วัดโฆสมังคลาราม ตั้งอยู่ที่บ้านโคกสว่าง หมู่ 8 ต.โคกสว่าง อ.ปลาปาก จ.นครพนม มีเนื้อที่ 98 ไร่ มีหลวงพ่อเหิร สุทธิมโน วัย 77 ปี เป็นเจ้าอาวาสวัด ปัจจุบันมีพระสงฆ์จำพรรษา 6 รูป
วัดแห่งนี้ “พระสุนทรธรรมกร” หรือ หลวงปู่คำพันธ์ โฆสปัญโญ เทพเจ้าแห่งลุ่มแม่น้ำโขง พระเกจิสายวิปัสสนาชื่อดังภาคอีสาน วัดธาตุมหาชัย อ.ปลาปาก จ.นครพนม มีดำริให้สร้าง ขณะยังดำรงธาตุขันธ์
เพื่อไว้ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ และอัฐิธาตุหลวงปู่คำพันธ์ โดย พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี และรมว.กลาโหมขณะนั้น เลื่อมใสหลวงปู่คำพันธ์ ในห้วงดำรงตำแหน่ง ผบ.ทบ.เดินทางมาทำงานในพื้นที่ จ.นครพนม เมื่อ 20 ปีที่แล้ว
หลังหลวงปู่คำพันธ์ได้ละสังขารเมื่อวันที่ 24 พ.ย.2546 กระทั่ง พ.ศ.2557 พล.อ.ประวิตรชักชวนเพื่อนร่วมรุ่นทหาร จปร.17 เดินทางมาทอดกฐินที่วัดแห่งนี้ ได้ปัจจัยมากถึง 82 ล้านบาท เพื่อร่วมสมทบทุนสร้างพระมหาธาตุเจดีย์โฆสปัญโญศรีพนม
เพื่อเป็นศูนย์รวมใจชาวพุทธ ถวายแด่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และเป็นแหล่งท่องเที่ยงเชิงธรรมะ ให้สาธุชนเดินทางมาทำบุญกราบไหว้ เพื่อเป็นสิริมงคล
วันที่ 9 ม.ค.2558 พล.อ.ประวิตรเป็นประธานวางศิลาฤกษ์ และลงเสาเอกการก่อสร้าง ตั้งงบสร้างไว้เบื้องต้น 400 ล้านบาท เป็นเจดีย์รูปทรงคล้ายภูเขาทอง วัดสระเกศ กรุงเทพฯ สูง 59 เมตร (เท่ากับพรรษา หลวงปู่) สูงรวม 6 ชั้น มีลิฟต์ตรงกลาง บันไดขึ้นรอบข้างสองฝั่ง และมีพญานาค 2 ตน ยาว 50 เมตร เกี้ยวรอบฐานเจดีย์พระมหาธาตุฯ
ชั้นที่ 1 บนสุดบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ โดยสมเด็จพระวันรัต อดีตเจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศราชวรวิหาร อัญเชิญมาจากประเทศศรีลังกา 4 ทิศมีซุ้มพระประจำทั้ง 7 และพระเกตุ เทพประจำวันและพระธาตุ
ชั้น 2 ชั้นมหาสมบัติรวบรวมวัตถุมงคลของวัด พระพุทธรูปเก่าตั้งแต่สมัยทวารดีจนถึงสมัยรัตนโกสินทร์ และเครื่องใช้ในสมัยโบราณ
ชั้น 3 เป็นพิพิธภัณฑ์รวบรวมประวัติและคำสอนหลวงปู่คำพันธ์ ประวัติความเป็นมา สร้างเจดีย์และพิธียกยอดฉัตร
ชั้น 4 เป็นห้องปฏิบัติธรรมและนั่งสมาธิของพระสงฆ์ มีภาพประติมากรรมพุทธประวัติ รามเกียรติ์ ที่สวยสดงดงามและหาชมได้ยากยิ่ง
ชั้น 5 ประดิษฐานพระประธาน และรูปเหมือนพระเกจิอาจารย์สายหลวงปู่มั่น สาย หลวงปู่ฝั้น พระเกจิที่มีชื่อเสียงในแต่ละยุค และพื้นที่ผู้มาปฏิบัติธรรม และชั้น 6 ชั้นล่างสุด เป็นพื้นที่สำหรับผู้มาปฏิบัติธรรม
ทั้งนี้ ก่อสร้างโดย พล.อ.สุชาติ ชมภูทวีป และคณะกรรมการก่อสร้าง มี พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ อดีตรองนายกรัฐมนตรี เป็น ผู้อำนวยการสร้าง ตั้งแต่ขั้นตอนออกแบบ ปี พ.ศ.2557 ถึง พ.ศ.2566
พระมหาเจดีย์โฆสปัญโญศรีพนม ใช้ระยะเวลาสร้างนาน 9 ปี มีความคืบหน้าไปแล้ว 90 เปอร์เซ็นต์ ยังเหลือการตกแต่งภายใน สิ้นงบประมาณในการก่อสร้างไปแล้ว 500 ล้านบาท
แม้ยังไม่เสร็จแต่ยังมีพุทธศาสนิกชนในพื้นที่และใกล้เคียง ทยอยมาเที่ยวชมในวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ และวันนักขัตฤกษ์ไม่ขาดสาย เปิดจันทร์-ศุกร์ เวลา 12-17.00 น. วันหยุด เปิดเวลา 09.00-17.00 น. นับตั้งแต่วันที่ 1 พ.ค.2566 เป็นต้นมา
ถือเป็นพระมหาธาตุเจดีย์ที่มีความสำคัญทางพระพุทธศาสนา โดยเดินจากบันไดรอบข้าง 199 ชั้น ถึงยอดบนสุด สามารถมองเห็นทัศนียภาพมุมกว้าง 180 องศา
ชนะ วสุรักคะ
