คอลัมน์ สดจากเยาวชน
“บ้านนาคูหาของหนูมีสาหร่ายเตาที่เป็นของขึ้นชื่อค่ะ นักท่องเที่ยวที่มาเที่ยวที่นี่ชอบซื้อเป็นของฝาก มีทั้งที่ทำเป็นข้าวเกรียบและแบบสดๆ ค่ะ”
น้องแพท หรือ ด.ญ. เพชรดา สุเขื่อน นำเสนอของดีของหมู่บ้านอย่างภาคภูมิใจ
ที่บ้านนาคูหา ต.สวนเขื่อน อ.เมือง จ.แพร่ ถือเป็นแหล่งโอโซนชั้นดีของไทยที่มีชื่อเสียง เมื่อมีอากาศที่ดี สภาพแวดล้อมและระบบนิเวศที่ดี ย่อมมีของดีเกิดขึ้นมากมาย อย่างเช่นสาหร่ายเตา
สาหร่ายเตา คือสาหร่ายน้ำจืดสีเขียว เส้นยาว ที่มีคุณค่าทางโภชนาการหลายอย่าง มีทั้งกรดอะมิโนที่จำเป็น มีธาตุเหล็กสูง รวมไปถึงมีสารต้านอนุมูลอิสระสูงมากกว่าสาหร่ายน้ำจืดทั่วไป เตา ทำหน้าที่เป็นตัวชี้วัดความสะอาดของน้ำ และยังทำหน้าที่ช่วยเพิ่มออกซิเจนให้แหล่งน้ำอีกด้วย มักพบมากในภาคเหนือและอีสานของไทย ลักษณะคล้ายคลึงกับสาหร่ายไก ต่างกันที่ลักษณะของน้ำ เตาจะเกิดในน้ำนิ่ง แต่ไกมักเกิดในแหล่งน้ำไหล
“สาหร่ายเตาที่บ้านหนูมีทุกฤดูค่ะ แต่บางบ่อก็มีสาหร่ายไฟขึ้น ทำให้สาหร่ายเตาตาย” น้องแพทพูดถึงปัญหาที่มีผลต่อสาหร่ายเตา
“สาหร่ายเตาเกิดขึ้นกับน้ำเย็น อากาศดี มีความชื้น และไม่ใช่ที่โล่งแจ้งนัก ต้องมีร่มเงาคอยช่วยบังแสง เพราะสาหร่ายเตาเป็นสาหร่ายที่มีความเย็น ถ้าบ่อไหนมีแดดแรงมากหรือมีความร้อนสูงขึ้น สาหร่ายไฟก็จะเกิดแทนที่สาหร่ายเตา ทำให้ผลผลิตของสาหร่ายเตาลดลง”
ลุงเจริญ หรือ เจริญพร ชัยยะกิจ ผู้บุกเบิกการเลี้ยงสาหร่ายเตาด้วยวิธีธรรมชาติของบ้านนาคูหา เล่าให้ฟังถึงการเกิดสาหร่ายไฟที่ส่งผลต่อสาหร่ายเตา
สาหร่ายไฟคือสาหร่ายน้ำจืด บางที่เรียกว่าสาหร่ายร้อนหรือสาหร่ายเหม็น มักเกิดขึ้นในแหล่งน้ำที่มีค่าความเค็มต่ำ และในที่ที่มีอากาศร้อน อย่างเช่นในบ่อเลี้ยงกุ้ง สาหร่ายไฟในการเกษตรถือเป็นวัชพืชน้ำที่เกษตรกรต่างต้องการกำจัดเพราะการแผ่กระจายของมันเกิดขึ้นเร็วและควบคุมยาก หากปริมาณของสาหร่ายไฟมีมากเกินไปก็ส่งผลต่อออกซิเจนในน้ำลดลงและเกิดกลิ่นเหม็น เป็นแหล่ง เพาะพันธุ์ยุง
แต่สาหร่ายไฟก็ไม่ได้ก่อให้เกิดโทษทั้งหมด หากสาหร่ายไฟมีอยู่ในปริมาณที่ พอเหมาะสามารถเป็นอาหารให้สัตว์น้ำได้เช่นกัน
บ้านนาคูหาที่ได้ชื่อว่าเป็นแหล่งโอโซน มีอากาศเย็นสบายตลอดปี ยังพบวิกฤตสาหร่ายไฟที่มาพร้อมกับอุณหภูมิที่สูงขึ้น ความร้อนที่เพิ่มขึ้นนี้เกิดจากการก่อตัวของมลพิษและชีวิตประจำวันของมนุษย์ รวมไปถึงการตัดไม้ทำลายป่า วิธีการรักษาสิ่งดีๆ ที่มีอยู่ให้คงอยู่ต่อไปคือการดูแลรักษาป่าและอยู่กับธรรมชาติ อย่างเกื้อกูลกัน อย่างเช่นชาวบ้านบ้านนาคูหาที่ดูแลรักษาป่าอย่างดี
ติดตามน้องแพทและเพื่อนๆ ไปรู้จักสาหร่ายเตา ของดีบ้านนาคูหา ในทุ่งแสงตะวัน วันเสาร์ที่ 10 ธันวาคมนี้ เวลา 06.25 น. ทางช่อง 3 อสมท ช่อง 33 และช่อง 13 ติดตามความเคลื่อนไหวได้ที่แฟนเพจทุ่งแสงตะวัน และ www.payai.com
