คอลัมน์ การเมือง
รายงานพิเศษ
ประเทศไทยเริ่มต้นปีใหม่ 2560 ด้วยบรรยากาศไม่ค่อยแจ่มใสนัก
ตัวเลขอุบัติเหตุบนท้องถนนช่วง 7 วันอันตราย เกิดมากถึง 3,919 ครั้ง นำมาสู่การสูญเสียชีวิต 478 ราย บาดเจ็บกว่า 4,000 ราย ทำลายสถิติปีที่แล้วเกือบ 100 ศพ
ขณะที่ประชาชนชาวจังหวัดภาคใต้ต้องประสบกับวิกฤตอุทกภัยครั้งใหญ่ ได้รับความเดือดร้อนแสนสาหัส การจราจรทางบก ทางอากาศต้องหยุดชั่วคราว
ความเสียหายยังต้องรอการประเมิน แต่น่าจะหนักเอาการ
ท่ามกลางเสียงวิพากษ์วิจารณ์งานนี้ระดับหัวขบวนของรัฐบาลขยับตัวช้า ไม่ฉับไวต่อปัญหาความทุกข์ร้อนของประชาชน เทียบไม่ได้กับรัฐบาลนักการเมือง
ขณะที่บรรยากาศการเมืองเกิดแรงกระเพื่อมข้ามปี ศูนย์กลางอยู่ที่สภานิติบัญญัติแห่งชาติ หรือสนช.เป็นหลัก
ทั้งจากการรวบรัดผ่านพ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดทางคอมพิวเตอร์
การผ่าน 3 วาระรวด แก้ไขพ.ร.บ.คณะสงฆ์ฉบับปี 2505 มาตรา 7 เกี่ยวกับขั้นตอนสถาปนาสมเด็จพระสังฆราช ที่ตัดอำนาจการเสนอนามโดยมหาเถรสมาคมออกไป
ล่าสุดเป็นนายสุรชัย เลี้ยงบุญเลิศชัย รองประธานสนช. ออกมาจุดพลุส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ เปิดประเด็นเลื่อนโรดแม็ปเลือกตั้งจากปลายปี 2560 เป็นกลางปี 2561
หยิบยกเงื่อนเวลาของสนช.ในการพิจารณาร่างพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญ หรือกฎหมายลูกจำนวน 10 ฉบับ รวมถึงกฎหมายอื่นๆ อีกนับร้อยฉบับ เป็นเหตุผลประกอบ
กวักมือเรียกแขกได้พอสมควร
ที่สำคัญคือการออกมาเปิดประเด็นของรองประธานสนช.ครั้งนี้ ไม่ว่าเพราะ ′ผิดคิว′ กันเอง หรือตั้งใจ ′โยนหินถามทาง′ แทนคนบางกลุ่มบางพวก
นอกจากได้รับก้อนอิฐมากกว่าดอกไม้
ยังทำให้คสช.เจ้าของโรดแม็ปตัวจริงพลอยเสียหายไปด้วย ถูกสังคมมองด้วยสายตาหวาดระแวง ว่าอาจมีส่วนรู้เห็นส่งสัญญาณให้เครือข่ายแม่น้ำ 5 สาย ออกมาเปิดเกมหยั่งกระแส
ปูทางยื้อเวลาอยู่ต่อในอำนาจหรือไม่
เกี่ยวกับประเด็นโรดแม็ป
บรรดาบุคคลสำคัญในคสช. รัฐบาลและกองทัพ
ไล่มาตั้งแต่พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกฯและหัวหน้าคสช. นายวิษณุ เครืองาม รองนายกฯ ตลอดจนพล.อ.เฉลิมชัย สิทธิสาท ผบ.ทบ.ในฐานะเลขาธิการคสช.
ต่างพร้อมใจออกมาปฏิเสธ
ยืนยันเป็นเสียงเดียวว่า รัฐบาลคสช.ยังมุ่งมั่นเดินตาม ′ธง′ โรดแม็ปเดิม ยังมองไม่เห็นเงื่อนไขใดๆ ที่จะต้องเปลี่ยนแปลงด้วยการขยายเวลาออกไป
นายวิษณุ เครืองาม ส่งสัญญาณถึงสนช.ให้หยุดพูดเรื่องโรดแม็ป เพราะจะทำให้เกิดความเข้าใจผิด
ส่วนที่นายสุรชัย รองประธานสนช. ออกมาระบุว่าอาจมีการเลื่อนการเลือกตั้งออกไปเป็นกลางปี 2561 เป็นการพูดโยงเกี่ยวกับร่างกฎหมายลูกที่กรธ.อยู่ระหว่างจัดทำ
อย่างไรก็ตาม รัฐบาลยืนยันเดินตามโรดแม็ป ซึ่งหมายถึงลำดับขั้นตอนการทำงานและการกำหนดช่วงเวลาแต่ละขั้นตอน เริ่มจากเมื่อรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ประกาศใช้
จากนั้นเข้าสู่ขั้นตอนการร่างกฎหมายลูก 10 ฉบับ ซึ่งต้องทำให้เสร็จใน 240 วัน หรือ 8 เดือน และส่งเข้าสู่การพิจารณาของสนช.ซึ่งต้องเสร็จใน 2 เดือน
หากสนช.แก้ไขเพิ่มเติมต้องตั้งกรรมาธิการร่วมกับกรธ. และอาจขยายเวลาไปได้อีก 1 เดือน เมื่อเสร็จแล้วจะเข้าสู่ขั้นตอนการทูลเกล้าฯ และพระราชวินิจฉัยใน 90 วัน
เมื่อประกาศใช้ก็จะเข้าสู่โหมดการเลือกตั้ง ซึ่งมีเวลา 150 วัน หรือ 5 เดือน
