คอลัมน์ รายงานพิเศษ
จากสถิติอุบัติเหตุทางถนน ที่ศูนย์อำนวยการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน (ศปถ.) นำมาแถลงแต่ละวัน ในช่วง 7 วันอันตราย 29 ธ.ค.2559-4 ม.ค.2560 มีแนวโน้มเพิ่มสูงกว่าปีที่ผ่านมา แม้รัฐบาลคสช. จะนำมาตรการ ?ดื่มไม่ขับ จับยึดรถ? มาใช้ก็ตาม
นักวิชาการและบุคคลที่เกี่ยวข้องได้สะท้อนมุมมองต่อกรณีดังกล่าว ไว้ดังนี้
นิกร จำนง
ประธานชมรมไทยปลอดภัย และอดีตประธานกมธ.วิสามัญขับเคลื่อนการปฏิรูประบบความปลอดภัยทางถนน สปท.
การที่ตัวเลขสถิติผู้บาดเจ็บและ ผู้เสียชีวิตในช่วง 7 วันอันตรายในปีนี้สูงมากกว่าทุกปีนั้น ไม่ได้ถือว่ามาตร การที่ออกมานั้น ล้มเหลว เพราะ จากข้อมูลที่กมธ.ติดตาม และเชื่อว่าปีนี้จำนวนผู้บาดเจ็บ และเสียชีวิตจะ เพิ่มขึ้น ซึ่งที่ผ่านมา จะเพิ่มครั้งละ 10 เปอร์เซ็นต์มาตลอด ปีที่แล้วเสียชีวิต 380 ราย ถ้าปีนี้เพิ่ม 10 เปอร์เซ็นต์ก็ประมาณ 410 ราย หรือมากกว่านั้น
แต่ในช่วง 7 วันอันตราย จากประสบการณ์ที่ผมเคยเป็นรองประธานศูนย์อำนวยการความปลอดภัย สู้กับเรื่องนี้มา 6 เทศกาลหรือ 3 ปี ทำให้ทราบว่ามาตรการต่างๆ ใช้ไม่ได้ผล จึงมีข้อสรุปและเสนอรัฐบาล ดังนี้ 1.ควรกำหนดเป้าที่ชัดเจน แม้จะสุ่มเสี่ยงหากทำไม่ได้ผู้รับผิดชอบอาจจะถูกต่อว่าหรือโดนด่า แต่ในข้อ เท็จจริงถือว่าคุ้ม เพราะเมื่อกำหนดเป้าแล้วต้องมีการกระจายทั่วประเทศ รัฐบาลเป็นผู้รับผิดชอบโดยผู้ว่าฯ ซึ่งมีอำนาจกำกับดูแลทุกภาคส่วนในจังหวัด ถือเป็นการคุมโซนที่ดีที่สุดเท่าที่เคยทำ
ผมไม่ได้โทษผู้คุมนโยบาย แต่หน่วยงานที่รับผิดชอบควรจะดำเนินการ แต่กลายเป็นว่าพอเกิดเหตุการณ์ รัฐในฐานะผู้รับผิดชอบ รอด แต่ประชาชนตาย อย่างไรก็ตาม การประกาศเป้าที่ชัดเจน ถือเป็นการสู้กับสถานการณ์ และยังถือเป็นตัววัดการทำงานด้วยเพราะถ้าไม่กำหนดรัฐรอดแต่ประชาชนตาย
2.การดำเนินมาตรการควรมีกำหนดเวลาล่วงหน้า ไม่ใช่แค่ 7 วัน เหมือนกับรถถ้ากำหนดแค่ 7 วัน รถมาเร็วแล้วเบรกไม่ทัน มันก็อันตราย ดังนั้นควรมีการชะลอความเร็วทั้งเรื่องการกวดขัน การรณรงค์และประชาสัมพันธ์ไม่ควรน้อยกว่า 15 วัน
เรื่องนี้ ผมเคยเสนอไปแล้วแต่ไม่มีการตอบรับจากรัฐบาล ทั้งนี้ เรื่องประชาสัมพันธ์ถือเป็นหลักใหญ่ที่ต้องทำ เรียกว่าเป็นการขู่ประชาชนไปก่อนว่าอันตรายคืออะไร ซึ่งภาคเอกชน ก็ยินดีให้ความร่วมมืออยู่แล้ว ส่วนการเพิ่มจำนวนวันควรเป็น หน้า 7 วันอันตราย 7 และหลัง 7 รวม 21 วันที่ต้องรณรงค์ ถ้าทำแบบนี้ถึงจะเอาอยู่ แต่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็ไม่ทำ
