คอลัมน์ รายงานพิเศษ
รัฐบาลเตรียมเชิญพรรคการเมืองมาหารือเรื่องการสร้างความปรองดอง ขณะที่ฝ่ายการเมืองเรียกร้องให้ปลดล็อกพรรคการเมือง เพื่อเปิดโอกาสให้พรรคการเมืองประชุมกัน เพื่อสอบถามรวบรวมความคิดเห็นจากสมาชิกพรรค
แต่พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.กลาโหม หัวหน้าทีมสร้างความปรองดองยืนยันยัง ไม่ปลดล็อก เพราะเกรงจะเกิดปัญหาบานปลาย
พล.อ.จิระ โกมุทพงศ์
อดีตเจ้ากรมพระธรรมนูญ
ขณะนี้รัฐบาลได้ส่งสัญญาณเข้าสู่โหมดของความปรองดองสมานฉันท์ ก็น่าที่จะปลดล็อกพรรคการเมือง ที่ห้ามชุมนุมทางการเมืองเกิน 5 คนได้แล้ว
พรรคการเมืองต่างๆ ทั้งพรรคเล็ก และพรรคใหญ่ จะได้บริหารจัดการแนวทางนโยบายของพรรคต่อไป ในการกำหนดทิศทางนโยบายเพื่อนำไปสู่ความปรองดองได้อย่างไร
เพราะแต่ละพรรคได้รับเชิญให้เข้าร่วมเวทีเสนอความคิด ทางออก และการแสวงหาจุดร่วมของความปรองดองด้วยกันแล้ว ควรที่จะให้สมาชิกพรรคได้มีการแสดงความคิดเห็นเป็นไปในทิศทางเดียวกัน
ไม่อย่างนั้นสมาชิกพรรคการเมืองทั้งหลาย ก็ได้แต่พูดคุยกันทางโทรศัพท์ หรือคุยกันทางไลน์เท่านั้นเอง ซึ่งไม่ใช่เป็นการระดมความคิดของสมาชิกพรรคทั้งหมดเป็นแค่การแสดงความคิดเห็นส่วนบุคคลเท่านั้น
การพูดคุยและระดมความคิดต้องได้รับประชามติจากพรรคนั้นๆ จึงจะสามารถนำมาหาข้อสรุป เพื่อให้ตัวแทนพรรคการเมือง นำไปเป็นข้อเสนอแนวทางสร้างความปรองดองในเวทีปรองดองได้ ไม่ใช่คุยกันทางโทรศัพท์ 2 คน เหมือนกับการประชุมที่สภา ได้มาเห็นหน้าเห็นตากัน พูดคุยเสนอแนะความคิดเห็นให้รอบด้าน ก่อนตกผลึกเป็นแนวทางของพรรค
หากยังไม่ปลดล็อกพรรคการเมือง ตัวแทน 10 คน ต่อ 1 พรรค ต่างคนต่างความ คิดเห็นจะทำให้ไม่มีข้อสรุป เพราะหนึ่งร้อยคนก็หนึ่งร้อยความคิด ถ้าอยู่พรรคเดียวกัน เอาความเห็นทั้งหมดมารวมกันและสรุปออกมาเท่านั้นก็จบ
สำหรับสถานการณ์ในช่วงนี้ มองว่าหากรัฐบาลปลดล็อกพรรคการเมือง ไม่น่าจะเกิดความวุ่นวายตามที่รัฐบาลเป็นห่วง
การนำเสนอหรือเสนอแนะความคิดเห็นต่างๆ จากพรรคการเมือง น่าจะเป็นการแสดงความคิดเห็นในจุดยืนของเขา มองว่าอยู่ที่คนกลาง หรือคณะกรรมการเตรียมการสร้างความสามัคคีปรองดอง ว่าจะทำอย่างไรให้ทั้งหมดมาเชื่อมกันได้
อาทิ ให้ถอยกันคนละก้าว และลดทิฐิต่อกันได้หรือไม่ ให้มีจิตสำนึกว่าเราเข้ามาทำเพื่อประชาชน ไม่ใช่มองแต่เฉพาะมุมของนักการเมืองเท่านั้น เป็นต้น
