หลากมุมมอง! ยุบคตร.ส่งผลกระทบหรือไม่?

การใช้อำนาจตามมาตรา 44 ยุบคณะกรรมการติดตามและตรวจสอบการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐ หรือ คตร. ด้วยเหตุผลเพื่อแก้ปัญหาการทำงานซ้ำซ้อน

จะส่งผลกระทบต่องานตรวจสอบการใช้งบในโครงการใหญ่ๆ หรือข้อมูลที่เคยส่งต่อให้หน่วยงานตรวจสอบการทุจริตดำเนินการหรือไม่

มีความเห็นจากนักวิชาการ อดีตสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) อดีตกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) รวมทั้งองค์กรตรวจสอบการทุจริตคอร์รัปชั่น

ยุทธพร อิสรชัย
รองอธิการบดี ม.สุโขทัยธรรมาธิราช

กระบวนการตรวจสอบมี 3 ทาง คือ 1.การตรวจสอบภาคการเมืองในสภาวะปกติ เช่น การตรวจสอบในรัฐสภาที่ใช้การอภิปราย การตั้งกระทู้ถาม และการตรวจสอบด้วยระบบกรรมาธิการ เป็นต้น

ซึ่งในสภาวะปัจจุบันคือ สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) แต่ก็ไม่มีความเข้มข้นในการตรวจสอบเท่ากับสภาที่มาจากการเลือกตั้ง เพราะ สนช.มาจากการแต่งตั้งทั้งหมด

2.การตรวจสอบทางกฎหมาย ซึ่งทำได้หลายส่วน เช่น สำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) และป.ป.ช. วันนี้เรายุบ คตร.ก็เท่ากับกลไกตรวจสอบทางกฎหมายลดลงไปอีก

และ 3.การตรวจสอบภาคประชาสังคม ซึ่งขณะนี้การตรวจสอบในส่วนดังกล่าวเป็นไปได้ยาก เพราะถูกกำกับโดยมาตรา 44 ดังนั้น การยุบ คตร.จึงเป็นการลดการติดตามตรวจสอบ

ทั้งนี้ เป็นไปได้ว่าการยุบ คตร.เพื่อลดความซ้ำซ้อนขององค์กรที่ทำหน้าที่ตรวจสอบ แต่ในแง่องค์กรตรวจสอบถ้ามีหลากหลายองค์กรก็จะช่วยกันถ่วงดุลอำนาจระหว่างกัน

และการที่ป.ป.ช.มีอำนาจสรุปข้อมูล สอบสวน ดำเนินคดีเอง ทุกอย่างรวมศูนย์ไว้ในองค์กรเดียว จะทำให้ประสิทธิภาพการตรวจสอบลดลง

มานะ นิมิตรมงคล
เลขาธิการองค์การต่อต้านคอร์รัปชั่น

กรณีนายกฯ สั่งยุบ คตร.เพื่อลดความซ้ำซ้อนเรื่องนี้ถือเป็นสิ่งที่ดี เห็นด้วยที่รัฐบาลสั่งยุบองค์กรพิเศษหรือองค์กรที่ตั้งขึ้นมาด้วยอำนาจพิเศษถือว่าถูกต้อง เพราะคตร.ตั้งขึ้นมาด้วยอำนาจพิเศษ มีทหารเข้ามาทำงาน

การทำงานของ คตร.ต้องอาศัยกลไกการทำงานของ สตง.อยู่ดี เพราะข้อมูลฐานการกำกับดูแลทั้งหมดต้องเอามาจากสตง. เมื่อ คตร.มาทำงานด้วยอำนาจพิเศษแล้วเสร็จกิจก็ควรยุบ

เชื่อว่าหลังจากนี้รัฐบาลจะค่อยๆ ยุบหน่วยงานที่มีอำนาจพิเศษที่ตั้งขึ้นด้วยอำนาจพิเศษเหล่านี้ ที่จะกลับเข้าไปสู่ระบบปกติก่อนการรัฐประหาร และก่อนเดินเข้าสู่การเลือกตั้งหน่วยงานพิเศษที่มีอำนาจที่ตั้งขึ้นโดยทหารก็ต้องยุบไปหมด หรือเปลี่ยนร่างไปเป็นองค์กรปกติที่มีความชัดเจนในอำนาจการทำงาน ไม่ซ้ำซ้อนกับหน่วยงานปกติ

