เมื่อเร็วๆ นี้ น.ส.พลอย ธนิกุล ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงวัฒนธรรม เป็นประธานพิธีเปิดชุมชนเขมราษฎร์ธานี 1 ใน 10 สุดยอดชุมชนต้นแบบ “เที่ยวชุมชนยลวิถี” ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567 โดยมี นายภพ ภูสมปอง รองผู้ว่าราชการจังหวัดอุบลราชธานี นางศศิฑอณร์ สุวรรณมณี หัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวงวัฒนธรรม นายวชิระ วิเศษชาติ นายกเทศมนตรีตำบลเขมราฐ วัฒนธรรมในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หัวหน้าส่วนราชการ เครือข่ายทางวัฒนธรรม ศิลปินท้องถิ่น ชุมชนเขมราษฎร์ธานี เข้าร่วม ณ ถนนสายวัฒนธรรมเขมราษฎร์ธานี จังหวัดอุบลราชธานี
กิจกรรมภายในงานมีการแสดงศิลปวัฒนธรรม รำตังหวาย รำตุ้มผ่าง การแสดงโชว์ของดีเมืองเขม สาธิตภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม กิจกรรมสัมผัสบรรยากาศถนนสายวัฒนธรรมเขมราษฎร์ธานีมากมาย อาทิ สาธิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรม เช่น ผ้าฝ้ายย้อมคราม งานใบตอง การทำของที่ระลึกต่างๆ จากผ้าฝ้ายทอมือ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านโพธิ์เมือง การสาธิตสำรับอาหารพื้นถิ่น (ข้าวผัดน้ำผัก น้ำหมากค้อ) การจัดแสดงผลิตภัณฑ์โดดเด่นของชุมชน ได้แก่ ผ้าฝ้ายย้อมคราม กล้วยตากแสงแรก ข้าวเม่าคาราเมล แหนมใบมะยม และผลิตภัณฑ์อื่นๆ
รวมถึงเยี่ยมชมการสาธิตอาหาร รสชาติ…ที่หายไป The Lost Taste ปี 67 “วุ้นตาลน้ำกะทิ” อีกทั้งยังได้มอบรางวัล กิจกรรมการแข่งขันนักเล่าเรื่องเมืองเขม ณ ลานเยาวชนเขมราฐอีกด้วย
ในโอกาสการลงพื้นที่ชุมชนครั้งนี้ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงวัฒนธรรม พร้อมคณะได้เยี่ยมชมแหล่งท่องเที่ยวในชุมชน ได้แก่ กราบสักการะพระเจ้าใหญ่องค์แสน พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมือง ไหว้ขอพร พญานาคราช พันต้นมะขาม 300 ปี ศาลเจ้าพ่อพญานาคราช ณ วัดโพธิ์ กราบสักการะพระสิทธิมงคล พระประธานชมเหรา (เห-รา) ชมภาพเขียนสีจิตรกรรมฝาผนังแบบอีสาน (ฮูปแต้ม) ณ วัดชัยภูมิการาม (วัดกลาง) ชมการสาธิตการทำผ้าฝ้ายย้อมคราม ตั้งแต่ขั้นตอนการดีดฝ้าย อิ้วฝ้าย การย้อมฝ้าย และการทอฝ้าย และการจัดจำหน่าย ณ ศูนย์เรียนรู้ผ้าฝ้ายย้อมคราม (บ้านป้าติ๋ว)
น.ส.พลอยกล่าวว่า “เขมราษฎร์ธานีเมืองประวัติศาสตร์” เป็นเมืองเก่าแก่อายุกว่า 200 ปี ตั้งอยู่ริมแม่น้ำโขง ซึ่งตรงข้ามกับเมืองสองคอน แขวงสะหวันนะเขตของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เดิมคือเมือง “เขมราษฎร์” และได้ถูกเปลี่ยนชื่อมาเป็น “เขมราฐ” ในสมัยรัชกาลที่ 5 ซึ่งมีความหมายเดียวกันคือ “ดินแดนแห่งความเกษมสุข” (ราษฎร์ = รัฐ, รัฎฐ์ = แว่น แคว้น หรือดินแดน ส่วนคำว่า “เขม” หมายถึง ความเกษมสุข)
ชุมชนแห่งนี้เป็นชุมชน และยังเป็นชุมชนที่เข้มแข็งที่มีผู้นำชุมชนมีศักยภาพ และด้วยอัตลักษณ์และคุณลักษณะที่โดดเด่นของชุมชนเขมราษฎร์ธานี ประกอบกับวิสัยทัศน์และเจตนาร่วมของคนในชุมชน มีแนวคิดที่จะพัฒนาบ้านเมืองเก่าแก่ที่มีประวัติศาสตร์และเศรษฐกิจที่เคยคึกคักในอดีต ให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง ให้คนรุ่นใหม่ได้สัมผัสบรรยากาศที่อบอุ่นตามคำบอกเล่าของผู้เฒ่า ก่อเกิดเป็น “ถนนสายวัฒนธรรมเขมราษฎร์ธานี” ซึ่งจัดขึ้นครั้งแรกเมื่อวันที่ 12 เมษายน 2556 ทุกวันเสาร์ พร้อมต้อนรับนักท่องเที่ยวได้สัมผัสวิถีชีวิตอันเรียบง่ายและอบอุ่นท่ามกลางบรรยากาศของอาคารบ้านเรือนย้อนยุค การออกร้านจำหน่ายสินค้าพื้นบ้าน ผ้าทอ สินค้าหัตถกรรมจากชาวบ้าน อาหารพื้นบ้าน ของที่ระลึกต่างๆ ภาพอดีตและปัจจุบันของอำเภอเขมราฐ การแสดงทางศิลปวัฒนธรรม เช่น รำตังหวาย รำตุ้มผ่าง และฟ้อนภูไท ซึ่งนักท่องเที่ยวสามารถร่วมกิจกรรมกับคนในชุมชนได้
นอกจากนี้ ชุมชนเขมราษฎร์ธานียังมีมุมถ่ายรูปบ้านเก่าแก่ในอดีต และมีอาหารให้ชิมห้ามพลาดคือ “ข้าวผัดแจ่วน้ำผัก” น้ำผักจากภูมิปัญญาท้องถิ่นโบราณสู่นวัตกรรมอาหารจากโรงแรมสุขสงวน โรงแรมแห่งแรกของอำเภอเขมราฐ รวมทั้งการจัดนิทรรศการภาพเก่าแก่ของอำเภอเขมราฐ ปัจจุบันถนนสายวัฒนธรรมเขมราษฎร์ธานีได้รับการพัฒนา ต่อยอดจากทุกภาคส่วน ทั้งส่วนราชการ เอกชน และองค์กรมหาชน โดยได้รับความร่วมมือจากชุมชนอย่างดี เช่น การจัดให้มีการฉายหนังกลางแปลง การจัดกิจกรรมในซอยปลาคาบของ และการเปิดพื้นที่ให้เยาวชนได้แสดงออก เป็นต้น
