คอลัมน์ รายงานพิเศษ
ครม.บิ๊กตู่ 4 เป็นการสลับที่นั่งของรัฐมนตรีหน้าเก่ารวม 7 ราย และดึงคนใหม่เข้ามา 5 ราย
นอกจากเป้าหมายเพื่อหาคนมาแทนบนเก้าอี้ที่ว่าง อยู่ ทั้งตำแหน่งรมว.ยุติธรรม รมว.ศึกษาธิการ และรมว.ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
ที่เหลือเน้นไปที่กระทรวงเศรษฐกิจเป็นด้านหลัก
จากโฉมหน้า 12 รัฐมนตรีใหม่นี้ จะช่วยให้การทำงานของรัฐบาลเปลี่ยนไปอย่างไรบ้าง มีความเห็นจากนักวิชาการ
ฐิติพล ภักดีวานิช
คณบดีคณะรัฐศาสตร์ ม.อุบลราชธานี
ภาพรวมทำให้พล เรือนเข้ามามีตำแหน่งในครม.มากขึ้น ถือว่าส่งสัญญาณดีอย่างหนึ่งในช่วงท้ายโรดแม็ป คสช. ก่อนมีการเลือกตั้ง การดำเนินงานควรปล่อยให้รมว. รมช. มีอิสระในการทำงาน ไม่ใช่ต้องทำตามผู้นำรัฐบาลแต่เพียงอย่างเดียว
การปรับครั้งนี้อาจทำให้พอมีความหวังได้บ้าง แต่จะให้เกิดผลงานดีขึ้นร้อยเปอร์เซ็นต์ทันทีคงเป็นไปไม่ได้ เหมือนลักษณะคำให้สัมภาษณ์ของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกฯ ต่อการปรับรัฐมนตรีที่ว่าอย่าโฟกัสที่รัฐมนตรี เพราะคสช.จะเป็นผู้อยู่ เบื้องหลังการทำงาน
ภาพย่อยรายกระทรวง เริ่มจากศึกษาธิการที่มีการปรับ ม.ล.ปนัดดา ดิศกุล มาเป็นรมช.ต้องจับตาดูการทำงาน เพราะแนวคิดของ ม.ล.ปนัดดา เป็นอนุรักษนิยม ทัศนคติไม่ค่อยเปิดกว้าง
ยิ่งล่าสุดการจัดอันดับในอาเซียน อันดับเราต่ำกว่าสิงคโปร์และเวียดนาม จึงอาจส่งผลให้การศึกษาไทยล่าช้าในการพัฒนา นำไปสู่การตีกรอบการศึกษา
โดยเฉพาะนโยบายใหญ่ของรัฐบาล ไทยแลนด์ 4.0 ผลที่เกิดขึ้นกับกระทรวงศึกษาฯ คืองบถูกทุ่มลงไปที่สาขาวิทยาศาสตร์เป็นหลัก สาขาสังคมศาสตร์ไม่ถูกให้ความสำคัญเท่าที่ควร ต่างจากประเทศเจริญแล้วทั้งหลายที่มักจะเน้นสาขาสังคมศาสตร์ ให้เยาวชนมีทัศนคติต่อการผลักดันการพัฒนาสังคม
ด้านการยุติธรรมที่เน้นการปราบทุจริตที่เป็นหัวใจสำคัญของคสช.ยังคงมีปัญหา คำว่าทุจริตถูกบิดเบือนในหลายกรณี นายสุวพันธุ์ ตันยุวรรธนะ รมว.ยุติธรรม ควรส่งเสริมแนวทางการป้องกันปราบปรามการทุจริตโดยให้ภาคประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมมากขึ้นเพื่อความโปร่งใส
ขณะเดียวกัน การดำเนินการเกี่ยวกับวัดพระธรรมกายก็ควรมีมาตรฐานเดียวกับการจัดการกับวัดอื่นที่เป็นพุทธพาณิชย์ ไม่ต่างกันด้วย อย่างไรก็ตาม เรื่องนี้เป็นเรื่องละเอียดอ่อนทางความคิด ความเชื่อ ต้องคอยดูว่ารัฐมนตรีคนใหม่ ที่เคยดูแลสำนักนายกรัฐมนตรี ที่เกี่ยวข้องกับสำนักพุทธศาสนา จะดำเนินการอย่างไรต่อไป
สุดท้ายทีมเศรษฐกิจที่มีการปรับเยอะ ก็ต้องรอดูผลงาน ต่อไป ที่ผ่านมามาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจคล้ายกับรัฐบาลประชาธิปัตย์มาก ที่สุดท้ายก็จะช่วยแต่ระยะสั้นแต่จะไม่ยั่งยืนในระยะยาว