อย่างไรก็ตาม สาเหตุที่ปีนี้สถิติสูงกว่าทุกปี อาจเป็นเพราะหน่วยงานที่รับผิดชอบประเมินสถานการณ์ผิด โดยคิดว่าปีนี้การเฉลิมฉลองหรืองานรื่นเริงในช่วงเทศกาลปีใหม่อาจมีน้อย ทำให้ไม่ค่อยเคร่งครัด แต่ปรากฏว่าไม่ใช่ สาเหตุหลักแม้จะไม่มีการเฉลิมฉลองแต่มีการเดินทาง
จากการตรวจสอบระยะหลัง สาเหตุที่ทำให้เกิดอุบัติเหตุคือความเร็ว ดังนั้น ถ้ามีการตั้งด่านเป็นระยะในถนนสายหลักก็จะชะลอความเร็วของผู้ขับขี่ได้ ผู้ขับขี่จะรู้ว่าตรงไหนมีด่านหรือ มีกล้อง เขาก็จะระมัดระวัง ส่วนปัญหาเมาแล้วขับจะน้อยกว่าการใช้ความเร็ว
สำหรับมาตรการยึดรถเป็นเรื่องดี แต่ปัญหาที่ตามมาคือใครจะเป็นคนดูแลรถที่ยึด ซึ่งปัญหาหลักคือความเร็ว จึงควรมาแก้ตรงนี้มากกว่า
นพ.ธนะพงศ์ จินวงศ์
ผู้จัดการศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน
ในกรณีที่ช่วงเฝ้าระวัง 7 วันอันตรายยังมียอดผู้บาดเจ็บและ ผู้เสียชีวิตจำนวนมาก แม้จะมีการรณรงค์และบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวดนั้น มาตรการที่ทำอยู่ขณะนี้เห็นได้ชัดว่ายังไม่สมดุลกับจำนวนผู้ใช้รถบนถนน เรามีการบังคับใช้กฎหมายเช่นเดิมทุกปี แต่มีรถออกใหม่เพิ่มขึ้นมาก อีกทั้งยังมีการโปรโมตการท่องเที่ยวต่างๆ ด้วย และปีใหม่ปีนี้ยังตรงกับช่วงวันหยุดเสาร์อาทิตย์ จะพบว่าช่วงกลางสัปดาห์มีรถทยอยออกต่างจังหวัดแล้ว ทำให้ถนนโล่งเร็วขึ้นและรถทำความเร็วได้
อีกปัจจัยหนึ่งคือ เราจะเห็นว่าวันที่ 30, 31 ธ.ค. และวันที่ 1 ม.ค.นั้นเป็นวันฉลองมียอดผู้บาดเจ็บผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นมาก เพราะจากสถิติของกระทรวงสาธารณสุขพบว่าเมื่อมีการฉลองจะมีการดื่ม ซึ่งจะเป็นตัวเร่งในเกิดอุบัติเหตุ เมื่อดื่มจะใช้อุปกรณ์เพื่อความปลอดภัยน้อยลง มีคนเจ็บคนตายมากขึ้น
สิ่งที่อยากฝากให้แก้ไขคือ เจ้าหน้าที่ตำรวจมีกำลังคนไม่เพียงพอดูแลได้ทั่วถึง ควรมีการผ่อนถ่ายงานจราจรให้ทางพื้นที่นั้นๆ จัดการการจราจร ส่วนตำรวจมีหน้าที่ตั้งด่านตรวจจับเท่านั้น และควรให้เทคโนโลยีกับตำรวจใช้อย่างเต็มที่ เช่น เครื่องตรวจจับความเร็ว เครื่องเป่าแอลกอฮอล์ นอกจากนี้ตำรวจควรมีระบบข้อมูลความผิดซ้ำ เพื่อเพิ่มการลงโทษสำหรับผู้ที่เคยทำผิดมาแล้ว
สุดท้ายที่อยากจะฝากคือ ในแต่ละปีเราจะพบว่ามีผู้ไม่มีใบอนุญาตขับขี่จำนวนมากที่ถูกดำเนินคดี ตัวเลขสูงถึงร้อยละ 28 ของการทำผิดกฎการจราจรทั้งหมด โดยที่กฎหมายประเทศเราไม่รุนแรงมาก กรณีการไม่มีใบอนุญาตขับขี่ในต่างประเทศเป็นคดีอาญาเพราะเขาถือว่าเป็นเรื่องร้ายแรง ทำอันตรายให้กับผู้อื่น แต่ของเราสิ้นปียังมีโปรโมชั่นรีเซ็ตใบสั่งเหลือปรับ 100 บาทด้วย ทำให้กฎหมายดูเหมือนไม่ศักดิ์สิทธิ์
