สถานการณ์ความไม่สงบ และความรุนแรงชายแดนภาคใต้ ยังคงเป็นปัญหาที่หลายรัฐบาล รวมถึงรัฐบาลปัจจุบันก็ยังแก้ไม่ตก แม้จะมีความพยายามสร้างสันติสุข ตามที่เคยประกาศไว้
กรณีล่าสุด เมื่อวันที่ 9 พ.ย. ฝ่ายความมั่นคงแจ้งเตือนประชาชนให้หลีกเลี่ยงการเดินทางเข้าออกพื้นที่แห่งหนึ่งใน อ.ธารโต จ.ยะลา เพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้น จากการปฏิบัติภารกิจของเจ้าหน้าที่
จากนั้นสถานการณ์ก็นำไปสู่การปิดล้อมป่าเขา ลงเอยด้วยการวิสามัญฆาตกรรมบุคคลตามหมายจับ โดยเจ้าหน้าที่ระบุว่าบุคคลดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการโจมตีก่อเหตุในพื้นที่
แม้ผู้เสียชีวิตเป็นบุคคลตามหมายจับ แต่โดยภาพรวมต่อการแก้ปัญหาชายแดนภาคใต้ ย่อมไม่ใช่แนวโน้มที่ดีต่อการสร้างสันติภาพ
ในเวทีโครงการออกแบบแนวทางแก้ปัญหา และพัฒนาโครงการโดยเยาวชน ที่เพิ่งผ่านพ้นไปที่พิพิธภัณฑ์เมืองยะลา ได้สะท้อนถึงปัญหาหนึ่ง ซึ่งเกี่ยวข้องกับการมุ่งไปสู่สันติภาพ
โดยพ.ต.อ.ทวี สอดส่อง หัวหน้าพรรคประชาชาติ และในฐานะอดีตเลขาธิการศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) ซึ่งเคยมีบทบาทในการแก้ปัญหาไฟใต้ หนึ่งในผู้ร่วมงานได้เสนอทางแก้ปัญหานี้อย่างมีนัยสำคัญ
พ.ต.อ.ทวีระบุว่าการแก้ปัญหาไฟใต้จะหนีไม่พ้นเรื่องการบริหารและการปกครอง เนื่องจากชายแดนภาคใต้มีความแตกต่างจากพื้นที่อื่น ในเรื่องอัตลักษณ์ ความเชื่อ และสิทธิในการจัดการตนเอง ดังนั้น ทางเดียวที่จะนำภาคใต้สู่สันติภาพ คือการกระจายอำนาจ
พร้อมทั้งเสนอให้ลองคิดใหม่ๆ นำโมเดลกรุงเทพมหานครที่มีการเลือกตั้งผู้ว่าฯ มาใช้กับ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ หรือการปรับโครงสร้าง ศอ.บต. เพื่อให้ประชาชนรู้สึกว่าเป็นคนของเรา ไม่ใช่คนของรัฐที่ถูกส่งมา
ข้อเสนอของพ.ต.อ.ทวี นับว่าท้าทายต่อท่าทีเครือข่ายอำนาจ และผู้กุมอำนาจรัฐ โดยเฉพาะการกระจายอำนาจผ่านเลือกตั้งผู้ว่าฯ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งคงต้องผ่านการทำความเข้าใจกันอีกพอสมควร
อย่างไรก็ตาม แต่ในส่วนโครงสร้างศอ.บต.นั้น น่าจะราบรื่นมากกว่า ซึ่งแต่เดิมศอ.บต.เป็นหน่วยงานหนึ่งที่มีประสิทธิภาพในการแก้ปัญหาไฟใต้
แต่หลังจากรัฐประหาร 2557 รัฐบาลทหารสั่งปรับแก้ให้ศอ.บต. ไปอยู่ภายใต้โครงสร้างของกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร ภาค 4 ส่วนหน้า ทำให้ภาพพจน์ที่ประชาชนในพื้นที่เคยมองและเชื่อถือ กลับเปลี่ยนไป
ดังนั้น การที่รัฐบาลมุ่งหวังให้เกิดสันติสุขชายแดนใต้ ตามที่ประกาศไว้ ควรนำข้อเสนอทั้งหลายไปขบคิด หรือปรับแก้ น่าจะเป็นประโยชน์ไม่น้อย