การยุบ คตร.ไม่ส่งผลเสียต่อการตรวจสอบของภาครัฐ เพราะภาครัฐมีหน่วยงานตรวจสอบปกติอยู่แล้ว คือ ป.ป.ช. และสตง. 2 หน่วยงานเพียงพอต่อการตรวจสอบคอร์รัปชั่น ตรวจสอบทุจริต เพียงแต่รัฐบาลต้องให้อำนาจ ต้องปรับโครงสร้างองค์กร

จากนี้ต่อไปก่อนการเลือกตั้งสิ่งที่รัฐบาลต้องดำเนินการคือ ให้หน่วยงานตรวจสอบของภาครัฐอย่างสตง.และป.ป.ช.ต้องเข้มแข็ง และมีประสิทธิ ภาพในการทำงานสูงสุด

การปรับโครงสร้างหน่วยงานตรวจสอบไม่ว่าจะให้งบประมาณหรือเพิ่มบุคลากร ลดความซ้ำซ้อน เป็นสิ่งที่รัฐบาลต้องเร่งดำเนินการเพื่อให้เกิดความชัดเจนต่อผู้ถูกตรวจสอบ อย่างเช่น สตง.ขณะนี้ก็ถูกร้องเรียนจากผู้ถูกตรวจสอบว่ามีหลักเกณฑ์เอาผิดหรือตรวจสอบที่ไม่ชัดเจน

มีหลายเรื่องที่เป็นเรื่องของป.ป.ช.ก็อยู่ในมือ สตง.ด้วยเช่นกัน รัฐบาลต้องลดความซ้ำซ้อนให้ได้ เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในการทำงานและการตรวจสอบ

วิชา มหาคุณ
อดีตป.ป.ช.

กรณียุบ คตร.ต้องบอกก่อนว่าการตั้ง คตร.ถือว่าเป็นคณะกรรมการชั่วคราวไม่ใช่คณะกรรมการถาวร นายกฯ ตั้งขึ้นเพื่อต้องการให้ติดตามการใช้จ่ายงบประมาณโครงการต่างๆ ซึ่งล้วนแต่เป็นโครงการขนาดใหญ่ หรือเมกะโปรเจ็กต์ ที่ดำเนินการแล้วล่าช้า นายกฯ คงอยากดูว่าโครงการที่ทำติดขัดตรงไหน

เท่าที่มองภาพการทำงานของ คตร.ก็ถือว่าทำงานที่ดีในช่วงเปลี่ยนผ่าน เพราะตอนที่พล.อ.ประยุทธ์ รับตำแหน่งนายกฯ ใหม่ๆ ก็ต้องการคนที่ไว้ใจเข้ามาช่วยทำงาน ช่วยดูว่าโครงการไหนที่ทำต่อไปได้และโครงการไหนที่ต้องตัดทิ้ง

อย่างที่บอกว่า คตร.เข้ามาดูโครงการใหญ่ๆ ที่อาจเป็นปัญหาว่าใช้งบประมาณได้คุ้มค่าหรือไม่ นายกฯ ก็เพิ่งเข้ามาทำหน้าที่ในตอนนั้นคงอยากรู้ว่ารัฐบาลที่ผ่านมาทำโครงการอะไรไปบ้าง และการดำเนินงานในแต่ละโครงการคืบหน้าอย่างไรแล้ว

ก็เห็นผลงานที่ดีในหลายๆ เรื่อง การมี คตร.ทำให้งบประมาณมีการใช้จ่ายอย่างคุ้มค่ามากขึ้น แม้ว่าเราจะมี สตง.ตรวจสอบการใช้จ่ายงบประมาณ แต่นั่นคือช่วงปกติ

ขณะที่ช่วงรอยต่อที่พล.อ.ประยุทธ์เข้ามาทำงาน ก็เหมือนกับช่วงที่พล.อ.สนธิ บุญยรัตกลิน อดีตนายกฯ เข้ามาบริหารประเทศ แล้วมีการตั้งคณะกรรมการตรวจสอบการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่รัฐ (คตส.)

