คอลัมน์ คติ-สัญลักษณ์
ชวพงศ์ ชำนิประศาสน์
อุเทสิกเจดีย์ คือ เจดีย์ที่เป็นที่ระ ลึกถึงพระพุทธเจ้า โดยการสร้างเป็นพระพุทธรูปในปางต่างๆ เพื่อระลึกถึงธรรมะบางตอนบางเรื่องที่พระพุทธเจ้าเทศนาหรือบอกกล่าวแก่ผู้คนที่มาถามมาปรึกษาหรือขอคำอธิบายแก่ข้อสงสัยในเรื่องของชีวิต
สิ่งที่คล้ายกันระหว่างเจดีย์อื่น เช่น พุทธเจดีย์ ธรรมเจดีย์ หรือบริโภคเจดีย์ ที่ได้เคยบรรยายมากับอุเทสิกเจดีย์ก็คือ ความหมายของธรรมปฏิบัติในการจะยกระดับจิตใจของผู้ดู เข้าสู่ปัญญา รู้แห่งความจริง
พระเกตุยอดของพระพุทธรูปกับยอดสูงสุดของพระเจดีย์ เปรียบเสมือนภาวะแห่งนิพพาน
พระพักตร์ของพระพุทธเจ้าก็เฉกเช่นเดียวกับเรือนยอดของเจดีย์ที่ความหมายถึงระดับของจิตในภวหรือ ภูมิภพ ระดับต่างๆ
ตัวองค์พระพุทธรูปคือ โลกหรือตัวตน
ความแตกต่างระหว่างฐานของพระพุทธรูปกับฐานของเจดีย์ก็คือ ฐานของพระพุทธรูปส่วนใหญ่ จะเป็นฐานดอกบัวคว่ำหรือดอกบัวหงาย ที่หมายถึงความบริสุทธิ์ที่พระพุทธเจ้านั้นอยู่เหนือความบริสุทธิ์ แตกต่างจากฐานเจดีย์ทั่วไปที่หมายถึงกิเลสทั้งสาม
