“หลวงปู่บรรณ ทีฆายุโก” เจ้าอาวาสวัดภูด่านแต้ ต.นิคมน้ำอูน อ.นิคมน้ำอูน จ.สกลนคร พระเถระที่มีวัตรปฏิบัติดี มีวิทยาคมที่เข้มขลังได้รับความเลื่อมใสศรัทธาจากพุทธศาสนิกชน
ปัจจุบัน สิริอายุ 92 ปี พรรษา 28
นามเดิม นายบรรณ เหมะธุลิน เกิดเมื่อปี พ.ศ.2475 ที่ ต.วาริชภูมิ อ.วาริชภูมิ จ.สกลนคร ครอบครัวประกอบอาชีพทำไร่ทำนา
พ.ศ.2496 อายุครบบวช เข้าพิธีอุปสมบทที่วัดบ้านธาตุ จ.สกลนคร จากนั้นไปศึกษาพระปริยัติธรรมและบำเพ็ญเพียรในถ้ำภูอ่างศอ อ.วาริชภูมิ จ.สกลนคร นานถึง 5 พรรษา แต่ด้วยความจำเป็นทางครอบครัว ในปี พ.ศ.2501 ต้องลาสิกขา เนื่องจากทางครอบครัวมีฐานะยากจน ต้องออกมาช่วยบิดามารดาทำมาหากิน
หลังบิดามารดาสิ้นชีวิต เข้าพิธีอุปสมบทอีกครั้งในปี 2541 ที่พระอุโบสถวัดสระแก้ววารีราม ต.วาริชภูมิ อ.วาริชภูมิ จ.สกลนคร มีพระครูประจักษ์กิจจาทร เป็นพระอุปัชฌาย์
จากนั้นย้ายไปศึกษาพระปริยัติธรรมที่วัดโพธิชัย ต.นิคมน้ำอูน อ.นิคมน้ำอูน จ.สกลนคร และให้ความสนใจด้านวิทยาคม จึงไปกราบฝากตัวเป็นศิษย์พระอาจารย์หนูเนียม จ.อุดรธานี รวมทั้งศึกษาวิชาสมุนไพรอีกแขนง
ด้วยความที่ชมชอบความสันโดษ มักธุดงค์ไปนั่งกัมมัฏฐานตามป่าเขาในเขต จ.สกลนคร บางครั้งปฏิบัติธรรมแบบเอาชีวิตเป็นเดิมพัน ไม่ฉันอาหาร ฉันแต่เพียงน้ำ มีจิตใจมุ่งศึกษาให้รู้แจ้งเห็นจริงด้วยตัวเองตามหลักธรรมรู้ต้องรู้ด้วยตัวเราเห็นต้องเห็นด้วยตัวเราถึงจะรู้แจ้งเห็นจริง
ต่อมาตั้งวัดภูผักหวานที่ ต.นิคมน้ำอูน อ.นิคมน้ำอูน จ.สกลนคร แต่ทางราชการบอกว่าเป็นเขตป่าสงวนแห่งชาติ จึงไม่สามารถพัฒนาตั้งเป็นวัดได้อย่างถูกต้อง ด้วยความตั้งใจที่แน่วแน่ที่อยากจะสร้างวัดป่าให้ได้ ปีต่อมาจึงย้ายลงมานอกเขตป่าสงวน และตั้งเป็นวัดภูด่านแต้ในปัจจุบัน และจำพรรษาปฏิบัติศาสนกิจอยู่ที่วัดนี้ ตั้งแต่ปี พ.ศ.2556 จนกระทั่งปัจจุบัน
สภาพภูมิศาสตร์ของวัดภูด่านแต้ ตั้งอยู่บนเชิงเขาแวดล้อมไปด้วยแมกไม้นานาพันธุ์ บรรยากาศจึงเงียบสงบเหมาะกับการปฏิบัติธรรมยิ่งนัก
เป็นผู้มีจิตอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติป่าไม้ แนวทางการพัฒนาวัด จึงไม่ตัดไม้ภายในบริเวณวัดอย่างเด็ดขาด
เนื่องจากเป็นวัดที่กำลังอยู่ในช่วงการพัฒนาถาวรวัตถุภายในวัดมีเพียงศาลาการเปรียญ 1 หลัง กุฏิที่หลวงปู่จำวัดอีก 1 หลังเท่านั้น ปัจจุบันมีพระสงฆ์จำพรรษาอยู่ 4 รูป เมื่อเป็นวัดแล้วถาวรวัตถุที่อยากสร้างคือพระอุโบสถ เพื่อใช้ประกอบสังฆกรรม จึงมีโครงการก่อสร้างคาดว่าจะใช้งบกว่า 15 ล้านบาท ขณะนี้กำลังอยู่ระหว่างดำเนินการ แต่ยังขาดปัจจัยอยู่จำนวนมาก
ย้อนไปในปี พ.ศ.2562 คณะศิษย์ รวมทั้งผู้ที่มีจิตศรัทธาอันเป็นกุศล นำโดย “แท็กสกล พระใหม่” ขออนุญาตจัดสร้างวัตถุมงคล “พระบูชาหลวงปู่บรรณ” รุ่นแรก เพื่อหารายได้สมทบทุนก่อสร้างอุโบสถให้แล้วเสร็จตามวัตถุประสงค์ของวัด
รุ่นนี้สร้างขนาดหน้าตัก 5 นิ้ว ออกแบบสวยงาม เป็นรูปเหมือนห่มจีวรเฉียงนั่งในท่าขัดสมาธิที่ใต้ฐานองค์พระบรรจุวัตถุมงคลหลายอย่าง อาทิ เหรียญรุ่นเมตตา เกศา จีวรหลวงปู่บรรณ ผงพุทธคุณ 108 เป็นต้น บริเวณฐานด้านหน้าเขียนว่า หลวงปู่บรรณ ทีฆายุโก ส่วนฐานด้านหลังเขียนว่า วัดภูด่านแต้ ต.นิคมน้ำอูน อ.นิคมน้ำอูน จ.สกลนคร พ.ศ.๒๕๖๓ เป็นปีพุทธศักราชที่จัดสร้าง
จัดสร้างน้อยมาก ประกอบด้วย เนื้อนำฤกษ์ ทำเหลืองขัดเงา สร้างเพียง 19 องค์ เนื้อทองเหลืองรมน้ำตาล สร้าง 99 องค์
ประกอบพิธีพุทธาภิเษกภายในศาลาการเปรียญวัดภูด่านแต้ เมื่อวันที่ 25 มิ.ย.2563 ช่วงเช้าเป็นพิธีพราหมณ์ อัญเชิญเทพยดาสิ่งศักดิ์สิทธิ์เป็นสักขีพยาน ช่วงบ่าย พิธีพุทธาภิเษกโดยพระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์จำนวน 9 รูป สวดเจริญพุทธมนต์
จากนั้นพิธีพุทธาภิเษกเริ่มขึ้น โดยหลวงปู่บรรณนั่งอธิษฐานจิตเดี่ยว