ส่วนความปรองดองสมานฉันท์ มองว่าต้องใช้เวลาพอสมควร จะใช้เวลาเพียง 3-4 เดือน ให้มาปรองดองกันคงยาก เพราะปัญหาต่างๆ สะสมกันมานาน ความรักความชอบของแต่ละพรรคต้องใช้เวลา ไม่ใช่ 3-4 เดือน แล้วมาบอกว่ามีความปรองดองสมานฉันท์
ต้องใช้เวลาศึกษากันเป็นปี ในการซึมซับความปรองดองสามัคคีกัน
พล.ท.ภราดร พัฒนถาบุตร
อดีตเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ
การที่รัฐบาลยังไม่อนุญาตให้พรรคการเมืองเปิดประชุมพรรคได้ตามปกติ เนื่องจากความหวาดหวั่นว่า อาจนำไปสู่การสร้างสถานการณ์ความไม่สงบนั้น อาจส่งผลกระทบต่อกระบวนการ ตั้งแต่ต้นทางการแสวงหาข้อเท็จจริงเพื่อสร้างความปรองดองได้
เพราะบทบาทของพรรคการเมืองต่อระบบการเมืองนั้นผูกพันไปกับทุกองคาพยพในสังคม ทั้งประชาชนฐานเสียงในแต่ละพื้นที่ หรือภาคประชาสังคมที่ให้การสนับสนุน พรรคการเมืองจึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องเปิดเวทีรับฟังเสียงเหล่านี้ เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาตลอดจนนำไปผลักดันในเวที ปรองดองของป.ย.ป. ที่รัฐบาลตั้งขึ้น
การไม่เปิดกว้างให้พรรคเปิดประชุมและทำกิจกรรม ก่อนเข้าร่วมเวทีปรองดองที่ต้องมีบรรยากาศของเสรีภาพ สุ่มเสี่ยงว่า ปลายทางอาจไม่บรรลุผล และเมื่อนั้นจะเกิดกระแสตีกลับไปยังจุดเริ่มต้นทันทีว่า เป็นเพราะพรรคการเมืองไม่อาจรับฟังเสียงสะท้อนจากพี่น้องประชาชนและภาคประชาสังคม เพื่อนำไปเรียกร้องต่อเวทีปรองดองไม่ได้
คาดว่า การวางโควตาให้พรรคละ 10 คน ในเวทีปรองดอง แต่ยังไม่เปิดให้สามารถประชุมพรรค การเมืองได้ตามปกตินั้น ฝั่งรัฐบาลคงต้องการให้ตัวแทนแต่ละส่วนของพรรคมาอภิปรายปมปัญหาแต่ละด้านเพื่อให้รอบด้านมากที่สุด
แต่จำนวนตัวบุคคลจากพรรคไม่ใช่สาระสำคัญหลัก หากมีการเปิดกว้างให้พรรคประชุมลงพื้นที่ไปรับฟังเสียงสะท้อนจากมวลชนแต่ละพื้นที่เข้ามา แล้วผ่านการประชุมสรุปจากที่ประชุมใหญ่พรรค เชื่อว่าแต่ละพรรคสามารถส่งตัวแทนมาเพียงพรรคละ 1 คน เพื่อมาอภิปรายสภาพปัญหาและแจกแจงข้อเท็จจริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
จากกำหนดเวลาที่วางไว้ 3 เดือนไม่ถือว่าเร็วหรือเร่งรีบ เกินไป เพราะเรามีตัวแบบที่เป็นรายงานผลการศึกษาจากคณะทำงานหลายชุด สามารถหยิบมาพิจารณาและผลักดันได้โดย ไม่ต้องใช้เวลานาน
อีกทั้ง หากยึดตามกรอบเวลาที่รัฐบาลวางไว้ อาจพิจารณาทบทวนให้มีการเปิดประชุมพรรคได้ในช่วงเวลาหนึ่งคือ ราว 2 อาทิตย์ ก่อนการพูดคุยเวทีปรองดอง เพื่อให้สมาชิกพรรคการเมืองได้ดำเนินการรับฟังเสียงสะท้อนให้รอบด้าน ก็น่าจะมีความ เหมาะสม