มาตรการที่น่าจะได้รับการผลักดันคือเขตเศรษฐกิจพิเศษที่รัฐบาลพูดไว้ตั้งแต่ช่วงแรก แต่ต้องมีการบริหารจัดการที่ดี ไม่ให้ละเมิดคนในพื้นที่
เช่น จังหวัดมุกดาหาร หากผลักดันได้จะทำให้มูลค่าทางการค้าเพิ่มสูงขึ้น เกิดการกระจายงาน กระจายรายได้ลงสู่พื้นที่ต่างจังหวัด ทั้งยังสอดคล้องกับการเชื่อมโยงภูมิภาคในกรอบความร่วมมือจีเอ็มเอสอีกด้วย
สุขุม นวลสกุล
อดีตอธิการบดี ม.รามคำแหง
ส่วนตัวไม่ค่อยมีความรู้ในด้านเศรษฐกิจเท่าที่ ควรแต่จากการ ที่ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชานายกฯ และหัวหน้า คสช.พิจารณาปรับครม.ประยุทธ์ 4 ครั้งนี้ จะเน้นไปทางเจ้ากระทรวงทางด้านเศรษฐกิจเป็นหลัก แสดงให้เห็นถึง นัยยะสำคัญคือพล.อ.ประยุทธ์ ยังมีความเกรงใจพรรคพวกอยู่ เพราะปรับโดยไม่แตะกระทรวงที่มีระดับนายพลดูแลอยู่เลย
รวมทั้งไม่มีการปรับเอาคนใน ครม.ชุดเดิมออกเลยด้วย เหมือนเป็นการปรับ ครม.เฉพาะตำแหน่งที่ว่างลงเท่านั้น ตรงไหนว่างก็หาคนมาลง จะมีการเปลี่ยนสลับคนในอยู่บ้างก็ เท่านั้นเอง จะไม่เห็น พล.อ.ประยุทธ์แตะพวกทหารเลย
ส่วนตัวอยากเห็น พล.อ.ประยุทธ์ปรับเปลี่ยนในส่วนของทหารออกไปบ้าง แต่ก็ดีหน่อยตรงที่การตั้งบุคคลใหม่เข้ามาซึ่งเป็นพวกเทคโนแครต ไม่มีทหารระดับนายพลตามที่มีการคาดการณ์กันมาก่อนหน้านี้ อย่างไรก็ตามไม่ว่าพล.อ.ประยุทธ์จะปรับครม.ในส่วนใด ภาพลักษณ์ใหม่ๆ ของรัฐบาลชุดนี้ก็ไม่เกิดขึ้นอยู่ดี
ในส่วนของรัฐมนตรีหน้าใหม่ฝั่งเศรษฐกิจนั้น เท่าที่ดูถือว่าเป็นบุคคลที่มีความรู้ความสามารถ เป็นคนในแวดวงด้านเศรษฐกิจที่มีฝีมืออยู่พอสมควร แต่จะช่วยให้การขับเคลื่อนเศรษฐกิจดีขึ้นหรือจะสร้างนโยบายอะไรที่ดูหวือหวาออกมาหรือไม่นั้นถือเป็นอีกเรื่องหนึ่ง เพราะนโยบายหรือมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจที่ผ่านมาก็ไม่มีอะไรใหม่เลย
อย่างล่าสุดเรื่องมาตรการช็อปช่วยชาตินั้นก็เป็นของเก่า ที่สำคัญ พล.อ.ประยุทธ์ยังคงให้ นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกฯ เป็นตัวหลักในการดูแลขับเคลื่อนงานด้านเศรษฐกิจ
ซึ่งต้องยอมรับว่าการบริหารงานด้านเศรษฐกิจในช่วง 1 ปีที่ผ่านมาของนายสมคิด ไม่มีอะไรใหม่เลยเช่นเดียวกัน อย่างไรก็ตาม ต้องยอมรับอีกเช่นกันว่าจากสถานการณ์ที่เป็นอยู่ในขณะนี้คงจะทำอะไรไม่ได้มากเท่าที่ควรเช่นเดียวกัน
ส่วนที่ พล.อ.ประยุทธ์ โยกนายสุวพันธุ์ ตันยุวรรธนะ มานั่งเป็นรมว.ยุติธรรม เข้าใจได้ว่าพล.อ.ประยุทธ์อยากให้การดำเนินการโดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับวัดพระธรรมกายมีความต่อเนื่อง
เพราะในช่วงที่นายสุวพันธุ์เป็น รมว.ประจำสำนักนายกฯ ก็ดูแลงานด้านกิจการฝ่ายสงฆ์มาก่อนแล้ว และเคยประสานงานกับ พล.อ.ไพบูลย์ คุ้มฉายา องคมนตรี ในฐานะอดีตรมว.ยุติธรรมมาโดยตลอด คงหวังให้การดำเนินการเป็นไปอย่าง ต่อเนื่อง
