกระดับเเอสเอ็มอี ให้เป็นฟันเฟืองขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย
นอกจากนี้ยังร่วมกับกระทรวงพาณิชย์ สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี) ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย (ธพว.) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด และสำนักงานพาณิชย์จังหวัด วางแนวทางพัฒนาสินค้าเกษตรแปรรูปให้เอสเอ็มอีที่มีศักยภาพในแต่ละท้องถิ่น
ถ่ายทอดความรู้การผลิตที่ช่วยเพิ่มมูลค่าสินค้าที่สามารถตอบโจทย์ได้ ตรงตามความต้องการของตลาด ทำการตลาด การจำหน่ายผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงให้ความช่วยเหลือด้านเงินทุน
รวมถึงการผลักดัน 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายอย่างเข้มข้น อาทิ การลงทุนในอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงชีวภาพและเคมีชีวภาพ หรือที่เกี่ยวข้องกับการเพิ่มมูลค่าให้กับอุตสาหกรรมทางการเกษตรไทย และอุตสาหกรรมอาหารที่มีเป้าหมายเห็นภาพความสำเร็จชัดเจน
การเดินหน้าผลักดันการลงทุนในพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (อีอีซี) ในพื้นที่ 3 จังหวัด ได้แก่ ชลบุรี ระยอง และฉะเชิงเทรา ซึ่งคาดว่าพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) อีอีซี จะผ่านความเห็นชอบจากสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ในช่วงกลางปี 2560 ส่งผลกระตุ้นให้เกิดการลงทุนในพื้นที่กว่า 2 หมื่นไร่ และยังสามารถเชื่อมโยงการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนกับประเทศเพื่อนบ้านได้มากขึ้น
เหล่านี้ล้วนเป็นรากฐานในการพัฒนาภาคอุตสาหกรรมปี 2560 ซึ่งเป็นปีแห่งการเปลี่ยนผ่านทุกมิติ ก่อนส่งมอบให้รัฐบาลชุดใหม่ที่มาจากการเลือกตั้งจะเข้ามารับไม้
ขับเคลื่อนประเทศไทยต่อไปตามครรลองของประชารัฐ