ทริปบัวแก้วส่องโมเดลขอนแก่น ดึงระบบอินเตอร์พัฒนาเมือง

ทริปบัวแก้วส่องโมเดลขอนแก่น – ขอนแก่นเป็นจังหวัดนำร่องโครงการเมืองอัจฉริยะ นอกจากมีศักยภาพที่มุ่งเป็นศูนย์กลางนวัตกรรมระบบรางการแพทย์ ยังจะเป็นปลายทางของแรงงานพลัดถิ่น แรงงานต่างชาติที่มีฝีมือเพื่อสร้างงานให้คนอีสาน

ความเกี่ยวข้องด้านการต่างประเทศนี้ ทำให้นายดอน ปรมัตถ์วินัย รมว.การต่างประเทศและรองนายกรัฐมนตรี ผู้ดูแลกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) นำคณะลงพื้นที่จังหวัดขอนแก่นไปเมื่อปลายปีก่อน

ข้อมูลประกอบทริปนี้ สถาบันความร่วมมือเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจลุ่มน้ำโขง ระบุว่า ขอนแก่นเป็นจังหวัดที่เน้นการพึ่งพาตนเอง สร้างการบริโภคภายในท้องถิ่น จึงได้รับผลกระทบจากโควิด-19 น้อยมาก เพราะส่วนใหญ่ไม่ได้พึ่งพาปัจจัยภายนอก

โมเดลการพัฒนาเมืองผ่านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่มุ่งมั่นผลักดันให้เกิดขึ้นจริง โดยการนำของนายสมศักดิ์ จังตระกุล ผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่นที่เป็นคนขอนแก่น ผลักดันจังหวัดขอนแก่นให้เป็นฐานในการผลิตรถไฟ

เริ่มจากรถไฟที่มีความเร็วน้อยที่สุดไปหาความเร็วสูงสุด อย่างรถราง (แทรม) และรถไฟฟ้ารางเบา (แอลอาร์ที) โลโคโมทีฟ รถไฟความเร็วสูงและไฮเปอร์ลูป ตามโครงการร้อยแก่นสารสินธุ์ เมืองนวัตกรรมระบบรางของประเทศ เป็นแผนพัฒนากลุ่มจังหวัดอีสานตอนกลาง ได้แก่ ขอนแก่น มหาสารคาม กาฬสินธุ์ และร้อยเอ็ด

ขณะนี้อยู่ระหว่างพัฒนารถรางในโครงการ “แทรมน้อย สร้างเมือง” เป็นรถรางที่วิ่งรอบบึงแก่น เป็นหัวใจของโครงการ ได้มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตขอนแก่น หรือ มทร. รับมอบรถรางจากเมืองฮิโรชิมาจากญี่ปุ่น เมื่อปี 2562 ซึ่งยังใช้งานได้จริง และเป็นโมเดลในการพัฒนารถรางต้นแบบ

ก่อนขยับสู่การผลิตรถจริงในขอนแก่น สู่การสร้างเป็นนิคมอุตสาหกรรมระบบราง 4.0 เน้นนำวัสดุในประเทศมาใช้ ทั้งยังกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้การใช้รถไฟในท้องถิ่น ความท้าทายที่รถรางต้องใช้ถนนร่วมกับรถยนต์อื่นๆ ไม่ใช่ยกขึ้นสูงแบบรถไฟฟ้าและสร้างกิจกรรมทางเศรษฐกิจในพื้นที่ เป็นที่ท่องเที่ยวแห่งใหม่ของขอนแก่น อาทิ ขอนแก่นสแควร์