ส่วนการรณรงค์ควรทำควบคู่กับการบังคับใช้กฎหมายเช่นเดิม ที่สำคัญควรมีการรณรงค์และบังคับใช้กฎหมายกันทั้งปี เพราะเมื่อคิดเป็นตัวเลขแล้วจำนวนผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตในช่วงเทศกาลคิดเป็นเพียง ร้อยละ 4.5 ของยอดทั้งปีเท่านั้น จึงไม่ควร เห็นความสำคัญแค่ช่วงนี้
นพ.แท้จริง ศิริพานิช
เลขาธิการมูลนิธิเมาไม่ขับ
การที่สถิติการเกิดอุบัติเหตุช่วง 7 วันอันตรายของเทศกาลปีใหม่ 2560 ที่สูงขึ้นกว่าปีที่ผ่านมา เพราะรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่ได้มีมาตรการอะไรใหม่ เพื่อเตรียมสู้หรือรับมือต่อการเกิดอุบัติเหตุเลย ที่ทำกันอยู่ในปีนี้คือมาตรการเดิม เหมือนการกินบุญเก่า เช่น มาตรการ “ดื่มไม่ขับ จับยึดรถ” ก็เคยใช้มาแล้วในปีที่ผ่านมา แต่ที่ไม่ได้ผลเพราะ ทำกันแค่ 7 วัน
ถามว่า 1 ปีมี 365 วัน แต่ใช้มาตรการที่เข้มข้นแบบนี้แค่ 7 วัน จะไปได้ผล อย่างไร ยกตัวอย่าง การออกกำลังกายเพื่อให้ได้สุขภาพดี ได้รูปร่างที่ดี หากเราทำตลอดปีเราจะได้สุขภาพที่ดี แต่ถ้าเราออกกำลังกายแค่ 7 วัน จะมีสุขภาพที่ดีได้อย่างไร ก็เหมือน การใช้มาตรการลดอุบัติเหตุ ที่ปล่อยปละละเลยผู้ใช้รถใช้ถนนมา 300 กว่าวัน แต่พอถึงช่วงเทศกาลจะหยิบยกมาตรการมาบังคับใช้ 7 วัน แล้วจะให้เขามีพฤติกรรมที่ดีขึ้นทันที คงเป็นไปไม่ได้ อีกทั้งช่วงเทศกาลบรรดาผู้ประกอบการเครื่องดื่มต่างๆ ยิ่งโหมโฆษณา แต่รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกลับไม่ทำอะไรเลย
ข้อเสนอแนะที่จะใช้ลดอุบัติเหตุได้นั้น จะต้องใช้มาตรการต่างๆ ไปตลอด และอย่าบอกว่าดื่มไม่ขับ แต่ควรใช้ว่าเมาไม่ขับ ก็ถูกต้องอยู่แล้ว เพราะส่วนใหญ่จะเป็นศรีธนญชัย บอกว่า ตอนขับ เขาไม่ดื่มอยู่แล้ว ดังนั้น หากเอาจริงก็ควรให้ช่วงเวลาปกติทุกวันแม้ไม่ใช่เทศกาล หากเมาแล้วขับจะต้องถูกยึดรถด้วย
แต่ถ้าช่วง 7 วันอันตรายที่เป็นเทศกาล ต้องยึดคนด้วย ไม่ใช่ยึดเฉพาะ 7 วัน ทั้งนี้ เท่าที่ผมคำนวณ ช่วง 5-6 วันที่ผ่านมา บอกว่ายึดรถที่เมาแล้วขับได้ 4,000 คันต่อวัน เท่ากับยึดรถ ได้ไม่ถึง 10 คันต่อจังหวัดต่อวัน ทั้งที่ความจริงเป็นไปไม่ได้ หากวันธรรมดาทำผิดแล้วยึดรถ ถ้าทำอย่างต่อเนื่อง รับรองว่าคนจะเริ่มพูดกันเองว่าไม่อยากจะทำ
ที่สำคัญรัฐบาลต้องตั้งเป้าหมายลดอุบัติเหตุที่ชัดเจน เป้าหมายลดตัวเลขผู้บาดเจ็บ ผู้เสียชีวิต นั่นคือการแสดงความจริงใจในการทำเรื่องนี้ และหากตั้งเป้าหมายแล้ว สิ่งที่ตามมาแน่นอน คืองบประมาณ อุปกรณ์และบุคลากร
ดังนั้น นายกฯ ต้องพูดเรื่องนี้ให้มาก เพื่อแสดงให้เห็นว่าเอาจริงเอาจัง อย่างไรก็ตาม เราคงบอกว่ามาตรการในปีนี้ ล้มเหลว ไม่ได้เพราะทุกมาตรการมีประโยชน์ แค่เรา มีมาตรการที่ไม่เพียงพอเท่านั้น
