นายชูเกียรติ โอภาสวงศ์ นายกกิตติมศักดิ์สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย เปิดเผยถึงแนวโน้มการส่งออกข้าวไทยปี 2568 ว่า ปริมาณการส่งออกจะลดต่ำลงจากปีนี้ โดยคาดว่าจะส่งออกได้ต่ำกว่า 8 ล้านตัน ขณะที่ปีนี้อาจจะส่งออกได้ 8.2-9 ล้านตัน เนื่องจากปีหน้ามีปัจจัยเสี่ยงหลายเรื่อง ได้แก่ ปริมาณผลผลิตข้าวโลกปี 2568 เพิ่มสูงขึ้นจาก 520.87 ล้านตันข้าวสาร เป็น 528.17 ล้านตันข้าวสาร เพิ่มขึ้น 1.4% หรือเพิ่มขึ้นจากปีนี้ราว 7.3 ล้านตัน อาจทำให้การค้าข้าวโลกลดลง จนส่งผลต่อการส่งออกข้าวของไทย
นอกจากนี้ อินโดนีเซีย ซึ่งเป็นผู้นำเข้าสำคัญมีแนวโน้มนำเข้าข้าวลดลงจากปีนี้ราว 3 ล้านตัน โดยปีหน้าจะซื้อข้าวเพียง 1.5 ล้านตัน ขณะที่ความต้องการนำเข้าข้าวของฟิลิปินส์ ก็ปรับลดลงเช่นกัน รวมทั้งอินเดีย ประเทศผู้ส่งออกอันดับหนึ่งของโลก อาจยกเลิกมาตรการห้ามส่งออกข้าวในช่วงไตรมาสสุดท้ายของปีนี้ ซึ่งจะกระทบต่อการส่งออกข้าวไทยแน่นอน เพราะปัจจุบันข้าวของอินเดียมีราคาถูกกว่าไทยและเวียดนามมาก
นายชูเกียรติ กล่าวว่า ปีนี้ยอดส่งออกข้าวไทยดีมาก ทั้งปีอาจจะขึ้นไปแตะ 9 ล้านตันได้ เป็นเพราะได้อานิสงส์จากภัยแล้ง แต่ปีหน้าน่าเป็นห่วง เพราะปัญหาภัยแล้งหมดไปแล้ว ทั่วโลกปลูกข้าวได้มากขึ้น ผลผลิตข้าวโลกล้น ทำให้ข้าวไทยแข่งขันลำบากขึ้น ขณะที่ต้นทุนการผลิตก็สูง แต่ผลผลิตต่อไร่ต่ำ ทำให้ข้าวไทยแพงกว่าคู่แข่ง เช่น ข้าวหอมมะลิของไทยมีราคา 900 เหรียญสหรัฐ/ตัน ขณะที่ข้าวหอมพวงเวียดนาม ราคาอยู่ที่ 650 เหรียญสหรัฐ/ตัน ถูกกว่าไทย 250 เหรียญสหรัฐ/ตัน ส่วนข้าวข้าว 5% ของไทย ราคาอยู่ที่ 570 เหรียญสหรัฐ/ตัน ของเวียดนามอยู่ที่ 540 เหรียญสหรัฐ/ตัน ด้านผลผลิตต่อไรเวียดนามก็สูงกว่าไทยมาก เช่น ข้าวขาว เวียดนามอยู่ที่ 900 ก.ก/ไร่ ส่วนข้าวไทยอยู่ที่ 450 ก.ก./ไร่ น้อยกว่าครึ่งหนึ่ง
“ช่วงปลายปีนี้ต้องจับตามองนโยบายของอินเดียอย่างใกล้ชิด ว่าจะยกเลิกคุมส่งออกข้าวและหันมาส่งออกข้าวหรือไม่ หากอินเดีย หันกลับมาส่งออกอีกครั้ง ข้าวไทยลำบากแน่นอน การแข่งขันยากอาจส่งออกได้ลดลง นอกจากนี้ ค่าเงินบาทที่มีความผันผวนมากทำให้โค้ดราคาขายยาก ขณะที่พันธุ์ข้าวไทยยังไม่ตอบโจทย์ความต้องการของตลาดโลก มีพันธุ์ข้าวที่ไม่หลากหลายเหมือนเวียดนาม ซึ่งอาจทำในอนาคตอันดับการส่งออกข้าวของไทยอาจจะตกลงเรื่อยๆ จากปัจจุบันที่อยู่อันดับที่ 2 ของโลก รองจากอินเดีย โดยมีเวียดนาม อยู่ในอันดับที่ 3 ขณะที่จีน อยู่ในอันดับที่ 8”
ด้านร.ต.ท.เจริญ เหล่าธรรมทัศน์ นายกสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยกล่าวว่า ในอนาคตจีนจะกลายเป็นผู้ส่งออกอันดับ1ของโลกแทนอินเดียในปัจจุบัน เนื่องจากมีสต๊อกข้าวที่มากที่สุดในโลกราว 120 ล้านตัน มีการพัฒนาพันธุ์ข้าวที่หลากหลาย ผลผลิตต่อไร่สูงที่สุดของโลก และยังมีระบบชลประทานที่ดี หากประเทศไทยไม่เร่งพัฒนาพันธุ์ข้าวใหม่ๆ เพื่อรองรับความต้องการของตลาดโลก จะทำให้ไม่สามารถแข่งขันได้