เชื่อว่า ทุกพรรคการเมืองจะร่วมใจกันผลักดันการแก้ปัญหาความแตกแยก เพราะความกังวลใจของทุกพรรคต่อเนื้อหาในรัฐธรรมนูญ ที่ต้องใช้สำหรับการเลือกตั้ง ต่างฝ่ายอยากให้เกิดบรรยากาศแห่งความปรองดองก่อน
แต่การห้ามประชุมพรรคยังถือเป็นข้อจำกัดหนึ่ง ที่ไม่อาจทำให้ดำเนินการสร้างความปรองดองอย่างสมบูรณ์ได้
สมบัติ บุญงามอนงค์
บ.ก.ลายจุด
ประเด็นการสร้างความปรองดอง ผู้ที่จะทำคือรัฐบาลต้องส่งสัญญาณที่เป็นรูปธรรมชัดเจนออกมาเป็นระยะ เพื่อแสดงความจริงใจว่าจะปรองดอง และทำให้ผู้ที่เกี่ยวข้องและคนที่จะเข้ามาร่วมพูดคุยรู้สึกว่าบรรยากาศมีความผ่อนคลาย ชวนที่จะปรองดองจริง
ถ้ายังมีการใช้อำนาจพิเศษกดเอาไว้หรือข่มไว้อยู่ ไม่ใช่ลักษณะของการคุยแบบเพื่อน แต่เหมือนเป็นการไปบังคับเขาให้มาพูดคุยด้วย
การผ่อนคลายที่ว่านั้นคือให้เสรีภาพ เปิดให้ทุกฝ่ายรวมทั้งพรรคการเมืองได้แสดงความเห็น มีการประชุมสมาชิกพรรคเพื่อรับฟังความเห็นกันได้บ้าง
นอกจากนั้นรัฐบาลควรเปิดให้ผู้ที่มีคดีได้มีโอกาสออกมาพิสูจน์ตัวเองตามกระบวนการยุติธรรมด้วย
หากกังวลว่าเมื่อเปิดให้แสดงความเห็นแล้วจะมีกลุ่มคนไปเคลื่อนไหวอะไรที่อาจจะไปสร้างความวุ่นวายก็ยังมีกฎหมายที่จะไปจัดการได้
แต่คิดว่าในสถานการณ์เวลานี้คงไม่มีใครไปทำอะไรที่จะก่อให้เกิดความวุ่นวาย เพราะรัฐมีอำนาจเต็มในช่วงเวลานี้ ทั้งกองทัพ ทั้งมาตรา 44 ที่สามารถนำมาใช้ได้
อย่างไรก็ตาม ที่ตั้งข้อสังเกตว่าถ้าไม่ปลดล็อกพรรคการเมืองจะเป็นอุปสรรคในการระดมความคิดเห็นของสมาชิกพรรคนั้น คิดว่าไม่น่าจะเป็นอุปสรรคมากเท่าไหร่ เพราะนักการเมืองแม้จะไม่มีการประชุมเขาก็มีการพบปะแลกเปลี่ยนความเห็นกันอยู่แล้วอย่างไม่เป็นทางการ
ถึงปลดล็อกก็ไม่น่าจะทำให้อะไรบานปลาย เพราะเสียงของสังคมตกผลึกกันว่าต้องการที่จะให้เกิดความสงบสุข และประเทศเดินหน้ากันต่อ
แต่ยังติดเรื่องของความยุติธรรมที่จะให้กับทุกฝ่าย ต้องมีสัดส่วนพอประมาณ ไม่ใช่มีเงื่อนไขจนเกินไป และควรเห็นแก่ประโยชน์ของประเทศร่วมกัน
แม้กระบวนการปรองดองไม่ง่ายและต้องใช้เวลาแต่น่าจะเกิดได้ แต่หวังว่าคสช.และรัฐบาลจะทำให้สำเร็จ
ถ้าทำได้จะเป็นผลงานที่เห็นเป็น รูปธรรมของรัฐบาลนี้ต่อไป
สุเชาวน์ มีหนองหว้า
คณบดีคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มรภ.อุบลราชธานี