ทั้งหมดนี้คือโรดแม็ป บนสมมติฐานว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่ต้องประกาศใช้เมื่อปลายปีที่ผ่านมา เพราะถ้าเป็นเช่นนั้นการเลือกตั้งก็เกิดขึ้นได้ในปี 2560
แต่เมื่อบ้านเมืองเกิดการเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญ ประกอบกับรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ยังไม่ประกาศใช้ อาจทำให้การนับเวลาโรดแม็ปต้องขยับออกไป
สรุปจากคำพูดของนายวิษณุนั่นก็คือ รัฐบาลคสช.ยังทำงานโดยยึดตามโรดแม็ปที่วางไว้
ส่วนจะมีโอกาสเปลี่ยนแปลงจากเดิมหรือไม่
ยังตอบไม่ได้
แม้รัฐบาลคสช.จะปฏิเสธแบบอ้ำๆ อึ้งๆ เกี่ยวกับโรดแม็ปเลือกตั้ง ที่อาจเกิดตัวแปรบางอย่างทำให้ต้องเลื่อนออกไป
ถึงไม่รู้ว่าตัวแปรดังกล่าวคืออะไร
แต่นักการเมืองและนักวิชาการหลายคนก็มองว่ามีโอกาสความเป็นไปได้มาก เพราะหากพิจารณาจากปัจจัยการเมืองเรื่องรัฐธรรมนูญและพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญ
ทั้งหมดยังไม่มีความชัดเจน
รวมทั้งโจทย์ใหญ่การรัฐประหาร 22 พ.ค.2557 คือการปฏิรูปประเทศแก้ปัญหาความขัดแย้ง ยังไม่มีผลในทางปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม เช่นเดียวกับการสร้างความปรองดองสมานฉันท์ ที่ยังห่างไกลความสำเร็จ
กระนั้นก็ตามสิ่งที่ผู้มีอำนาจต้องตระหนักก็คือ หากยืดโรดแม็ปออกไปจริง ย่อมส่งผลต่อความเชื่อมั่นทางเศรษฐกิจ
“โดยเฉพาะการลงทุนจากต่างประเทศ ถ้าไม่มีความชัดเจนทางการเมืองอาจย้ายฐานการผลิต ประเทศไทยอาจเกิดภาวะถดถอย ทำให้ 3 ปีที่ผ่านมาเป็นช่วงเวลาที่หายไปโดยไม่ได้อะไรกลับมาเลย” นายยุทธพร อิสรชัย รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ระบุ
ขณะที่นายสุรชาติ บำรุงสุข อาจารย์ประจำภาควิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาฯ นักวิชาการด้านความมั่นคงและยุทธศาสตร์ทางการทหาร วิเคราะห์และประเมินทิศทางการเมืองในปี 2560 ว่า
เป็นปีหัวเลี้ยวหัวต่อใหญ่
จะเห็นความเข้มข้นของการต่อสู้ระหว่างคสช.กับพรรคการเมือง สืบเนื่องจากรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่สร้างกติกาเข้มงวดมากเกินไป ทำให้กลายเป็น ′เดดล็อก′ เมื่อมีปัญหาก็ทำอะไรไม่ได้
รัฐธรรมนูญที่ร่างขึ้นทำให้รัฐบาลเลือกตั้งไม่มีความหมาย
การกำหนดให้มีส.ว.สรรหา 250 คน เหมือนอำนาจนอกระบบซ้อนอยู่ในระบบรัฐสภา หมายความว่าไม่ว่าคสช.จะตั้งพรรคการเมืองหรือไม่ ก็มีฐาน 250 เสียงในสภาอยู่แล้ว
อีกเงื่อนไขคือการกำหนดยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี เท่ากับวาระของ 5 รัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง จะทำให้ทิศทางในอนาคตของพรรคการเมืองมีปัญหา
“วันนี้สิ่งที่สังคมการเมืองไทยต้องตระหนักในความเป็นจริงคือ รัฐบาลถูกจัดตั้งไว้แล้วโดยมีส.ว. 250 เสียงเป็นฐาน มีกติกาของรัฐธรรมนูญเป็นข้อกำหนด คำถามใหญ่ในอนาคตเหลือเพียงแค่ ใครจะเป็นนายกฯเท่านั้น” นายสุรชาติ ระบุ
จากการวิเคราะห์ของนายสุรชาติ สรุปได้ว่า โรดแม็ปเลือกตั้งจะเลื่อนหรือไม่เลื่อน ไม่สำคัญเท่ากับสาระในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ที่ได้มีการล็อกโผจัดตั้งรัฐบาลไว้แล้วล่วงหน้า
ตรงนี้เองเป็นที่มาของการที่พรรคการเมืองใหญ่บางพรรค อยู่ระหว่างชั่งใจว่า ภายใต้กติกาที่ได้รับการออกแบบมาอย่างไม่เป็นธรรมกับนักการเมืองและพรรคการเมือง
ต่อให้รัฐบาลคสช.คงโรดแม็ปเดิมไว้
การเลือกตั้งยังจะเป็นทางออกของประเทศไทยได้จริงหรือ?
