คอลัมน์ รายงานพิเศษ
สมาชิกรัฐสภาลงมติ 234 ต่อ 56 เสียง ให้ถอดถอน นางปาร์ก กึนเฮ ออกจากตำแหน่งประธานาธิบดีเกาหลีใต้ ด้วยข้อหาสมคบคิดกับคนสนิท นางชเว ซุนชิล กระทำการทุจริตคอร์รัปชั่น ซึ่งเป็นคดีฉาวจุดชนวนการประท้วงใหญ่ในเกาหลีใต้นานหลายสัปดาห์
ขณะนี้ส่งให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาว่าจะเห็นด้วยหรือไม่ ภายใน 180 วันนับจากวันที่ 9 ธ.ค.2559
เรื่องนี้สะท้อนการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอย่างไร และเปรียบเทียบกับการเมืองของประเทศไทยได้ในแง่ใดบ้าง
มีความเห็นจาก อดีตส.ว. นักวิชาการ และกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ดังนี้
พนัส ทัศนียานนท์
อดีตคณบดีคณะนิติศาสตร์ ม.ธรรมศาสตร์
กระบวนการของไทยกับเกาหลีใต้ มีความแตกต่างกันอยู่ นิดหน่อย ซึ่งกระบวนการถอดถอนของเกาหลีใต้ เป็นการเสนอ เข้าสู่การพิจารณาของสภาเลย ไม่ต้องผ่านคณะกรรมการ ป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) แบบของประเทศไทย
ส่วนผลการลงมติที่ออกมาว่าให้ถอดถอนอย่างล้นหลามนั้น เป็นเพราะคนในพรรคแซนูรี ของ นางปาร์ก กึนเฮ เองด้วย ที่เห็นกระแสการต่อต้านของประชาชนจนทำให้เกิดม็อบคัดค้านนางปาร์ก กึนเฮ อย่างมาก ทำให้คนในพรรคเดียวกันโหวตให้ถอดถอนด้วย เสียงข้างมากจึงท่วมท้น
สิ่งที่แตกต่างไปจากของไทย คือการให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาอีกครั้ง ซึ่งของไทยผ่าน ป.ป.ช.แล้วไปยังศาลรัฐธรรมนูญ เมื่อศาลรัฐธรรมนูญชี้ว่าผิด จึงส่งมายังสภาเพื่อพิจารณาถอดถอนหลังศาลชี้ขาด ซึ่งอำนาจถอดถอนอยู่ที่รัฐสภา ตรงนี้คือสิ่งที่แตกต่างกันระหว่างไทยกับเกาหลีใต้
ส่วนสะท้อนเรื่องการปกครองระบอบประชาธิปไตยอย่างไร คงต้องดูบริบทของสภา ที่สภาของเกาหลีใต้มาจากการเลือกตั้งทั้งหมด ไม่ใช่แต่งตั้ง เหมือนของไทยในอดีตที่เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ ปี 2540 ที่สมาชิกรัฐสภามาจากการเลือกตั้งทั้งหมด แต่ในรัฐธรรมนูญ ปี 2550 มาจากคนละครึ่ง ทำให้ความเป็นประชาธิปไตยน้อยลง แต่ภายหลังจากการยึดอำนาจเมื่อปี 2557 ก็เป็นไปตามรัฐธรรมนูญชั่วคราว
ในส่วนของเกาหลีใต้ที่ม็อบออกมาคัดค้านประธานาธิบดี เห็นได้ชัดว่ามีความแตกต่างจากของไทยอย่างมาก เพราะแม้ว่าม็อบของเกาหลีจะมีการจัดตั้งโดยพรรคการเมืองด้วยกันเองบ้าง แต่มีประชาชนที่รับไม่ได้ในพฤติกรรมของผู้นำประเทศ ออกมาแสดงความคัดค้านภายใต้ระบอบประชาธิปไตย
แต่ของไทยเป็นม็อบจัดตั้งของฝ่ายที่ต้องการโค่นล้มรัฐบาลที่มาจากประชาธิปไตย เป็นม็อบที่ไม่ได้ใช้สิทธิ เสรีภาพ อย่างบริสุทธิ์ใจ
ขณะที่ประสิทธิภาพในการทำงานของฝ่ายนิติบัญญัติ แน่นอนว่าแตกต่างกัน เพราะข้างต้นได้บอกไปแล้วว่า สภาของเกาหลีใต้เป็นสภาที่มาจากการเลือกตั้ง จึงมีประสิทธิภาพในการทำงานอย่างเต็มที่ในการตรวจสอบ ถอดถอน ขณะที่ของไทยเป็นการเลือกตั้งด้วย และแต่งตั้งด้วย
โดยเฉพาะช่วงเวลานี้ที่การทำหน้าที่ตรวจสอบของฝ่ายนิติบัญญัติอาจจะมีประสิทธิภาพไม่เต็มที่
ไกรศักดิ์ ชุณหะวัณ
อดีตส.ว.โคราช และอดีตประธานกมธ.
