หลาก&หลาย -นิคมสหกรณ์แม่แตงสนองรัฐ  หันปลูกถั่วเหลืองหลังนาเพิ่มรายได้

นโยบาย “ตลาดนำ นวัตกรรมเสริม เพิ่มรายได้” เพื่อยกระดับรายได้ ครัวเรือนเกษตรกรให้เพิ่มขึ้น 3 เท่าใน 4 ปี

โดย ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า รมว.เกษตรและสหกรณ์ ประกาศเดินหน้า “นวัตกรรมเสริมแกร่งถั่วเหลืองไทย เพิ่มรายได้เกษตรกร” เร่งขับเคลื่อนเกษตรมูลค่าสูงด้วยการปลูกถั่วเหลืองหลังนาเพิ่มรายได้ ยกระดับคุณภาพชีวิตเกษตรกร

ปัจจุบันถั่วเหลืองเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญอันดับต้นๆ ของประเทศ ถูกนำมาใช้เป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมอาหาร แต่ประเทศไทยผลิตถั่วเหลืองได้เพียง 2-3 หมื่นตัน/ปี ขณะที่ตลาดมีความต้องการถึง 3.2 ล้านตัน/ปี

นอกจากนี้ ถั่วเหลืองยังเป็นพืชใช้น้ำน้อย เหมาะที่จะปลูกในช่วงหน้าแล้งแทนการปลูกข้าว และยังมีแร่ธาตุเป็นคุณประโยชน์ต่อดินสูง ทำให้เกษตรกรสามารถใช้พื้นที่หลังจากปลูกถั่วเหลืองมาปลูกพืชชนิดอื่นๆ หมุนเวียนให้ได้ผลตอบแทนดีขึ้นอีกด้วย

ด้วยเหตุนี้กรมส่งเสริมสหกรณ์ โดยนิคมสหกรณ์แม่แตง (จ.เชียงใหม่) จึงเร่งดำเนินการขับเคลื่อนปลูกถั่วเหลืองหลังนา ผ่านสหกรณ์นิคมแม่แตง จำกัด

นายประยุทธ เป็นมูล ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์แม่แตง กรมส่งเสริมสหกรณ์ กล่าวว่า นิคมสหกรณ์แม่แตงมีพื้นที่ทั้งหมด 14,798 ไร่ มีเกษตรกรทั้งสิ้น 2,200 ราย ส่วนใหญ่จะประกอบอาชีพเกษตรกรรม ทำนาปลูกข้าวเป็นหลัก สลับด้วย ถั่วเหลืองหลังนาและข้าวโพดเลี้ยงสัตว์

ข้าวที่ปลูกจะเป็นข้าวเหนียวสันป่าตอง 1 หลังเสร็จฤดูเก็บเกี่ยวจะต่อด้วยการปลูกถั่วเหลือง ใช้พันธุ์เชียงใหม่ 60 จากศูนย์วิจัยและพัฒนาเมล็ดพันธุ์พืชเชียงใหม่ กรมวิชาการเกษตร

ปัจจุบันพื้นที่นิคมสหกรณ์แม่แตงมีพื้นที่ปลูกถั่วเหลืองประมาณ 800 ไร่ ให้ผลผลิตเฉลี่ยอยู่ที่ไร่ละ 280-400 กิโลกรัม (ก.ก.) มีเกษตรกรปลูกถั่วเหลืองประมาณ 100 ราย เฉพาะที่เป็นสมาชิกสหกรณ์นิคมแม่แตง และมีแนวโน้มขยายพื้นที่ปลูกมากขึ้นเรื่อยๆ หลังพบว่าสามารถสร้างรายได้เพิ่มให้เกษตรกรสมาชิก

ปัจจุบันเกษตรกรเริ่มหันมาปลูกถั่วเหลืองหลังนาเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากราคาถั่วเหลืองในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมาขยับดีขึ้นและมีตลาดรองรับชัดเจน

ทำให้เกษตรกรที่เคยทำนาปรัง หรือปลูกพืชชนิดอื่น อย่างเช่น ข้าวโพดหวาน ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ หันมาปลูกถั่วเหลืองหลังนากันมากขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากเป็นพืชทนแล้ง ใช้น้ำน้อย ซึ่งในอนาคตเกษตรกรในพื้นที่อาจจะเปลี่ยนจากปลูกข้าวมาเป็นถั่วเหลืองแทนทั้งหมด

“ถั่วเหลืองปลูกมานานแล้ว แต่ก่อนมีประมาณ 30-40 ราย ปีนี้เพิ่มเป็น 100 ราย ช่วงหลังๆ ราคาถั่วเหลืองดีขึ้นมาก จากเดิมอยู่ที่ 15-18 บาทต่อกิโลกรัม ปีนี้ราคาซื้ออยู่ที่ 21-22 บาท ขณะปริมาณความต้องการของตลาดก็เพิ่มขึ้นทุกปี โดยปีนี้ ข้าวเหนียวสันป่าตอง 1 ก็ราคาดี สหกรณ์รับซื้ออยู่ที่ 10.80 บาทต่อกิโลกรัม แต่ข้อเสียต้องใช้น้ำเยอะ ปลูกถั่วเหลืองจึงเหมาะกว่า เรื่องตลาดก็มีบริษัทคู่ค้ารอรับเลย” ผอ.นิคมสหกรณ์แม่แตงระบุ

