สืบเนื่องจากที่ประชุมของคณะอนุกรรมการจัดทำหลักสูตรแพทย์แผนไทยบัณฑิต มหาวิทยาลัยนครพนม โดยในที่ประชุม นำเสนอผลการลงสำรวจพื้นที่สมุนไพรบนอุทยานแห่งชาติภูลังกา อ.บ้านแพง จ.นครพนม พร้อมพูดคุยถึงการทำร่างหลักสูตร และหารือวางแผนพื้นที่บริเวณภายในมหาวิทยาลัยตั้งสวนสมุนไพร เพื่อเตรียมการจัดตั้งโรงพยาบาลแพทย์แผนไทยนั้น
ผศ.ดร.รุ้งลาวัลย์ เอี่ยมกุศลกิจ รองอธิการบดีฝ่ายกิจการพิเศษและประกันคุณภาพการศึกษา มหาวิทยาลัยนครพนม พร้อมด้วยคณาจารย์ และคณะอนุกรรมการจัดทำหลักสูตรแพทย์แผนไทยบัณฑิต เดินทางลงพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูลังกา ต.ไผ่ล้อม อ.บ้านแพง จ.นครพนม เพื่อสำรวจสมุนไพรพื้นถิ่นเฉพาะ เพื่อการอนุรักษ์และขยายพันธุ์พืชสมุนไพร รองรับการเปิดหลักสูตรแพทย์แผนไทยบัณฑิต
พระครูวิจิตรวินัยสาร
การลงพื้นที่ครั้งนี้ ได้รับความเมตตาจากพระครูวิจิตรวินัยสาร เจ้าคณะอำเภอบ้านแพง และเจ้าอาวาสวัดป่าโนนแพง ในฐานะประธานเครือข่ายหมอสมุนไพร และเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติภูลังกา มาให้ข้อมูลเกี่ยวกับสมุนไพรชนิดต่างๆ กับคณะอนุกรรมการดังกล่าว โดยเฉพาะ “โสมภูลังกา” ซึ่งหายากและใกล้จะสูญพันธุ์
นายบรรจง กุณรักษ์ ประธานเครือข่ายหมอสมุนไพร อ.บ้านแพง จ.นครพนม เปิดเผยว่า บนอุทยานแห่งชาติภูลังกา มีสมุนไพรที่โดดเด่น คือ “โสมภูลังกา” มีสรรพคุณช่วยบรรเทาอาการแก้เมื่อย บำรุงกำลัง รักษาข้อกระดูก ส่วนใหญ่จะนำมาต้มน้ำดื่ม หรือบดผสมน้ำผึ้งปรุงเป็นยา สามารถใช้ประโยชน์ได้ทั้งใบและลำต้น มักจะพบเห็นบนยอดหน้าผาสูงเท่านั้น
ด้วยสรรพคุณที่หลากหลายของพืชสมุนไพรชนิดนี้ ชาวบ้านพบเห็นจึงตัดลงมาทั้งหมด ทำให้ปัจจุบัน โสมภูลังกา เริ่มหายากและใกล้จะสูญพันธุ์ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงได้ร่วมกับอุทยานแห่งชาติภูลังกา และวัดในพื้นที่ใกล้เคียง อนุรักษ์เพาะปลูกเพื่อเตรียมขยายพันธุ์ นอกจากโสมภูลังกาที่หายากแล้ว ยังพบว่ามีพืชสมุนไพรเด่นอีกหลายชนิด ได้แก่ สามสิบสองประดง (สิรินธรวัลลี), กำลังหนุมาน, กำลังเสือโคร่ง, กำลังช้างสาร, กำลังช้างเผือก และกวาวเครือขาว-กวาวเครือแดง ที่ปัจจุบันเริ่มใกล้จะสูญพันธุ์เช่นกัน จากการแผ้วถางป่าเพื่อทำไร่สวนของชาวบ้าน
ผศ.ดร.รุ้งลาวัลย์กล่าวว่า การลงสำรวจพื้นที่ครั้งนี้ เพื่อคัดเลือกสมุนไพรที่เป็นเอกลักษณ์ของพื้นถิ่น เนื่องจากมหาวิทยาลัยนครพนมเตรียมที่จะทำหลักสูตรแพทย์แผนไทยบัณฑิต ซึ่งขณะนี้กำลังอยู่ในกระบวนการจัดทำร่างหลักสูตร การสำรวจพื้นที่ศึกษาข้อมูลของสมุนไพร เพื่อที่จะใช้ในการจัดการเรียนการสอนและการวิจัย รวมถึงการแปรรูปสมุนไพรเฉพาะของพื้นถิ่น และการสนับสนุนให้เกิดรายได้ของชุมชน
“เราจะนำสมุนไพรเหล่านี้ไปอนุรักษ์พันธุ์พืช เพื่อให้สามารถที่จะขยายพันธุ์ได้อย่างถูกต้อง และนำมาสกัดสารสำคัญ เพื่อนำไปรักษาสุขภาพประชาชน ไม่ว่าจะเป็นการส่งเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค หรือการรักษาในบางตัวตามสารสกัดที่ได้ออกมา และการทำผลิตภัณฑ์เพื่อการรักษา ให้ประชาชนสามารถใช้สมุนไพรที่บ้านของตนเองในการรักษา ลดการใช้ยาที่นำเข้า และลดผลข้างเคียงของยาด้วย”
พระครูวิจิตรวินัยสารกล่าวว่า สรรพคุณของโสมภูลังกา ที่อาตมาเคยนำมาต้มฉัน แก้เหนื่อย บำรุงกำลัง รักษาข้อกระดูก ส่วนมากจะนำมาต้มหม้อ ถ้าเป็นใบบดเป็นผงผสมน้ำผึ้ง ซึ่งใช้ได้ทั้งใบและลำต้น โสมชนิดนี้มักจะพบเห็นบนยอดหน้าผาสูงเท่านั้น ยากต่อการพบเห็นวัดในพื้นที่ใกล้เคียง จึงต้องอนุรักษ์ด้วยการเพาะปลูกเพื่อเตรียมขยายพันธุ์ต่อไป
ธวัชชัย ศุภดิษฐ์
ด้าน นายธวัชชัย ศุภดิษฐ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยนครพนม กล่าวว่า “มหาวิทยาลัยนครพนมกำลังจะทำหลักสูตรแพทย์แผนไทย ขณะนี้มีอาจารย์ท่านหนึ่งแปลตำรายาภาษาบาลี เพราะแพทย์แผนไทยส่วนใหญ่มาจากพระประเทศอินเดีย ซึ่งเป็นภาษาบาลี ตอนนี้เราแปลหมดแล้ว ทางคณะอนุกรรมการชุดนี้ ได้ลงพื้นที่ไปเดินสำรวจว่าสมุนไพรอยู่ตรงไหน ปีนี้จึงได้ของบประมาณมาตั้งหลักสูตรแพทย์แผนไทย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม ซึ่งได้ของบประมาณ ไปแล้ว”
ชนะ วสุรักคะ