การต่างประเทศ วุฒิสภา
ที่ผ่านมาประเทศเกาหลีใต้มีกระบวนการตรวจสอบผู้นำ จนเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมแล้วหลายครั้ง โดย 4 ราย เกิดจากการทุจริต จนได้รับโทษ ฐานความผิดรับส่วย รับสินบน รับเงินใต้โต๊ะ เอื้อผลประโยชน์ให้บริษัทเอกชนยักษ์ใหญ่
ภาพที่เราเห็นเกาหลีใต้มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง และรวดเร็วตลอดช่วง 30 ปีที่ผ่านมา เกิดจากการที่รัฐบาลยื่นมือไปช่วยกลุ่มทุนใหญ่ จนทำให้บริษัทเอกชนเหล่านี้ใกล้ชิดกับรัฐบาล ผูกพันกันอย่างแยกไม่ออก
คอยเอื้ออำนวยความสะดวก การสนับสนุนทางการเงินการลงทุน เรื่อยไปจนถึงภาคการศึกษา เพื่อคอยผลิตคนออกมาสนับสนุนภาคแรงงานให้แก่บริษัทเหล่านี้
สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นบ่อยครั้ง จนประชาชนเหนื่อยหน่าย เพราะความช่วยเหลือไม่ได้เกิดขึ้นอย่างทั่วถึง หากเกิดประเด็นฝ่ายการเมืองทุจริตเมื่อไร ชาวเกาหลีจะออกมาต่อต้านกันอย่างพร้อมเพรียง
ปัจจัยสำคัญอีกอย่างหนึ่งคือ เกาหลีใต้ เป็นประเทศที่ผ่านสงครามเย็นช่วงปี 1950 ที่ต้องรบกับเกาหลีเหนือ ผ่านการปกครองภายใต้การนำของเผด็จการ
ยิ่งสภาพการณ์ในปัจจุบันเกาหลีเหนือต้องตกอยู่ภายใต้การปกครองแบบเผด็จการเบ็ดเสร็จ จนประชาชนเขาเรียนรู้อดีต ชาวเกาหลีใต้จึงตื่นตัวเป็นพิเศษกับความยุติธรรม ตระหนักถึงความสำคัญของสิทธิเสรีภาพ
กรณีที่เป็นที่จดจำคือ ช่วงทศวรรษ 1980 ประธานาธิบดีที่สั่งให้หน่วยงานความมั่นคงสลายการชุมนุมของนักศึกษาที่ต่อต้านรัฐบาลจนมีผู้เสียชีวิตหลายร้อยคน ก็ต้องโทษติดคุกตลอดชีวิต ทั้งหมด คือบทเรียนการพัฒนาประชาธิปไตยของเกาหลีใต้ที่พวกเขาเรียนรู้จนมาปัจจุบัน
ล่าสุดการลงมติถอดถอน นางปาร์ก กึนเฮ ประธานาธิบดี โดยสภาเกาหลีใต้ จึงไม่ใช่เรื่องแปลก เพราะวัฒนธรรมทางการเมืองของเขาเป็นแบบนั้น จะเห็นได้ว่าเสียงถอดถอนจำนวนหนึ่งมาจากพรรครัฐบาลเอง ทำให้เราเห็นถึงสำนึกในการทำหน้าที่ด้านการตรวจสอบ
สำหรับประเทศไทยการถอดถอนไม่เคยเกิดขึ้นได้จริงในช่วงรัฐบาลปกติ ปัญหาการทุจริตคอร์รัปชั่นก็เป็นที่ครหาอย่างมาก เรียกได้ว่าความเสียหายจากนโยบายของบางรัฐบาลสูงกว่ากรณีของนางปาร์ก กึนเฮ ที่เอื้อให้เพื่อนใช้อิทธิพลของความเป็นผู้นำประเทศไปหาผลประโยชน์เสียอีก
