การเรียนรู้ของเด็กไม่จำเป็นต้องเกิดขึ้นเฉพาะในห้องเรียน บางครั้งพื้นที่เล็กๆ ใกล้บ้านก็อาจกลายเป็นโลกใบใหญ่ที่เปิดโอกาสให้เด็กได้เล่น ทดลอง ตั้งคำถาม และค้นพบคำตอบด้วยตัวเอง
ริมคลองบางมด กรุงเทพมหานคร ยังมีพื้นที่สีเขียวและวิถีชุมชนซ่อนตัวอยู่ ท่ามกลางเมืองใหญ่ ที่ SAFETist Farm เด็กๆ และครอบครัวได้ใช้เวลาร่วมกันผ่านกิจกรรมเรียบง่ายใกล้ชิดธรรมชาติ ทั้งปลูกผัก ตกปลา พายเรือ และออกไปทำความรู้จักผู้คนสองฝั่งคลอง
“แคนดู” ศิวิไลซ์ สุทธิวรากร และเพื่อนๆ เติบโตใน SAFETist Farm ซึ่งเป็นทั้งบ้าน สนามเล่น และพื้นที่เรียนรู้ใกล้ตัว ทุ่งแสงตะวันพบแคนดูครั้งแรกตั้งแต่อายุ 4 ขวบ วันนี้ในวัย 10 ขวบ เขายังคงออกเดินทาง เล่น และค้นพบสิ่งใหม่ๆ ไปพร้อมกับเพื่อนและครอบครัว
คลองบางมด กรุงเทพมหานคร
การออกเที่ยวเล่นล่องคลองบางมดมักไม่มีบทเรียนตายตัว เด็กๆ จึงมีอิสระที่จะมอง ฟัง พูดคุย และตั้งคำถามกับทุกสิ่งที่พบ ตั้งแต่ต้นไม้ ปลา ค้างคาว ขยะในคลอง ไปจนถึงชีวิตของผู้คนริมฝั่ง สิ่งธรรมดาระหว่างทางจึงกลายเป็นเรื่องน่าสนใจได้เสมอ เมื่อเด็กเป็นคนเลือกว่าจะหยุดมองและเรียนรู้อะไร
สมาชิกแก๊งเด็กติดคลอง
ที่สวนของป้าดา สุดา แก้วสันติชัย และ ลุงเล็ก ชาลี แซ่ซิ้ม ซึ่งต้องเดินทางเข้ามาทางเรือ เด็กๆ ได้ลองเป็นชาวสวน เรียนรู้วิธีเลือกและเก็บมะพร้าวจากคนในชุมชน
“ฟังเสียงนะ เสียงอย่างนี้มันดี อย่างนี้มันอ่อน อันนี้เก็บได้ แคนดูเก็บเลยลูก”
สวนมะพร้าว สนามเล่นของเด็กๆ
ความรู้ไม่ได้ถูกอธิบายผ่านตำรา แต่ส่งต่อจากการฟังเสียง สังเกต และลองทำด้วยตัวเอง จากนั้นเด็กๆ ยังได้ชิมมะพร้าวสดจากต้น รู้จักช้อนโบราณสำหรับแคะเนื้อ และหลอดที่ทำจากต้นอ้อ ก่อนเปลี่ยนสิ่งที่สัมผัสให้กลายเป็นคำอธิบายในแบบของตัวเอง
ด.ช.แคนดูกับมะพร้าวของเขา
ลุงเล็กสอนวิธีเลือกมะพร้าว
“เยลลี่ชัดๆ เยลลี่ธรรมชาติ เป็นเนื้อมะพร้าวที่มาจากต้นสดๆ”
จากการชิมต่อยอดไปสู่การลงมือทำ “แป้งจี่” เด็กๆ ได้รู้จักวัตถุดิบจากสวน สังเกตกลิ่นและเนื้อสัมผัส รวมถึงเรียนรู้ว่ากะลามะพร้าวที่เหลือยังนำกลับมาใช้เป็นภาชนะได้ กิจกรรมเหล่านี้อาจดูเหมือนการเล่นสนุก แต่ภายในความสนุกมีทั้งเรื่องอาหาร ธรรมชาติ ภูมิปัญญา และการใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่า
เรือเงียบๆ คุยกันเพลินๆ
ขณะเดียวกัน พื้นที่เรียนรู้ริมคลองไม่ได้พาเด็กย้อนกลับไปทำความรู้จักเพียงวิถีดั้งเดิม แต่ยังเชื่อมโยงพวกเขาเข้ากับพลังงานสำหรับโลกใหม่ ผ่านการเดินทางด้วยเรือหางยาวพลังงานไฟฟ้า
เมื่อเสียงเครื่องยนต์หายไป บทสนทนาและเสียงธรรมชาติจึงชัดขึ้น พวกเขายังมองเห็นข้อแตกต่างของพลังงานแต่ละรูปแบบจากประสบการณ์ตรง
เก็บแล้วก็เฉาะชิมกันเลย
“ถ้าเรือยนต์เวลาขับก็จะเสียงดังหน่อย ถ้าเรือไฟฟ้าก็จะเงียบๆ แล้วไม่ต้องเปลืองซื้อน้ำมัน ชาร์จแบตฯ เอา”
เรือไฟฟ้าจึงไม่ใช่เพียงพาหนะที่พาเด็กๆ ไปถึงจุดหมาย แต่เป็นบทเรียนเรื่องพลังงาน เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมที่จับต้องได้ ทำให้เรื่องซึ่งดูไกลตัวกลายเป็นส่วนหนึ่งของการเดินทางในชีวิตประจำวัน
น้ำหมดเกลี้ยง เนื้อต้องไม่เหลือ
พื้นที่สร้างสรรค์สำหรับเด็กและครอบครัวอาจไม่จำเป็นต้องมีเครื่องเล่นราคาแพงหรือหลักสูตรซับซ้อน เพียงมีธรรมชาติ ชุมชน ผู้ใหญ่ที่พร้อมแบ่งปัน และอิสระให้เด็กได้เล่น ลองชิม ลงมือทำ และตั้งคำถาม โลกทั้งใบก็พร้อมกลายเป็นห้องเรียน
ป้าดาชวนเด็กๆ ทำแป้งจี่
อิ่มอร่อย ฟินริมคลอง
ร่วมออกเดินทางและเรียนรู้ไปกับเด็กๆ ริมคลองบางมด ในทุ่งแสงตะวัน ตอน “เด็กติดคลอง” เสาร์นี้ เวลา 13.00 น. บนแพลตฟอร์มออนไลน์ ติดตามได้ทาง Facebook เพจ ทุ่งแสงตะวัน และ YouTube ช่อง PayaiTV ติดต่อฝ่ายรายการ โทร. 08-1809-6906 อีเมล [email protected] หรือ Inbox Facebook เพจทุ่งแสงตะวัน
กนกวรรณ อำไพ
