พระฝรั่ง-พระสุเมโธ ‘พระพรหมวชิรญาณ’

คอลัมน์ มงคลข่าวสด

พระฝรั่ง-พระสุเมโธ – เมื่อวันที่ 15 พ.ย.2563 เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่ประกาศพระบรมราชโองการ ประกาศสถาปนาสมณศักดิ์ ความว่า พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ สถาปนา พระเทพญาณวิเทศ (โรเบิร์ต สุเมโธ) ขึ้นเป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรอง

มีราชทินนามตามที่จารึกในหิรัญบัฏว่าพระพรหมวชิรญาณไพศาลวิเทศศาสนกิจวิจิตรธรรมปฏิภาณวิปัสสนาญาณวงศวิสิฐราชมานิตวชิราลงกรณมหาคณิสสรบวรสังฆารามคามวาสีสถิตณวัดอมราวดีสหราชอาณาจักรมีฐานานุศักดิ์ตั้งฐานานุกรมได้ 8 รูป

พระพรหมวชิรญาณ (โรเบิร์ต สุเมโธ) หรือ พระอาจารย์สุเมโธ เป็นพระเถระสายพระป่า เป็นศิษย์ชาวตะวันตกรูปแรกของพระโพธิญาณเถร หรือหลวงปู่ชา สุภัทโท วัดหนองป่าพง จ.อุบลราชธานี

ปัจจุบันสิริอายุ 86 ปี พรรษา 53

มีนามเดิมโรเบิร์ตแจ็คแมนเกิดในเมืองซีแอตเติลมลรัฐวอชิงตันประเทศสหรัฐอเมริกาในปีค.ศ.1934 (พ.ศ.2477)

เมื่อสำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยเข้ารับราชการในกองทัพเรือแห่งสหรัฐอเมริกาในตำแหน่งเจ้าหน้าที่ทางการแพทย์และเข้าร่วมปฏิบัติการในสงครามเกาหลี

เมื่อออกจากราชการเข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาโทในสาขาวิชาเอเชียใต้ศึกษา (South Asian Studies) มหาวิทยาลัยแห่งแคลิฟอร์เนีย (เบิร์กเลย์) ในปี 1963 (พ.ศ.2506)

หลังจากนั้นร่วมงานเป็นระยะเวลาสั้นกับสภากาชาดอเมริกันมีโอกาสเดินทางไปยังแถบตะวันออกไกลและทำงานเป็นครูสอนภาษาอังกฤษกับหน่วยสันติภาพ (Peace Corp) ซาบาห์ บนเกาะบอร์เนียว

ด้วยความที่ท่านสนใจในพระพุทธศาสนาเป็นอย่างยิ่งท่านได้เดินทางมายังประเทศไทยในปีพ.ศ.2509 เพื่อหาทางเข้าสู่ชีวิตอนาคาริก (ผู้ไม่ครองเรือน) ท่านบรรพชาเป็นสามเณรที่จังหวัดหนองคาย

พ.ศ.2510 เข้าพิธีอุปสมบท โดยมีพระราชปรีชาญาณมุนี เจ้าคณะจังหวัดหนองคายในขณะนั้น เป็นพระอุปัชฌาย์

ต่อมาได้ยินกิตติศัพท์ความเคร่งครัดในข้อวัตรปฏิบัติของหลวงปู่ชาสุภัทโทแห่งวัดหนองป่าพงจึงกราบลาพระอุปัชฌาย์เดินทางมาฝากตัวเป็นศิษย์ซึ่งท่านได้เมตตารับไว้แต่ตั้งเงื่อนไขว่า…

“ท่านจะมาอยู่กับผมก็ได้ แต่มีข้อแม้ว่าผมจะไม่หาอะไรมาบำรุงท่านให้ได้ตามอยาก ท่านต้องทำตามระเบียบข้อวัตร เหมือนที่พระเณรไทยเขาทำ”

ตลอดระยะเวลา 4 ปีที่วัดหนองป่าพงพระอาจารย์สุเมโธได้รับการฝึกฝนเคี่ยวเข็ญด้วยอุบายต่างๆ

ระเบียบการปฏิบัติธรรมของวัดหนองป่าพงเป็นที่รู้กันว่าเข้มงวดและเคร่งครัดโดยเน้นที่ความเรียบง่ายและเคร่งครัดต่อพระธรรมวินัย

พระอาจารย์สุเมโธฝึกปฏิบัติตามแนวของหลวงปู่ชาเป็นเวลาถึง 10 ปี จึงได้รับนิมนต์จากมูลนิธิสงฆ์แห่งประเทศอังกฤษ (The English Sangha Trust) ให้เดินทางไปอยู่ที่ลอนดอน ร่วมกับคณะศิษย์ของหลวงปู่ชาอีก 3 รูป

สำหรับมูลนิธิสงฆ์แห่งประเทศอังกฤษมีจุดมุ่งหมายจะเสริมสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมแก่การฝึกพระภิกษุในประเทศตะวันตกโดยมีสำนักสงฆ์บ้านแฮมสเตด (The Hampstead Buddhist Vihara) เมืองลอนดอนเป็นจุดเริ่มต้น

แต่คณะสงฆ์เห็นข้อดีของการมีสิ่งแวดล้อมที่สงบกว่าเช่นบรรยากาศในชนบทจึงพยายามตั้งวัดป่าขึ้นในประเทศอังกฤษและสร้างเสร็จในปีค.ศ.1979 (พ.ศ.2522) โดยดัดแปลงบ้านที่ทรุดโทรมหลังหนึ่งในเวสต์ซัสเซ็กซ์ ในเวลาต่อมาสถานที่นี้จึงเป็นวัดป่าจิตตวิเวก (Cittaviveka)

ในช่วงเวลาไม่นานคณะสงฆ์เริ่มเติบโตมีจำนวนพระภิกษุเพิ่มขึ้นเป็นเหตุให้ต้องก่อตั้งวัดสาขาเพิ่มอีกหลายแห่งทั้งในอังกฤษและประเทศอื่นๆขณะเดียวกันมีการจัดตั้งศูนย์กลางการสอนปฏิบัติธรรมขนาดใหญ่ขึ้นที่วัดอมราวดี (Amaravati Buddhist Monastery) ในปี ค.ศ.1884 (พ.ศ.2527)

ต่อมาเป็นสถานที่ที่พำนักอยู่เป็นส่วนใหญ่

ลำดับสมณศักดิ์วันที่ 5 ธ.ค.2535 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์ เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญ ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ที่ พระสุเมธาจารย์

วันที่ 12 ส.ค.2547 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นราชฝ่ายวิปัสสนาธุระที่พระราชสุเมธาจารย์

วันที่ 28 ก.ค.2562 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นเทพฝ่ายวิปัสสนาธุระที่พระเทพญาณวิเทศ

ล่าสุดพ.ศ.2563 ได้รับพระราชทานสถาปนาเป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองฝ่ายวิปัสสนาธุระที่พระพรหมวชิรญาณ

เป็นพระฝรั่งผู้ดำรงสมณคุณมีอุปการะยิ่งแก่การพระศาสนา