ประเทศพม่ายอมรับว่ามีชนชาติพันธุ์ 135 กลุ่มที่ถือว่าเป็นพลเมืองในพรมแดนของตนแล้วกลุ่มคนที่จัดว่าเป็นกลุ่มที่ 136 ล่ะ? พวกเขาถือว่าไม่มีตัวตน เป็นคนที่ไม่อาจระบุชื่อเรียกได้
โครงการถ่ายภาพสำคัญของ “นักกิจกรรมด้านภาพถ่าย” มือรางวัลอย่าง Saiful Huq Omi จาก Counter Foto เป็นการบันทึกเรื่องราวชีวิตของผู้ชาย ผู้หญิง และเด็กชาวโรฮิงญาจากพม่า ในช่วงกว่าสี่ทศวรรษที่ผ่านมา
ชาวโรฮิงญาซึ่งส่วนใหญ่อาศัยในฐานะชนกลุ่มน้อยที่เป็นมุสลิมในรัฐยะไข่ของพม่า ต้องเผชิญกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างกว้างขวางและเป็นระบบ ในปี 2558
จากงานวิเคราะห์ด้านกฎหมายของฟอร์ตี้ฟายไรต์ องค์กรด้านสิทธิมนุษยชนของผู้ลี้ภัย และคลินิกกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ (Allard K.Lowenstein International Human Rights Clinic) คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเยลล์ พบว่ามีหลักฐานที่หนักแน่นว่ารัฐบาลพม่ามีส่วนรับผิดชอบต่อการสังหารล้างเผ่าพันธุ์ชาวมุสลิมโรฮิงญา
Saiful Huq Omi ทำงานกับครอบครัวชาวโรฮิงญาตั้งแต่ปี 2552 ได้ติดตามถ่ายรูปพวกเขาอย่างกว้างขวางทั้งในระหว่างอยู่ที่บังคลาเทศ มาเลเซีย และสหราชอาณาจักร
นิทรรศการครั้งนี้เป็นการจัดงานร่วมกันระหว่าง Counter Foto, Equal Rights Trust และ ฟอร์ตี้ฟายไรต์ สะท้อนให้เห็นความยากลำบากที่ชาวโรฮิงญาต้องเผชิญ โดยเฉพาะผู้ที่ต้องหลบหนีไปยังบังคลาเทศและมาเลเซีย เป็นการบันทึกการเดินทางที่เสี่ยงอันตรายทางทะเล สะท้อนให้เห็นชีวิตของผู้ซึ่งอาศัยอยู่ทั้งในและนอกค่ายผู้ลี้ภัยภายใต้การจัดการขององค์การสหประชาชาติในบังคลาเทศ
ภาพถ่ายที่ใกล้ชิดและหาดูได้ยากจากค่ายผู้ลี้ภัยเหล่านี้ เน้นให้เห็นความยากลำบากของชาวโรฮิงญา และอารมณ์ความรู้สึกที่แตกต่างกันระหว่างผู้ใหญ่และเด็กชาวโรฮิงญาที่มีต่อที่พักพิงชั่วคราวของพวกเขาในบังคลาเทศ
นิทรรศการครั้งนี้ยังสะท้อนให้เห็นการเอารัดเอาเปรียบและสภาพการทำงานที่เสี่ยงอันตรายซึ่งชาวโรฮิงญาต้องเผชิญ อันเป็นผลมาจากการไร้สัญชาติของพวกเขา
สุดท้าย ภาพของครอบครัวชาวโรฮิงญาซึ่งได้รับสิทธิไปพำนักอาศัยที่เมืองแบรดฟอร์ด สหราชอาณาจักร บ่งบอกเรื่องราวที่แตกต่างไป การที่เข้าไปอาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ต่างจากเดิมอย่างสิ้นเชิง เป็นเหตุให้ลูกหลานชาวโรฮิงญาที่เกิดในสหราชอาณาจักร ได้รับสิทธิและสัญชาติ และกลมกลืนเป็นส่วนหนึ่งกับสังคม แต่ถึงอย่างนั้นก็มีปมที่ค้างในใจและอารมณ์ความรู้สึกที่ผสมผสานกัน
ชื่องาน “ชาติพันธุ์ที่ 136”: นิทรรศการภาพถ่ายชาวโรฮิงญา
สถานที่แสดงงาน Hof Art Bangkok ย่านสุขุมวิท กรุงเทพฯ
แสดงระหว่างวันที่ 29 พฤศจิกายน – 6 ธันวาคม 2559 ติดตามผลงานช่างภาพต่อ ที่นี่