สุดท้ายการถอดถอนครั้งแรกของเราก็เกิดขึ้น แต่เป็นในช่วงของสภาที่มาจากการแต่งตั้งโดยกองทัพที่ยึดอำนาจมา ภายใต้การสนับสนุนจากมวลชนจำนวนหนึ่งที่สนับสนุน ผ่านการออกไปเล่นการเมืองบนท้องถนน เรียกว่า การถอดถอนของเราเกิดขึ้นมาจากกระบอกปืน ไม่ใช่วิถีทางการเมืองทั่วไป
อีกทั้งตามร่างรัฐธรรมนูญฉบับผ่านประชามติ ที่พิกลพิการก็ทำท่าว่าจะสร้างปัญหาในแง่การตรวจสอบได้อีก ถึงแม้ครั้งนี้วุฒิสภาจะไม่มีอำนาจนี้แล้วก็ตาม แต่วุฒิสภายังมีอำนาจชงเรื่องไปให้ศาลวินิจฉัยได้
สิ่งที่จะเป็นปัญหาคือ 250 ส.ว.ชุดใหม่นี้จะมาจากการแต่งตั้งของรัฐบาลทหารทั้งหมด มีอำนาจทั้งการจัดตั้งรัฐบาลร่วมกับส.ส.และชงเรื่องถอดถอนไปยังศาล
หากรัฐบาลมาจากส.ส.เสียงข้างมากเพียงอย่างเดียว รับรองว่าการเมืองไทยจะเกิดวิกฤตใหม่อีกครั้งอย่างแน่นอน
วิทยา อาคมพิทักษ์
กรรมการป.ป.ช.
คิดว่าแนวปฏิบัติของบ้านเมืองเราต่อไปคงต้องนำกรณีของประเทศเกาหลีมาเป็นกรณีศึกษา เพื่อให้มีการพัฒนาต่อไป
แต่ด้วยลักษณะวัฒนธรรมของไทยคงไม่เข้มข้นมากเท่าของเกาหลี เพราะของเขาประชาชนให้ความร่วมมือ และจับตานักการเมือง ใครทำผิดอะไรจะถูกพิจารณาและโดนพุ่งเป้าโดยให้ความสำคัญอย่างมาก
ส่วนในบ้านเรายังมีลักษณะแบบตัวใครตัวมัน ยังไม่ให้ความสำคัญในเรื่องส่วนรวม ซึ่งเข้าใจว่าเมื่อมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่บังคับใช้จะทำให้ทุกคนตื่นตัว ให้ความร่วมมือ และน่าจะดีขึ้น ดังนั้นจึงขอรณรงค์ให้ประชาชนร่วมกันเป็นหูเป็นตา ในการปราบปรามทุจริตประพฤติมิชอบ
เรื่องการถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ร่างรัฐธรรมนูญใหม่ของไทยมีความเข้มข้นขึ้น เด็ดขาดมากขึ้น โดยอำนาจการถอดถอน จะเป็นของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
โดยให้ป.ป.ช กับศาลรัฐธรรมนูญร่วมกันร่างประมวลจริยธรรมของข้าราชการและองค์กรอิสระต่างๆ ตามที่บัญญัติ ไว้ในมาตรา 219 ให้ศาลรัฐธรรมนูญและองค์กรอิสระร่วมกันกำหนดมาตรฐานทางจริยธรรม หรือสิ่งที่ไม่ควรประพฤติปฏิบัติ ทุจริตประพฤติมิชอบต่อหน้าที่
