“รายงานพิเศษ”
ย้อนไปเมื่อปีพ.ศ.2503 พระบาทสมเด็จ พระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร เสด็จพระราชดำเนินแปรพระราชฐานไปประทับ ณ วังไกลกังวลหัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ เมื่อเสด็จพระราชดำเนินผ่าน อ.ท่ายาง จ.เพชรบุรี สองข้างทางมีต้นยางขนาดใหญ่ขึ้นอยู่มากมาย ทรงมีพระราชดำริที่จะสงวนบริเวณป่าต้นยางที่ อ.ท่ายาง จ.เพชรบุรี ไว้เป็นสวนสาธารณะให้ประชาชนได้พักผ่อนหย่อนใจจึงทรงทดลองปลูกต้นยางเอง โดยทรงเพาะเมล็ดที่เก็บจากต้นยางนา ในเขต อ.ท่ายาง ในกระถางบนพระตำหนักเปี่ยมสุข วังไกลกังวล
ต่อมาในปีพ.ศ.2504 ทรงปลูกต้นยาง ในแปลงทดลองป่าสาธิตใกล้พระตำหนักเรือนต้น สวนจิตรลดา นับเป็นปฐมฤกษ์ของการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช แม้ว่ายางนาที่อำเภอท่ายางสูญสิ้น แต่พันธุกรรมของยางนา ยังอนุรักษ์ไว้ในสวนจิตรลดา ต่อมาทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นำพรรณไม้ จากภูมิภาคต่างๆ ทั่วประเทศมาปลูกในบริเวณสวนจิตรลดาเพื่อให้เป็นที่ศึกษาพรรณไม้ของนิสิตแทนที่จะเดินทางไปทั่วประเทศ
ปีพ.ศ.2535 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงมีพระราชดำริให้ นายแก้วขวัญ วัชโรทัย เลขาธิการพระราชวัง และผอ.โครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดาดำเนินโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช โดยทรงมอบหมายให้ฝ่ายวิชาการโครงการส่วนพระองค์ เป็นผู้ดำเนินการ ต่อมาในปีพ.ศ.2536 ได้จัดสร้างธนาคารพืชพรรณขึ้นสำหรับเก็บรักษาพันธุกรรมพืชที่เป็นเมล็ดและเนื้อเยื่อ
“มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์” (มทร.รัตนโกสินทร์) หนึ่งในสถานศึกษาระดับอุดมศึกษาได้น้อมนำแนวพระราชดำริการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชมาเป็นหนึ่งในกิจกรรมสำคัญของมหาวิทยาลัย โดยมอบหมายให้ “ผศ.ดร.อาคีรา ราชเวียง” รองอธิการบดี มทร.รัตนโกสินทร์ เป็นผู้ดูแลรับผิดชอบงานด้านโครงการในพระราชดำริ /โครงการอนุรักษ์พันธุ กรรมพืช มทร.รัตนโกสินทร์
มทร.รัตนโกสินทร์ วิทยาเขตวังไกลกังวล หัวหิน โดยงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชฯ ได้รับสนองพระราชดำริโครง การอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจาก พระราชดำริฯ ตามแผนแม่บท อพ.สธ. ระยะ 5 ปีวันที่ 6 ต.ค.59-ก.ย.64 และได้ดำเนินงาน ต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
ผลจากการสำรวจ เก็บรวบรวมพันธุกรรมพืช พบว่ามีพืชเฉพาะถิ่นที่มีความเสี่ยงต่อการใกล้สูญพันธุ์หลายชนิด เช่น กำแพงเจ็ดชั้น ขันทองพยาบาท กรวยป่า เป็นต้น และจากข้อมูลงานวิจัยที่ผ่านมาพบว่า พรรณไม้เหล่านี้มีสารสำคัญที่มีศักยภาพในการผลิตเป็นเครื่องสำอาง เช่น ติ้วเกลี้ยงมีปริมาณสารแซนโทน อนุพันธ์ของวิตามินอี และ มีปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระสูง
หลังจากการทดลองในห้องปฏิบัติการ โครงการได้นำองค์ความรู้ที่ได้ไปถ่ายทอดให้กับชุมชน จ.ประจวบคีรีขันธ์ และพื้นที่ใกล้เคียง อีกทั้งยังได้เพาะพันธ์ุไม้แจกจ่ายเพื่อร่วมเสริมสร้างชุมชนให้ เข้มแข็ง อยู่ดี กินดี มีอาชีพ และพึ่งพาตนเองได้
นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณของทั้งสองพระองค์ที่ทรงปลุกจิตสำนึกให้คนไทยหันมาให้ความสำคัญในการอนุรักษ์พัฒนาพันธุกรรมพืช และทรัพยากร
มทร.รัตนโกสินทร์ ภาคภูมิใจและพร้อม ที่จะสานต่อการดำเนินงานเพื่อร่วมสืบสานการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชตามแนวพระราช ดำริให้เกิดประโยชน์อย่างยั่งยืนแก่ประเทศชาติและมหาชนชาวไทยสืบไป
