“คนสมัยก่อนวาดปลาบึกตัวใหญ่ อาจเป็นเพราะว่าสัตว์น้ำมีเยอะครับ มีอาหารอุดมสมบูรณ์ในแม่น้ำโขง ก็เลยเขียนภาพเล่าถึงวิถีชีวิตในสมัยนั้น”
ผาแต้มและน้ำโขง
รุ่งอรุณอีกครั้ง
“ผ่านมาหลายพันปีแล้ว ทุกวันนี้คนก็ยังพึ่งพาแม่น้ำโขงอยู่ค่ะ” ไกด์ จิตติพัฒน์ แสงโสม กับ ด.ญ.ทราย นพรัตน์ เชื้อคำฮด ช่วยกันถ่ายทอดจินตนาการถึงความรู้สึกของมนุษย์โบราณผู้วาดภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์บริเวณผาแต้มที่อยู่เบื้องหน้า
ไกด์ชั้น ม.3
เด็กหญิงทราย
ภาพตุ้ม หรือ ไซ เครื่องมือหาปลา ปลาบึก ช้าง คลื่นน้ำ และรอยฝ่ามือ คือไฮไลต์ของอุทยานแห่งชาติผาแต้ม อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี ภาพเขียนอายุกว่า 4 พันปี บริเวณหน้าเพิงผาริมแม่น้ำโขง ความยาวประมาณ 200 เมตร ปรากฏร่องรอยอารยธรรมฝีมือมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ มีหลายภาพเรียงรายตามเพิงหน้าผา
ธรรมชาติและเรื่องราวประวัติศาสตร์ในอุทยานแห่งชาติผาแต้มดึงดูดนักเดินทางทั่วสารทิศให้มาสัมผัสเมืองตะวันออกสุดริมฝั่งโขง
พี่นกกับมัคคุเทศก์น้อย 2025
เด็กๆ เมืองโขงเจียมได้รับโอกาสจากผู้ใหญ่ให้มีส่วนร่วมเรียนรู้เรื่องราวอันน่าทึ่งใกล้ตัวผ่านกิจกรรมมัคคุเทศก์น้อยต่อเนื่องนับ 10 ปี มีเด็กๆ หลายรุ่น หลายวัยมาฝึกฝนเพื่อเป็นเจ้าบ้านที่ดี พาชม พาเที่ยว สื่อสารข้อมูลอย่างถูกต้อง โดยมีพี่เจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติผาแต้ม คุณครู นักโบราณคดี จูงมือเด็กๆ ข้ามประตูมิติเมืองโขงเจียมในยุค 2025 ลงไปเรียนรู้เรื่องราวและผู้คนโบราณเมื่อสี่พันปีก่อนโดยมีภาพวาดเขียนสีเป็นสื่อ
คุณครูกรรณิกา ซึ่งพรม ผู้รับผิดชอบโครงการจิตอาสายุวมัคคุเทศก์ผาแต้มโรงเรียนบ้านกุ่มกล่าวว่า “พอทำมานานก็กลายเป็นกิจกรรมที่เด็กๆ เขาสนใจ ตั้งใจอยากฝึกฝนตัวเองจริงๆ ได้เห็นรุ่นพี่ เห็นพี่เจ้าหน้าที่อุทยาน พี่นักโบราณคดีเล่าเรื่องแบบฉะฉานน่าฟังก็ส่งต่อถึงกันหลายรุ่น”
ครูกรรณิกากับมัคคุเทศก์น้อย
มีเรื่องราวผ่านการบอกเล่าของเด็กหญิงเด็กชายมัคคุเทศก์น้อยผาแต้ม ในช่วง แรกเริ่มของการเรียนรู้ชุมชน ท้องถิ่น และธรรมชาติ บันทึกไว้ในการถ่ายทำรายการทุ่งแสงตะวัน ปี 2559 และกลับมาบอกเล่าอีกครั้งในปัจจุบัน ปี 2568
เมื่อผาแต้มเป็นหนึ่งในจุดหมายปลายทางที่จะทำให้คุณหลงรักได้ไม่ยาก มัคคุเทศก์น้อยจึงต้องเดินหน้าสื่อสารการท่องเที่ยวให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น พัฒนาทักษะให้เหมาะกับยุค 2025
ภาพคัดลอกสีสันสดใสของเด็กๆ
ปลาบึกและตุ้ม
“อย่างแรกเลยคือการสื่อสารค่ะ ต้องสื่อสารได้หลายภาษา แนะนำให้ข้อมูลแบบถูกต้อง ตรงไหนไม่แน่ใจก็ต้องถามผู้เชี่ยวชาญ ทำการบ้านเพิ่มเติม เราจะได้รู้และจะได้ตอบเขาได้ แล้วก็ต้องดูแลเรื่องความปลอดภัย ที่สำคัญคือต้องบอกกติกาข้อห้ามต่างๆ ให้นักท่องเที่ยวเข้าใจด้วยค่ะ เช่น ห้ามขีดเขียน ห้ามนำไม้ค้ำหิน ดูแลเรื่องขยะ ช่วยกันรักษาสภาพแวดล้อมค่ะ” ทรายเล่าชัดถ้อยชัดคำ
บทเรียนเรื่องภาพเขียนสี
พัตตี้ เด็กหญิงพัทรศยา โอตาคาร มัคคุเทศก์น้อยหน้าใหม่ชั้นประถม 5 มาร่วมเรียนรู้ลงพื้นที่จริงกับเหล่าสมาชิกรุ่นพี่ เอ่ยปากอยากชวนทุกคนมาเที่ยวที่บ้านของเธอสักครั้ง
น้องพัตตี้ มัคคุเทศก์น้องใหม่
“ตอนเช้าๆ ผาแต้มสวยมากนะคะ มาชมพระอาทิตย์ขึ้น มองเห็นวิวฝั่งลาว วิวแม่น้ำโขงแบบสุดลูกหูลูกตาเลย มีถ้ำมีน้ำตก มีหน้าผา แบบธรรมชาติๆ รับรองว่าสวยถูกใจค่ะ ภาพเขียนสีโบราณก็ห้ามพลาด แล้วก็อย่าลืมถามหามัคคุเทศก์น้อยนะคะ พวกหนูจะพาเที่ยวค่ะ”
แรงบันดาลใจจากอดีตถึงปัจจุบันของมัคคุเทศก์น้อยผาแต้ม อีกหนึ่งเรื่องราวในทุ่งแสงตะวันสัญจร เดอะซีรีส์ ชุดอุบลราชธานี เดินทางมาถึง EP.4 รุ่งอรุณอีกครั้งที่ผาแต้ม เดินตามรอยการเรียนรู้ของเด็กๆ เมืองโขงเจียมอย่างเต็มอิ่ม วันเสาร์ที่ 29 มีนาคมนี้ เวลา 05.05 น. ทางช่อง 3 HD และ 07.30 น. ทางเพจเฟซบุ๊กทุ่งแสงตะวัน และยูทูบ PayaiTV
กนกวรรณ อำไพ