เพื่อให้มีผลบังคับใช้ต่อนักการเมือง ข้าราชการประจำ กรรมการองค์กรอิสระต่างๆ รวมทั้ง ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดินและหัวหน้าหน่วยงานธุรการของศาลรัฐธรรมนูญและองค์กรอิสระ
มาตรฐานทางจริยธรรมดังกล่าวต้องครอบคลุมถึงการรักษาเกียรติภูมิและผลประโยชน์ของชาติ และต้องระบุให้ชัดแจ้ง ด้วยว่าการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรมใดมีลักษณะร้ายแรง
การจัดทำมาตรฐานทางจริยธรรมดังกล่าว ให้ใช้บังคับแก่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภาและคณะรัฐมนตรีด้วย
อย่างไรก็ตามยังมีมาตราอื่นๆ ในรัฐธรรมนูญที่เกี่ยวเนื่อง อาทิ มาตรา 219 มาตรา 234, 235, 236 อีกด้วย
ดังนั้น การถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ต่อไปประเทศไทยจะไม่เหมือนเดิมที่ต้องส่งไปให้วุฒิสภาพิจารณาถอดถอน ต่อไปไม่มีแล้ว และไม่เหมือนสมัยก่อนที่หากมีผู้ร้องเรียนจะต้องถูกส่งเรื่องไปยังผู้ตรวจการแผ่นดิน ก่อนส่งมาให้ป.ป.ช.ทำ แต่ต่อไปถ้าใครผิดจริยธรรมคุณธรรม ผู้ร้องสามารถส่งมาให้ป.ป.ช.ดำเนินการไต่สวนเหมือนกับเรื่องทุจริตทั่วไป
หากพิจารณาแล้วพบว่ามีความผิด สามารถส่งไปยังศาลฎีกาแผนกคดีอาญาผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองได้ทันที
ส่วนที่เกิดการประท้วงขับไล่นั้น ในบ้านเราที่ผ่านมาไม่ได้ผิดจริยธรรมคุณธรรม แต่ที่เป็นเรื่องขึ้นมาเนื่องจากประท้วงเรื่องการทุจริต และอาจเป็นเหตุผลที่เกิดการปฏิวัติรัฐประหารในทุกครั้ง แต่ยังไม่ถึงกับผิดจริยธรรมคุณธรรมจนไปถึงการเดินขบวนขับไล่ บ้านเรายังไม่มี
ต่อไปนี้ตามร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ให้อำนาจตรงนี้ค่อนข้างสูง ทั้งบทลงโทษ และจริยธรรมคุณธรรมของนักการเมืองที่จะเข้ามาทำหน้าที่ตรงนี้ ต่อไปต้องถูกตรวจสอบอย่างเข้มข้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการยื่นแสดงรายการบัญชีทรัพย์สินและหนี้สิน
และถ้าใครกระทำความผิดบทลงโทษจะรุนแรงกว่า และต้องถูกตรวจสอบโดยองค์กรต่างๆ มากมาย
จึงเชื่อว่าหลังจากนี้ไปแล้วบ้านเมืองจะดีขึ้นเนื่องจากกฎหมายเข้มข้นขึ้น มีการตรวจสอบเข้มข้นขึ้น