“คนต่างจังหวัดมีความรู้การใช้ระบบรางต่างกับคนในเมืองหลวง คนต่างจังหวัดมีความกังวลอย่างมากในประเด็นเสียงดัง ดังนั้นประโยชน์อีกข้อหนึ่งของรถแทรมที่เมืองฮิโรชิมอบให้เพื่อให้มทร.ทดสอบระบบ ออกแบบและก่อสร้าง และยังเปิดโอกาสให้คนภายนอกได้มาใช้ เพื่อสร้างความคุ้นเคย” อาจารย์ปริญ นาชัยสิทธิ์ คณบดีวิศวกรรมศาสตร์ มทร.และผู้บังคับบัญชาหัวหน้าโครงการกล่าว

ข้อดีประหยัดงบในการนำเข้าจากต่างประเทศ สร้างเทคโนโลยีเองลดการนำเข้าทำให้เกิดนิคมอุตสาหกรรมผลิตชิ้นส่วนประกอบรถไฟ ตั้งเป้าสร้างเองร้อยละ 80 ที่เหลือนำเข้าจากต่างประเทศ ผลักดันการเติบโตทางเศรษฐกิจ ตั้งเป้าสามารถยกระดับจีดีพีกลุ่มจังหวัดอีสานกลางจากที่ขณะนี้อยู่อันดับ 10-11 ของประเทศสู่ติดอันดับ 1 ใน 5 ของประเทศ นำไปสู่การเป็นหัวใจในการขับเคลื่อนของประเทศให้ได้

สถาบันการศึกษาเพื่อการวิจัยและการพัฒนาระบบรถราง ร่วมกับสถาบันการศึกษา อาทิ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มทร. มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด ผลักดันให้เกิดศูนย์วิจัย การสร้างเทคโนโลยีรถแทรมหรือแอลอาร์ที ซึ่งได้รับทุนวิจัย 100 ล้านบาท สร้างต้นแบบที่เป็นเทคโนโลยีของขอนแก่นเอง กำหนดสร้างเสร็จภายในปี 2564 มีผลงานวิจัยหมอนรถไฟคอนกรีตได้รางวัล ซึ่งใช้ยางพาราเป็นส่วนผสมเพิ่มความยืดหยุ่น เพิ่มมูลค่าให้สินค้ายางพารา เพื่อให้ยางพาราเป็นที่ต้องการในตลาดต่อไป

สําหรับประเด็นการพัฒนากำลังคนรองรับ มทร. แต่เดิมเป็นสถาบันเทคนิคไทย-เยอรมันแห่งที่สองของไทย ต่อจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ เน้นพัฒนาตนเองของนักเรียนนักศึกษาจากการปฏิบัติแบบเยอรมัน

มทร. ส่งอาจารย์ไปอบรม ศึกษาต่อในและต่างประเทศที่เป็นต้นแบบของเทคโนโลยีระบบรถไฟไม่ว่าเป็นประเทศเยอรมนี ญี่ปุ่น จีน อังกฤษ และ เปิดหลักสูตรวิศวกรรมระบบรางที่ได้รับการรับรองจากสภาวิศวกร ในหลักสูตรวิศวกรรมไฟฟ้าโยธาระบบรางและวิศวกรรมไฟฟ้าระบบราง อีกทั้งกลุ่มจังหวัดได้ผลักดันให้เกิดช่างเทคนิครถไฟร่วมด้วย

นอกจากนี้กลุ่มจังหวัดร้อยแก่นสารสินธุ์มองไกลไปยังระดับนานาชาติ จึงได้คิดแผนงานโครงการส่งเสริมระบบรางและนวัตกรรมนานาชาติร้อยแก่นสารสินธุ์ ในปี 2565 เป็นกิจกรรมโปรโมต แม้กระทั่งประกาศว่ากลุ่มจังหวัดมีศักยภาพในการผลิตรถไฟ

คาดการณ์ว่า ปี 2565 สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 น่าจะคลี่คลาย หลังจากมีวัคซีนแล้ว โดยเป็นการจำลองโครงการ อินโนทรานส์ เป็นงานแสดงของอุตสาหกรรมระบบรางที่ใหญ่ที่สุดในโลก ผู้ผลิตอุตสาหกรรมระบบรางทั่วโลกที่รวมตัวกัน ซึ่งจัดที่เยอรมนี ทุกๆ 2 ปี มาจัดตั้งที่ร้อยแก่นสารสินธุ์ ซึ่งคาดว่าจะได้รับอนุมัติงบ