ในเมื่อคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ต้องการสร้างบรรยากาศในการปรองดอง ด้วยการให้ทุกฝ่ายเข้ามา มีส่วนร่วมโดยเฉพาะฝ่ายการเมืองได้แสดงความเห็นก็น่าจะถึงเวลา ที่คสช.และรัฐบาลจะเปิดโอกาสให้พรรคการเมืองจัดประชุมสมาชิกพรรคได้
ในระบอบประชาธิปไตย พรรคการเมืองคือผู้ที่ทำหน้าที่เป็นตัวกลาง และเป็นจุดเชื่อมความเห็นของประชาชนมายังฝ่ายบริหารรวมถึงฝ่ายนิติบัญญัติ ซึ่งพรรคการเมืองในระบอบประชาธิปไตยจะมีลักษณะทางอุดมการณ์ที่หลากหลาย
ดังนั้น การปลดล็อกให้พรรคการเมืองเปิดประชุมได้ น่าจะเป็นโอกาสดีที่ทำให้เกิดการมีส่วนร่วมจากความคิดที่หลากหลาย จากพรรคการเมืองที่หลากหลาย สร้างทัศนะที่ดีกับผู้มีส่วนได้เสียที่อยากสะท้อนความต้องการ ซึ่งถือว่าเป็นแนวทางที่จะช่วยให้การปรองดองเกิดขึ้นได้
การปลดล็อกพรรคการเมืองเป็นเรื่องสำคัญ เพราะพรรคการเมืองเป็นเหมือนตัวแทนความหลากหลายทางความคิด จึงควรเปิดเวทีให้พวกเขาได้ระดมสมองในฐานะที่เป็นผู้แทนทางอุดมการณ์
เรื่องนี้ถือเป็นเรื่องสำคัญที่ต้องเปิดพื้นที่ในการมีส่วนร่วมให้แก่พรรคการเมือง ซึ่งรัฐบาลเองจะได้ประโยชน์จากตรงนี้โดยนำความคิดเห็นที่ได้รับมาเป็นแนวทางที่จะสร้างความปรองดอง
ส่วนกรณีที่ พล.อ.ประวิตรไม่เห็นด้วยที่จะให้ปลดล็อกพรรคการเมือง เนื่องจากกลัวว่าจะนำไปสู่เหตุการณ์บานปลาย ส่วนตัวมองว่าถ้าหวั่นเกรงจะเกิดเหตุการณ์อะไรตามมา อาจจะกำหนดกติกาก็ได้
เช่น การกำหนดระยะเวลาที่จะให้พรรคการเมืองประชุม แค่ช่วงเวลาไหน อาจจะ 1-2 เดือน หรือกำหนดกรอบที่จะให้พรรคการเมืองได้ระดมความเห็นพูดคุยกัน
อีกทั้งยังเป็นการใช้ประโยชน์ในช่วงเวลาดังกล่าวให้พรรคการเมืองได้ระดมความเห็นเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ประกอบรัฐธรรมนูญ 4 ฉบับที่เกี่ยวกับการเลือกตั้ง คือ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มา ซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย คณะกรรมการการเลือกตั้ง และพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง
อย่างไรก็ตาม สถานการณ์และบรรยากาศในสังคมไทย ตอนนี้ หากมีการกำหนดกติกาเชื่อว่าจะไม่เกิดปัญหา เพราะเราได้ฟังความเห็นจากพรรคการเมืองเป็นระยะ ซึ่งพรรคการเมืองน่าจะเรียนรู้จากช่วงเวลาที่ผ่านมาให้ได้ทำสิ่งที่สร้างสรรค์ร่วมกัน
ดังนั้นคงไม่ใช้ช่วงเวลาที่เขาปลดล็อกให้ไปในทางที่ไม่นำ ไปสู่การปรองดอง เพราะทุกพรรคได้เรียนรู้จากอดีตที่ผ่าน มาแล้ว
