เหรียญหลวงพ่อคง

คอลัมน์ พันธุ์แท้พระเครื่อง

หลวงพ่อคง วัดบางกะพ้อม สมุทรสงคราม เกิดเมื่อวันเสาร์ที่ 2 เมษายน 2408 ตรงกับวันขึ้น 8 ค่ำ เดือน 5 ปีฉลู ณ บ้านสำโรง ปัจจุบันคือ ต.โรงหีบ อ.บางคนที จ.สมุทร สงคราม

เมื่ออายุได้ 12 ปี โยมบิดาและโยมมารดาให้ท่านบรรพชาที่วัดเหมืองใหม่ อ.อัมพวา จ.สมุทรสงคราม พออายุ 20 ปีเข้าอุปสมบท ณ วัดเหมืองใหม่ เมื่อปี 2427 มีพระอาจารย์ด้วง เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอธิการจุ้ย วัดบางเกาะเทพศักดิ์ เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระอธิการทิม วัดเหมืองใหม่ เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้ฉายาว่า ‘ธัมมโชโต’ อันแปลว่า เป็นผู้รุ่งเรืองโดยธรรม

หลังอุปสมบทแล้ว ได้จำพรรษาที่วัดเหมืองใหม่ จนกระทั่งพรรษาที่ 21 ในปี 2448 ชาวบ้านในต.บางกะพ้อม ได้อาราธนาท่านมาเป็นเจ้าอาวาสวัดบางกะพ้อม

ต่อมาได้รับแต่งตั้งให้เป็นเจ้าคณะตำบลบางกะพ้อม และแต่งตั้งเป็น พระอุปัชฌาย์ ในพ.ศ.2464 และท่านได้สร้างวัตถุมงคลหลายชนิดด้วยกัน เช่น เหรียญรูปเหมือนรุ่นแรกสร้างในปี 2484, เหรียญรุ่น 2 สร้างในปี 2486, เหรียญหล่ออรุณเทพบุตร และเหรียญหล่อ หนุมานแบกพระสาวก

‘เหรียญรุ่นแรก’ ของท่านสร้างประมาณ 3,000 เหรียญ เป็นเนื้อทองแดงผสมทองเหลือง ถ้าในบางเหรียญที่ผ่านการใช้จะมีลักษณะเหมือนเหรียญฝาบาตร

ส่วน ‘เหรียญรุ่น 2’ ที่ออกปี 2486 เรียกว่า ‘เหรียญปาดตาล’ มีทั้งเนื้อเงิน ฉลุลงยา และเนื้อทองแดง เหรียญเงิน ‘เหรียญอรุณเทพบุตร’ นั้น เป็นเนื้อโลหะผสมหล่อด้านหลังเรียบ และ ‘หนุมานแบกพระสาวก’ เป็นเหรียญหล่อที่สนนราคาประมาณ 5-6 หมื่นบาท

รุ่นแรกเหรียญ 2484 ด้านข้างเหรียญมี 2 พิมพ์ คือ

1.บล็อกข้างกระบอก ด้านข้างของเหรียญมีลักษณะเรียบเนียนไม่มีริ้วรอย

2.บล็อกขอบสตางค์ ด้านข้างของเหรียญมีลักษณะเป็นรอยเลื่อยถี่ๆ เหมือนเหรียญบาทที่เราใช้อยู่ จึงเรียกว่า ขอบสตางค์ ทั้งนี้ ขอบสตางค์จะมีราคาแพงกว่าข้างกระบอกเล็กน้อย เนื่องจากหายากกว่า

ปัจจุบันวัตถุมงคลของท่านยังคงเป็นที่นิยมสะสมและแสวงหาของบรรดานักนิยมสะสมพระเครื่องและเหรียญคณาจารย์ โดยเฉพาะเหรียญปั๊มรูปเหมือนรุ่นแรก ปี 2484 ซึ่งได้รับการยอมรับให้เป็นหนึ่งในเบญจภาคีเหรียญ

สำหรับ ‘เหรียญหล่อหนุมานแบกพระอัครสาวก’ เป็นเหรียญหล่อที่มีรูปทรงผิดแผกแตกต่างจากเหรียญโดยทั่วไปที่ส่วนใหญ่สร้างในรูปทรงกลม ทรงรี ทรงเหลี่ยม หรือทรงเสมา แต่สำหรับเหรียญหล่อหนุมานแบกพระอัครสาวก เป็นเหรียญหล่อรูปทรงเม็ดมะปราง ขอบข้างเว้าเป็นหยัก แบบหูในตัว มีออก 2 วัด คือ วัดบางกะพ้อม ซึ่งท่านดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส และวัดแหวนหาย วัดที่มีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน ด้วยเป็นวัดที่หลวงพ่อคงเป็นผู้ดำเนินการก่อสร้างและเป็นที่ที่ละสังขารอีกด้วย

พุทธลักษณะของเหรียญหล่อหนุมานแบกพระอัครสาวกทั้ง 2 วัด จะมีพิมพ์ด้านหน้าที่คล้ายกัน คือ เป็นรูปหนุมานแบกพระอัครสาวก (พระโมคคัลลาน์และพระสารีบุตร) ไว้บนมือทั้งสองข้าง และพระอัครสาวกทั้งสองหันข้าง ในอิริยาบถพนมมือ ตรงกลางเป็นองค์พระพุทธปฏิมากร ประทับยืนเหนือศีรษะหนุมาน แสดงปางประทานพร แต่พิมพ์ด้านหลังจะแตกต่างกัน แต่ก็แยกแยะได้ไม่ยากนัก ดังนี้

เหรียญหล่อหนุมานแบกพระอัครสาวก วัดบางกะพ้อม ซึ่งจะเรียกกันว่า ‘พิมพ์อุบน’ ด้านหลังจะเป็นอักขระขอมเรียงกัน อ่านได้ว่า ‘อุ เม อะ มะ อุ นะ มะ ภะ ธะ อุ’ คือจะมีอักขระขอมตัว ‘อุ’ ทั้งด้านบนและด้านล่างเหรียญ

ส่วนเหรียญหล่อหนุมานแบกพระอัครสาวก วัดแหวนหาย เรียกว่า ‘พิมพ์อุล่าง’ ด้านหลังเป็นอักขระขอมที่เรียงกันอยู่ อ่านได้ว่า ‘พุท ธะ สัง มิ อุ นะ พะ ธะ อุ’ ซึ่งจะมีตัว ‘อุ’ เฉพาะด้านล่างเท่านั้น

นอกจากนี้ ยังสามารถพิจารณาจากเนื้อหามวลสารได้อีกประการหนึ่ง คือ กระแสเนื้อโลหะของวัดบางกะพ้อมจะออกไปทาง ‘เนื้อเหลือง’ ส่วนของวัดแหวนหายจะออกไปทาง ‘เขียวเข้ม’ ครับผม