คอลัมน์ อาทิตย์ละต้น
“รสสุคนธ์ปนมะลิผลิดอกโต ดอกส้มโอกลิ่นกล้าน่าดม
มลิวันพันกิ่งมณฑาเทศ แก้วเกดดอกดกตกอยู่ถม”
อิเหนา : พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ร.2
มณฑา ชื่อพฤกษศาสตร์ Talauma candollei Blume ชื่ออื่น ยี่หุบ เป็นไม้พุ่ม สูง 2-3 เมตร ต้นกลมเล็ก กิ่งยืด สูง ต้นอ่อนลักษณะคล้ายจะเลื้อย ใบเดี่ยว ออกสลับ ใบใหญ่ไม่แตกสาขามาก รูปใบหอก กว้าง 8-12 ซ.ม. ยาวประมาณ 16 ซ.ม. โคนสอบปลายแหลม แผ่นใบเป็นคลื่นหรือเป็นลอน
ดอกใหญ่สีเหลืองอ่อน กลิ่นหอมแรงตอนเช้า ออกเดี่ยวตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง ดอกรูประฆังห้อยลง กลีบเลี้ยง 3 กลีบ สีเขียวอ่อนอมเทา หนาและแข็ง เวลาบานไม่คลี่เต็มดอก กลิ่นหอมแรง ผลรวม ออกดอกตลอดปี
ถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ชอบที่ร่มรำไร เป็นไม้ประดับที่มีกลิ่นหอม ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด ตอนกิ่ง
