คอลัมน์ บทบรรณาธิการ
กรณีรัฐบาลสหรัฐอเมริกาในการนำของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ มีคำสั่งสกัดกั้นผู้อพยพทั้งหมด 120 วัน และห้ามพลเมืองจากชาติมุสลิม 7 ประเทศเข้าอเมริกา จนก่อให้เกิดการประท้วงครั้งใหญ่ในอเมริกา อีกทั้งผู้นำนานาประเทศยังแสดงความเห็นและปฏิกิริยาไม่เห็นด้วยนั้น
แม้ประเทศไทยจะไม่ได้มีรายชื่อหรือได้รับผลกระทบจากนโยบายนี้ แต่ก็ได้เห็นถึงตัวอย่างของการถ่วงดุลอำนาจจากฝ่ายตุลาการที่ไม่ได้เห็นบ่อยนัก
เมื่อผู้พิพากษาศาลรัฐบาลกลางในหลายพื้นที่สั่งระงับคำสั่งของฝ่ายบริหาร ส่วนอัยการสูงสุดในหลายมลรัฐพยายามทัดทานคำสั่งนี้ เนื่องจากเห็นว่าขัดต่อข้อกฎหมายในรัฐธรรมนูญ
นับเป็นกรณีศึกษาที่น่าติดตามอย่างยิ่ง
ก่อนหน้ากรณีของสหรัฐ เพิ่งจะมีกรณีของสหราชอาณาจักรที่ศาลฎีกาตัดสินว่าการดำเนินการนำประเทศออกจากการเป็นสมาชิกสหภาพยุโรป หรืออียูนั้น ตามกฎหมายแล้วฝ่ายบริหารจะกระทำโดยลำพังมิได้ ต้องผ่านการเห็นชอบจากรัฐสภาก่อน
แม้ว่าการตัดสินใจในการออกจากอียูนั้นจะเป็นไปตามผลของประชามติเสียงส่วนใหญ่แล้วก็ตาม
กรณีนี้จึงเป็นการถ่วงดุลทางอำนาจระหว่างฝ่ายบริหาร ฝ่ายนิติบัญญัติ และฝ่ายตุลาการที่เกิดขึ้นจริงในทางปฏิบัติ
แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของอำนาจอธิปไตยที่เป็นของประชาชนตามระบอบประชาธิปไตย
การถ่วงดุลของอำนาจอธิปไตยทั้งสามนี้ บ่งบอกว่าเสียงข้างมากสำคัญ และเสียงข้างน้อยก็มองข้ามไม่ได้
หากฝ่ายบริหารที่มาจากเสียงข้างมากตัดสินใจดำเนินนโยบายตามผู้สนับสนุน แต่มองข้ามหลักบัญญัติสูงสุดของประเทศก็จะมีฝ่ายนิติบัญญัติท้วงติงและฝ่ายตุลาการทัดทาน
ในบางครั้งอำนาจฝ่ายบริหารหรือนิติบัญญัติอาจยึดผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจหรือความสบายใจของตนเป็นหลักจนลดทอนความสำคัญด้านสิทธิมนุษยชนหรือมนุษยธรรม ดังนั้นจึงต้องมีอำนาจตุลาการที่มาช่วยถ่วงดุล เพื่อดึงให้คนในสังคมร่วมคิดพิจารณาอย่างรอบคอบ
หลายๆ กรณีศาลจึงเป็นที่พึ่งสำคัญไม่เพียงในแง่กฎหมายหากยังรวมด้านมนุษยธรรมด้วย