สุดท้ายทุกอย่างก็คงได้แต่ตามดูกันต่อไปในเมื่อเราไม่ใช่คนที่เลือกเขาเข้ามา
ยุทธพร อิสรชัย
รองอธิการบดี ม.สุโขทัยธรรมาธิราช
ปัญหาเศรษฐกิจเป็นปัญหาใหญ่ที่สุดของรัฐบาลชุดนี้ แน่นอนว่ารัฐบาลได้เผชิญปัญหานี้มาแต่แรกเริ่ม ทั้งปัญหาเศรษฐกิจภายใน และปัญหาภายนอกประเทศ
ปัญหาภายใน อาทิ เรื่องความเชื่อมั่นในการเดินตามโรดแม็ปหรือไม่ ส่งผลให้การลงทุนอยู่ในภาวะการเฝ้ารอดูสถานการณ์ ขณะที่ปัญหาเศรษฐกิจภายนอกประเทศ เช่น ภาวะเศรษฐกิจโลก การปรับอัตราดอกเบี้ยของธนาคารกลางสหรัฐอเมริกา
ปัจจัยเหล่านี้ทำให้รัฐบาลเผชิญกับภาวะเศรษฐกิจ ซึ่งเป็นโจทย์หลักที่รัฐบาลพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เผชิญมาตลอด จึงไม่น่าแปลกใจที่การปรับครม.ครั้งนี้ปรับไปที่กระทรวงด้านเศรษฐกิจเป็นหลัก รองลงมาคือการหาบุคคลมาดำรงตำแหน่งแทน 2 ตำแหน่งที่ว่าง
ซึ่งการปรับครม.ครั้งนี้ นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรี ถือว่าเป็นผู้ทำหน้าที่ตัดสินใจค่อนข้างมาก เพราะการทำงานที่เป็นทีมเป็นเรื่องสำคัญ จึงเห็นว่าบุคคลที่เข้ามาใหม่ไม่ได้อยู่ในแวดวงการเมือง แต่เป็นข้าราชการประจำที่คุ้นเคยกับนายสมคิด
อย่างไรก็ตาม เชื่อว่าการปรับคณะรัฐมนตรีคราวนี้อาจจะมีผลแค่ส่วนหนึ่งเท่านั้นเพราะเรื่องของเศรษฐกิจไม่ได้มีเฉพาะตัวบุคคล แต่ปัญหาเศรษฐกิจอยู่ที่โครงสร้าง การพึ่งพาต่างประเทศที่ยังมากถึง 70 เปอร์เซ็นต์ของจีดีพี การพัฒนาแรงงาน สิ่งเหล่านี้เราต้องแก้ไขและเป็นเรื่องที่ไม่ว่าจะปรับครม.อย่างไรก็คงแก้ไขไม่ได้ เพราะเป็นปัญหาเชิงโครงสร้าง
ส่วนการใช้ทีมงานของนายสมคิดจะทำให้งานลื่นไหลมากขึ้นหรือไม่นั้น โดยทั่วไปทางการบริหารคงไม่มีใครเอาบุคคลที่ไม่รู้ใจมาทำงาน ไม่ว่าจะเป็นรัฐบาลไหนก็ตาม ถือเป็นเรื่องปกติในการบริหาร
หากเป็นรัฐบาลจากการเลือกตั้งมักถูกตั้งคำถามว่าเป็นการตั้งบุคคลแทรกแซงทางการเมือง ทั้งที่ก็ไม่ได้ต่างจากรัฐบาลที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งที่เอาคนรู้ใจกันมาทำงาน
ส่วนการเปลี่ยนตัวรมว.ยุติธรรมนั้น มองว่าเรื่องของนโยบายที่มาจากรัฐบาลน่าจะสำคัญกว่าตัวบุคคล อีกทั้งมีคณะทำงานของกระทรวงอยู่แล้ว ดังนั้น ไม่ว่าใครจะมาทำหน้าที่รัฐมนตรียุติธรรมก็คงไม่ได้แตกต่างไปจากเดิมและคงไม่ส่งผลกระทบในการทำงาน
เพียงแต่รัฐมนตรีคนเดิมเป็นทหารอาจได้เรื่องของความรวดเร็ว แต่รัฐมนตรีใหม่เป็นพลเรือน ก็คงมีความละเอียดมากขึ้น ซึ่งเป็นเรื่องของวิธีการบริหารเท่านั้น
ส่วนการปรับครม.ที่ไม่มีทหารเข้ามาในรอบนี้เลยนั้น วันนี้พล.อ.ประยุทธ์คงพิจารณาถึงภาพลักษณ์รัฐบาลพอสมควรเพราะปัญหาเศรษฐกิจภายในเป็นเรื่องความเชื่อมั่น
ปัจจัยเหล่านี้เป็นเหตุให้ต้องดึงพลเรือนเข้ามาทำงานมากขึ้น ซึ่งมีพัฒนาการของความเป็นพลเรือนให้เห็นมากขึ้น