แต่ในส่วนของ คตส.นั้นมีอำนาจหน้าที่ในการทำคดี โดยเอาอำนาจของป.ป.ช.และ สตง.มาด้วยแบบเบ็ดเสร็จ แต่ คตร.ทำเฉพาะเรื่องการติดตามตรวจสอบและเสนอแนะแนวทาง เมื่อถึงระยะหนึ่งที่นายกฯ ได้ข้อมูลแล้ว คตร.ก็คงหมดความจำเป็นและปล่อยให้เข้าสู่ระบบปกติ

ส่วนการยุบ คตร.แล้วจะกระทบต่อการตรวจสอบงบประมาณโครงการต่างๆ ที่ทำไว้หรือไม่ ส่วนตัวเชื่อ ว่าจะไม่กระทบ เพราะมี สตง.และป.ป.ช.รับช่วงทำงานต่ออยู่แล้ว

อีกทั้งการดำเนินงานโครงการต่างๆ ของทุกกระทรวงก็ได้รัฐมนตรีที่ไว้ใจได้เร่งรัดทำงานได้อยู่แล้ว ถือว่าเป็นการทำงานที่เข้าสู่ภาวะปกติ ไม่มีอะไรที่เป็นปัญหา

ทิวา การกระสัง
อดีต สปช.บุรีรัมย์

การตั้ง คตร.ถือเป็นการทำงานที่ซ้ำซ้อนมาก เป็นการใช้งบประมาณโดยสิ้นเปลืองและไม่มีกฎหมายรองรับ เมื่อ นายกฯ ยกเลิกก็ถือว่าถูกต้องแล้ว เพราะทุกวันนี้รัฐต้องใช้งบประมาณอย่างประหยัด คุ้มค่า และการตรวจสอบการทุจริตการใช้งบประมาณก็มีหน่วยงานตรวจสอบอยู่แล้ว ทั้ง ป.ป.ช.และสตง.

ประเทศไทยมีหน่วยงานตรวจสอบจำนวนมาก จนบางอย่างส่วนราชการทำงานไม่ได้เพราะเรามีทัศนคติว่าประเทศนี้มีการทุจริตไปทุกหย่อมหญ้า แต่ความจริงไม่ใช่ทั้งหมด เมื่อเป็นอย่างนี้การจะใช้งบประมาณตามนโยบายของรัฐบาลก็ทำไม่ได้ เพราะติดรูปแบบบางสิ่งบางอย่าง เช่น บางอย่างถ้าทำสำเร็จก็ด้วย วิธีการจัดจ้างพิเศษ แต่จะมีการแอบแฝงประโยชน์

และทุกวันนี้การออกกฎหมายยังออกมาเป็นระเบียบ ไม่ว่าเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ทำให้การทำงานไม่เป็นตามนโยบายของรัฐบาล ทุกสิ่งเหล่านี้ถือเป็นตัวถ่วงการพัฒนาประเทศ การปฏิรูปประเทศต้องยกเลิกการเขียนกฎหมายเพิ่ม เพราะกฎหมายเดิมมี 400-500 ฉบับ แต่กลับเขียนเพิ่มมาเรื่อยๆ ทั้งที่มีอยู่แล้ว ก็ควรเอาของเดิมมาปรับปรุงให้ทันสมัย

เห็นด้วยกับการยุบ คตร.เพราะมีหน่วยงานที่ทำได้อยู่แล้ว ถ้าต้องมีหน่วยงานที่ทำหน้าที่เหมือนกันขึ้นมาใหม่ก็ควรยุบของเดิมไปก่อน และถ้าตั้งมาแล้วก็ควรให้อยู่ในการกำกับของป.ป.ช. หรือสตง. เพราะมีหน้าที่ตรวจสอบการใช้อำนาจของรัฐอยู่แล้ว ไม่ใช่ให้ไปอยู่ในกระทรวงยุติธรรม

และเมื่อยุบ คตร.แล้วไม่ส่งผลอะไรต่อการตรวจสอบการใช้งบประมาณ เพราะผลงานที่สอบสวนมาแล้วถึงที่สุด การตั้งหน่วยนี้ให้เสียเงิน เสียกำลังพล ไม่มีประโยชน์

และไม่ส่งผลต่อการสอบทุจริตของศูนย์อำนวยการต่อต้านการทุจริตแห่งชาติ (ศอตช.) การทุจริตไม่ได้มีใครบอกล่วงหน้า การป้องกันที่ดีต้องรณรงค์ให้คนต่อต้าน ชื่อศูนย์ก็ควรเป็นการรณรงค์เพื่อปลูกจิตสำนึกให้ประชาชนคนรุ่นใหม่

ที่จริง คตร.ไม่ควรตั้งด้วยซ้ำไป แต่ก็ดีที่ตั้งขึ้นมาแล้วเห็นว่าการทำงานมีความซ้ำซ้อนก็ยกเลิก