ร.ต.จักรา ยอดมณี รองอธิบดีกรมการค้าภายใน เปิดเผยภายหลังร่วมกับนางกาญจนา ชมมี พาณิชย์จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ลงพื้นที่ตรวจโรงงานของผู้นำเข้าและผู้ผลิตปุ๋ยเคมีรายใหญ่ 2 ราย ได้แก่ บริษัทเทอราโกร เฟอร์ติไลเซอร์ จำกัด และบริษัทไทยเซ็นทรัลเคมีจำกัด (มหาชน) ณ อ.นครหลวง จ.พระนครศรีอยุธยา และร่วมกับนายวีระพงศ์ สืบค้า พาณิชย์จังหวัดปทุมธานี ลงพื้นที่สำรวจสถานการณ์การจำหน่ายปุ๋ยเคมีในเขต อ. สามโคก จ. ปทุมธานี ว่า ไม่พบการกักตุนหรือการกระทำผิดกฎหมาย ตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการฯ โดยปริมาณสต๊อกปุ๋ยเคมี ทั้งสูตรหลักและสูตรทางเลือก มีเต็มโกดัง รวมทั้งสองแห่งกว่า 1 แสนตัน หรือกว่า 2 ล้านกระสอบ สามารถผลิตและจำหน่ายได้ถึงต้นปีหน้า ส่วนราคาก็ได้ปรับลดลงมาเมื่อเทียบกับช่วงกลางปีที่ผ่านมา
สถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 รวมทั้งวิกฤตด้านพลังงานและการขนส่งสินค้ากว่า 1 ปีที่ผ่านมา ส่งผลให้ต้นทุนวัตถุดิบปุ๋ยเคมีที่ไทยต้องนำเข้าปุ๋ยเคมีเกือบ 100% ปรับสูงขึ้น อีกทั้งสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างรัสเซียและยูเครน ตั้งแต่ปลายเดือนก.พ. 2565 ส่งผลกระทบต่อปริมาณปุ๋ยเคมีในตลาดโลก เนื่องจากรัสเซียเป็นแหล่งผลิตปุ๋ยสำคัญของโลก รวมทั้งเป็นแหล่งนำเข้าอันดับ 3 ของไทยเมื่อปี 2564 จากการตรวจสอบข้อมูลพบว่า ช่วง ม.ค.-ก.พ. 2565 การนำเข้าปุ๋ยของไทยลดลงประมาณ 50% กระทรวงพาณิชย์จึงได้มีหารือกับผู้นำเข้าและผู้ผลิตเพื่อหาแหล่งนำเข้าใหม่ๆ ตลอดจนปรับโครงสร้างราคาเพื่อให้มีนำเข้ามามากขึ้น
นอกจากนี้ กระทรวงพาณิชย์ ยังมีนโยบายเชื่อมโยงการซื้อปุ๋ยจากซาอุดีอาระเบีย ช่วยให้มีการตกลงซื้อปุ๋ยจากบริษัทซาบิกและบริษัทมาเดนของซาอุดิอาระเบีย รวม 425,000 ตัน ทำให้ในช่วง 6 เดือน ที่ผ่านมาปริมาณสต๊อกปุ๋ยทั่วประเทศได้เพิ่มขึ้น จากประมาณ 9 แสนตัน ในช่วงสิ้นไตรมาสแรกของปี เป็น 1.4 ล้านตัน ในช่วงสิ้นไตรมาสที่ 3 หรือเพิ่มขึ้นประมาณ 56% จึงขอให้เกษตรกรมั่นใจได้ว่าจะมีปุ๋ยใช้อย่างเพียงพอ
สำหรับราคาแม้จะยังอยู่ระดับที่สูง แต่จากปริมาณที่เพียงพอทำให้เกิดการแข่งขันด้านราคาระหว่างผู้ผลิตและผู้จำหน่าย และจากสถานการณ์ราคาปุ๋ยเคมีในตลาดโลกที่ปรับลดลงขณะนี้ทำให้ราคาปุ๋ยเคมีในประเทศได้ปรับลดลง อาทิ ปุ๋ยยูเรีย (46-0-0) ซึ่งเป็นสูตรที่ใช้กันมากที่สุดราคาได้ปรับลดลงมาประมาณ 18-20% และปุ๋ยแอมโมเนียมซัลเฟต (21-0-0) ซึ่งนิยมใช้ในการปลูกปาล์มน้ำมัน ราคาได้ปรับลดลงมาประมาณ 25%
ร้อยตรีจักรา กล่าวต่อว่า กรมการค้าภายในได้ประชุมหารือและติดตามสถานการณ์ร่วมกับสมาคมการค้าปุ๋ยและธุรกิจการเกษตรไทย สมาคมการค้าผู้ผลิตปุ๋ยไทย และสมาคมคนไทยธุรกิจเกษตร โดยขอให้สมาคมฯ ร่วมสอดส่องดูแลและกำชับไปยังตัวแทนจำหน่ายให้ขายปุ๋ยเคมีในราคาที่สอดคล้องกับต้นทุน ห้ามฉวยโอกาสขายแพงเกินสมควร ทั้งนี้ หากพบการฉวยโอกาสจะถูกเพิกถอนหรือระงับการเป็นตัวแทนจำหน่าย
นอกจากนี้ จะมีการเจรจากับประเทศที่เป็นแหล่งผลิตปุ๋ยเคมีต่างๆ เพื่อเชื่อมโยงการซื้อปุ๋ยเพิ่มเติมอีก เช่น จีน ที่คาดว่าจะเปิดประเทศมากขึ้นหลังสถานการณ์โควิด-19 คลี่คลายลง ทั้งนี้ เพื่อช่วยลดต้นทุนปุ๋ยเคมีให้แก่เกษตรกรต่อไป กรณีเกษตรกรไม่ได้รับความเป็นธรรม สามารถร้องเรียนมาที่สายด่วน 1569 กรมการค้าภายใน หรือสำนักงานพาณิชย์จังหวัดทุกจังหวัด จะมีการตรวจสอบและให้ความเป็นธรรมอย่างเต็มที่