นายดอนกล่าวชื่นชม พร้อมแนะให้พิจารณาข้อถกเถียงต่างๆ อาทิ การพิจารณาใช้รถบัสไฟฟ้าอีวี และว่ารัฐบาลจะพยายามหาช่องทางสนับสนุนโครงการ ตนเป็นกำลังใจให้ มาจังหวัดขอนแก่นแล้วเห็นศักยภาพ ความเป็นปึกแผ่นที่ดีระหว่างเอกชนและรัฐ และจากการที่ประเทศต่างๆ มาตั้งสถานกงสุล ทั้งสถานกงสุลใหญ่จีน เวียดนามและสปป.ลาว กงสุลกิตติมศักดิ์ของฝรั่งเศส เปรู ล่าสุดอนุมัติกงสุลกิตติมศักดิ์ของสวีเดน

ด้านนายธานี แสงรัตน์ อธิบดีกรมสารนิเทศและโฆษกกระทรวงการต่างประเทศระบุว่าจะประสานงานความร่วมมือกับต่างประเทศผ่านไปยังสถานทูตและกงสุลใหญ่ไทยในต่างประเทศ อาทิ ญี่ปุ่น อังกฤษ เยอรมนีให้ได้รับทราบ

ท้ายๆ ทริปนี้เป็นการเยี่ยมชมบ้านปราชญ์ชาวบ้านด้านการปลูกผักอินทรีย์ ที่เป็นศูนย์การเรียนรู้ของชุมชนด้วย

นายยุทธกานต์ ศรีโย เจ้าของบ้านที่ต.ดอนหัน อ.เมือง เล่าประสบการณ์จากลูกจ้างบริษัทในเมืองผันมาทำอาชีพปลูกผักปลอดสารเคมีในชนบทนำส่งขายห้างโลตัส ห้างเซ็นทรัล และยังเอื้อเฟื้อชุมชนนำผักไปให้วัดปรุงอาหารในเทศกาลงานบุญ

ด้านนายดอนยังแนะนำให้นายยุทธกานต์ปลูกกระชายขาวเพิ่ม เพราะมีฤทธิ์ต้านโควิด-19 หลังได้รับการบอกกล่าวจากนายแพทย์ก่อนหน้านี้ ซึ่งน่าจะเป็นที่ต้องการอย่างมากของตลาดในอนาคต

ปิดท้ายที่น่าสนใจอีกโครงการ “คู่เสี่ยวเกี่ยวก้อย” โครงการแก้จนคนขอนแก่นมุ่งสู่การเป็นเมืองอัจฉริยะ มอบหมายให้ข้าราชการ 1 คนจับคู่กับครัวเรือนที่ยากจน 2 ครัวเรือนยกระดับคุณภาพชีวิต หลังทางการจังหวัดขอนแก่นขอความร่วมมือสถานกงสุลใหญ่จีนได้ไปศึกษา ดูงานวิธีแก้ปัญหายากจนที่นครหนานหนิง เขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง ประเทศจีน และนำมาปรับใช้กับจังหวัดขอนแก่น ซึ่งมีครอบครัวที่ยากจนกว่า 1,700 ครัวเรือน

นายดอนประทับใจโครงการ ยกย่องวิธีแก้ปัญหายากจนของนายสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีจีนที่ได้ผลจนจังหวัดขอนแก่นนำมาปรับใช้ได้

พร้อมเน้นย้ำให้จังหวัดขอนแก่นให้ความสำคัญกับปัญหา โควิด-19 ให้มาก ถือเป็นปัญหาที่เร่งด่วนมากในขณะนี้

สุจิตรา ธนะเศวตร