คอลัมน์ สดจากเยาวชน
มัณฑนา ชอุ่มผล
“มาๆ มาเบิ่งต้นพะยูงที่ถูกตัดไปเมื่อปี พ.ศ.2553 ค่ะ ตอนถูกตัดมันจะมีน้ำยางไหลออกมาเป็นสีแดงเหมือนเลือดไหลค่ะ คนเขาก็นึกว่ามันจะตาย แล้วมันก็งอกขึ้นมาใหม่ 6 กิ่ง เขาก็ตัดออกให้เหลือ 3 กิ่ง เปรียบเหมือนแม่แล้วก็พี่และน้องค่ะ”
น้องปลา ด.ญ.จิราภา งามแสง สมาชิกตัวน้อยของกลุ่มเยาวชนคนรักษ์ป่าโนนใหญ่เล่าเรื่องฐานการเรียนรู้ชื่อพะยูงจ๋าอย่าร้องไห้อย่างคล่องแคล่วให้เพื่อนๆ พี่ๆ ฟังเพื่อทบทวนความรู้
เรื่องเล่าของต้นพะยูงถูกตัดที่เด็กๆ กลุ่มเยาวชนรักษ์ป่าโนนใหญ่บอกเล่ากันมารุ่นสู่รุ่นนั้น เป็นเรื่องเตือนใจว่าการอนุรักษ์ป่าแม้จะมีเหตุการณ์ให้ท้อจากการถูกลักลอบตัดต้นไม้ แต่ก็ไม่ทำให้พลังแห่งการอนุรักษ์เหือดหายไป กลับยิ่งทำให้ชาวบ้านดูแลป่าชุมชนของตัวเองอย่างเข้มแข็งมากขึ้น เหมือนตอต้นพะยูงที่พยายามแตกกิ่งก้านออกมาใหม่
ป่าชุมชนโนนใหญ่ ใช้ร่วมกันในพื้นที่ 5 หมู่บ้านคือบ้านหนองโน บ้านเสียว บ้านหนองหนัก บ้านหมา-จอก บ้านอีเซ อ.โพธิ์ศรีสุวรรณ จ.ศรีสะเกษ มีขนาด 3,000 กว่าไร่ และเป็นป่าที่อยู่ใกล้กับโรงเรียนบ้านอีเซ (คุรุราษฎร์วิทยา) มากที่สุด จึงเกิดการบูรณาการร่วมกันระหว่างโรงเรียนและชุมชน นำผืนป่ามาเป็นห้องเรียนมีชีวิต ให้เด็กๆ เรียนรู้ทุกวิชาจากผืนป่าบ้านตัวเอง เพื่อปลูกฝังความรักและรู้คุณค่าในการช่วยกันอนุรักษ์ป่านั่นเอง
“ในป่าแห่งนี้มีฐานการเรียนรู้มากมาย และนำมาเป็นวิชาเรียนได้หลายวิชาค่ะ ทั้งภาษาไทย วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ ฯลฯ พวกเรามาเรียนตั้งแต่ชั้นอนุบาล ได้เข้าป่า ทุกครั้งก็รู้สึกสดชื่นค่ะ เวลาผลไม้ออก เราก็มาเก็บกิน เวลาฤดูฝนมีเห็ดก็ตาม ผู้ปกครองมาหาเห็ดค่ะ จึงเป็นที่มาของฐานการเรียนรู้หนึ่งชื่อว่า ดง-ของกิน ถิ่นหยูกยา สารพันค่ะ”
น้องเตย ด.ญ.ปวีณา เกสร นักเรียนชั้นมัธยมต้นโรงเรียนบ้านอีเซ (คุรุราษฎร์วิทยา) เล่าเรื่องฐานการเรียนรู้ที่ประทับใจอีกฐาน แม้ปีนี้น้องเตยจะขึ้นชั้นมัธยมต้นแล้ว ก็ยังเข้ามาถ่ายทอดความรู้ในผืนป่าให้น้องๆ อยู่เสมอ
ป่านั้นมีปัจจัย 4 ที่ครบถ้วนให้กับทุกคนในชุมชน หากรู้จักการใช้ประโยชน์จากป่าอย่างยั่งยืนและอนุรักษ์แบบมีส่วนร่วม ดังคำขวัญของป่าชุมชนโนนใหญ่คือ “ขุดมันถมเหง้า เห็ดเฒ่าจ่งไว้ ไม้ตาย ทำฟืน ป่ายืนคนยัง” นอกจากชาวชุมชนจะช่วยกันอนุรักษ์และภาคภูมิใจกับผืนป่าแห่งนี้จนได้รับรางวัลมากมายแล้ว ยังส่งมอบความหวังในการอนุรักษ์ให้เด็กๆ รุ่นใหม่ช่วยกันรักษา โดยการตั้งกลุ่มเยาวชนคนรักษ์ป่า-โนนใหญ่ขึ้น และให้เด็กๆ มีส่วนช่วยดูแลป่า ฝึกฝนความรู้เพื่อเป็นมัคคุเทศก์น้อย พาทุกคนเดินชมป่าตามเส้นทางศึกษาธรรมชาติและฐานการเรียนรู้ต่างๆ ได้อย่างคล่องแคล่ว
“พวกหนูเกิดมาก็เห็นป่าผืนนี้แล้วค่ะ ป่าให้ประโยชน์มากมาย ชาวบ้านได้มาหาอยู่หากิน เป็นห้องเรียนสีเขียวให้กับพวกหนูด้วยค่ะ พวกเราเสียใจทุกครั้งที่ได้ยินข่าวว่ามีคนมาลักลอบตัดไม้พะยูง ไม่อยากให้ใครมาตัดต้นไม้ทุกต้นของเราค่ะ เพราะกว่าแต่ละต้นจะโตขึ้นมาได้ต้องใช้เวลานาน ใครอยากศึกษาเรียนรู้เรื่องป่าชุมชนโนนใหญ่ก็บอกมาได้ พวกหนูยินดีจะพาชมค่ะ” น้องมุก ด.ญ. สุพัตรา บูรณา ชวนเพื่อนๆ มาเข้าป่าหาความรู้ด้วยกัน
????????????????????????????????????
ติดตามชมความรู้จากผืนป่าและเป็นกำลังใจให้เด็กๆ เยาวชนคนรักษ์ป่าโนนใหญ่ จ.ศรีสะเกษ ในรายการทุ่งแสงตะวันตอน “ท่องป่า บ้านฉัน” วันเสาร์ที่ 8 กรกฎาคมนี้ เวลา 06.25 น. ทาง ช่อง 3 ช่อง 33 และช่อง 13