นายประยุทธกล่าวว่า สำหรับการช่วยเหลือที่นิคมสหกรณ์แม่แตงจะเข้าไปช่วยดูแล ได้แก่ การส่งเสริมการเพิ่มผลผลิตและรายได้ โดยส่งเสริมการรวมกลุ่มกันในรูปแบบสหกรณ์ช่วยให้เกษตรกรสามารถเข้าถึงทรัพยากรต่างๆ เช่น

เทคโนโลยี เมล็ดพันธุ์ ปุ๋ย และยาฆ่าแมลงได้อย่างมีประสิทธิภาพ การรวมกลุ่มยังช่วยให้สามารถต่อรองราคาผลผลิตได้ดีขึ้น รวมทั้งส่งเสริมการลดต้นทุนการผลิต

โดยส่งเสริมเกษตรกรหันมาใช้เครื่อง จักรกลเกษตรทดแทนแรงงานเกษตร ส่งเสริมให้เข้าถึงแหล่งเงินทุนดอกเบี้ยต่ำ ส่งเสริมการเพิ่มโอกาสทางการตลาด จัดหาตลาดล่วงหน้า โดยทำสัญญาซื้อขายถั่วเหลืองกับคู่ค้า ประสานงานหาผู้ซื้อถั่วเหลือง เกษตรกรจึงมีตลาดที่แน่นอน

ในส่วนของกรมส่งเสริมสหกรณ์ได้สนับสนุนเงินทุนกู้ยืมดอกเบี้ยต่ำให้แก่สหกรณ์นิคมแม่แตงเพื่อใช้เป็นทุนในการรวบรวมถั่วเหลืองจากเกษตรกรสมาชิก ตามโครงการส่งเสริมการปลูกพืชหลังนาผ่านระบบสหกรณ์ ปีการผลิต 2566/67 ผ่านกองทุนพัฒนาสหกรณ์ (กพส.)

โดย กพส.ได้อนุมัติเงินกู้แก่สหกรณ์นิคมแม่แตงสำหรับรวบรวมผลผลิตถั่วเหลืองด้วยจำนวน 3 ล้านบาท ในอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 1 เพื่อรับซื้อถั่วเหลืองในปริมาณ 136 ตัน ตอนนี้รวบรวมไปแล้วประมาณ 60 ตัน

ด้ านพ่อบุญส่ง ท่าสะออน เกษตรกรปลูกถั่วเหลืองหลังนา และยังรั้งตำแหน่งกรรมการบริหารสหกรณ์นิคมแม่แตง จำกัด กล่าวว่า ครอบครัวมีพื้นที่ 10 ไร่ ใช้ปลูกข้าวเหนียวสันป่าตอง 1 หลังเสร็จสิ้นฤดูทำนาก็จะมาปลูกถั่วเหลือง โดยใช้พันธุ์เชียงใหม่ 60 ของศูนย์วิจัยและพัฒนาเมล็ดพันธุ์พืชเชียงใหม่

ที่ผ่านมาราคาถั่วเหลืองไม่ค่อยดีนัก ราคาเพิ่งดีช่วง 1-2 ปีมานี้ ได้ราคากิโลกรัมละ 21-22 บาท จากปกติจะอยู่ที่ 15-18 บาทเท่านั้น

“ถั่วเหลืองปลูกมานานแล้ว ปลูกมาตั้งแต่รุ่นปู่ย่าตายาย วันนี้ก็ยังปลูกอยู่ จะปลูกหลังเสร็จนา ปีนี้ก็ทดลองมาปลูกข้าวโพดหวานดูบ้าง แบ่งคนละครึ่ง ปลูกข้าวโพดหวาน 5 ไร่ ถั่วเหลือง 5 ไร่ ปีนี้ทั้งข้าวโพดและถั่วเหลืองราคาดี แต่ข้าวโพดต้องดูแลเยอะกว่า ปีหน้าจะหันมาปลูกถั่วเหลืองอย่างเดียวเหมือนเดิมเพราะดูแลง่าย ไม่มีโรคแมลงรบกวนและยังขายได้ราคาดี มีไม่พอขาย เพราะเป็นที่ต้องการของตลาดมาก”

โดยที่ผ่านมานายวิศิษฐ์ ศรีสุวรรณ อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ นำคณะลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมแปลงปลูกถั่วเหลืองของเกษตรกรในโครงการนิคมสหกรณ์แม่แตง พร้อมรับปากจะให้การสนับสนุนด้านต่างๆ ทั้งปัจจัยการผลิต สถานที่รวบรวมผลผลิต ตลอดจนเงินทุนดอกเบี้ยต่ำ นำไปดำเนินการขับเคลื่อนปลูกถั่วเหลืองหลังนา และพืชเศรษฐกิจอื่น

เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตเกษตรกรสมาชิกให้ดีขึ้น