คอลัมน์ รายงานพิเศษ
พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) แต่งตั้งคณะกรรมการบริหารราชการแผ่นดินตามกรอบการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ และการสร้างความปรองดอง (ป.ย.ป.)
พร้อมตั้งคณะกรรมการย่อย 4 ชุด คือ คณะกรรมการด้านการบริหารราชการแผ่นดินเชิงยุทธศาสตร์ คณะกรรมการเตรียมการปฏิรูปประเทศ คณะกรรมการเตรียมการยุทธศาสตร์ชาติ และคณะกรรมการเตรียมการสร้างความสามัคคีปรองดอง พร้อมตั้งที่ปรึกษาผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการเหล่านี้อีก 39 คน
สำหรับคณะกรรมการเตรียมการสร้างความสามัคคีปรองดอง ได้ตั้งคณะอนุกรรมการขึ้นมาอีก 4 ชุด คือ คณะอนุกรรมการด้านรับฟังความคิดเห็น คณะอนุกรรมการบูรณาการข้อคิดเห็นและเสนอแนะ คณะอนุกรรมการจัดทำข้อเสนอกระบวนการเพื่อสร้างความสามัคคีปรองดอง และคณะอนุกรรมการด้านประชาสัมพันธ์
ผู้ได้รับแต่งตั้งเข้าร่วมงาน ให้ความเห็นเกี่ยวกับการทำงาน ดังนี้
อำพล จินดาวัฒนะ
ที่ปรึกษาคณะกรรมการบริหารราชการแผ่นดินเชิงยุทธศาสตร์
โดยตำแหน่งที่ปรึกษาแล้ว จะมีความแตกต่างจากตัวคณะกรรมการทั้ง 4 คณะ ของป.ย.ป ซึ่งตอนนี้เพิ่งมีการประกาศแต่งตั้งกรรมการ และที่ปรึกษาของกรรมการแต่ละคณะขึ้นมา อำนาจหน้าที่การปฏิบัติหน้าที่ คงต้องรอภายหลังจากการเข้าฟังการประชุม ที่พล.อ.ประยุทธ์ นัดหารือครั้งแรก ในวันที่ 6 มี.ค.
จากนั้นจึงจะทราบว่ากรอบการทำงานในภาพรวมของป.ย.ป.จะเป็นอย่างไร รัฐบาลมุ่งหวังให้กรรมการและที่ปรึกษาดำเนินการอย่างไรบ้าง จึงยังไม่สามารถแสดงความคิดเห็นได้ว่าจะผลักดันเรื่องอะไรเป็นพิเศษ เพราะยังไม่ทราบกรอบการทำงานทั้งหมด
อีกทั้ง คณะกรรมการบริหารราชการแผ่นดินตามยุทธศาสตร์ ทางรัฐบาลก็วางตัวบุคคลไว้แล้ว คงต้องเป็นคณะกรรมการที่ต้องดำเนินการเป็นหลัก คอยทำหน้าที่คิดอ่านเป็นสำคัญ ส่วนที่ปรึกษาก็ร่วมรับฟังและนำเสนอข้อคิดเห็นประกอบการทำงาน
เบื้องต้นมองว่า การทำงานของป.ย.ป. จะแตกต่างไปจากการทำงานของสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) หรือสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ (สปท.) ที่ตนรับผิดชอบอยู่ ตรงนี้สมาชิกของแต่ละสภาจะดำเนินการผลักดันการปฏิรูปภายใต้คณะกรรมาธิการการปฏิรูปในแต่ละด้าน สามารถกำหนดวาระได้เอง
แต่โครงสร้างของป.ย.ป.นี้ ต้องรอรัฐบาลกำหนดทิศทาง เพื่อให้การทำงานเป็นเอกภาพ
ส่วนตัวพร้อมที่จะเข้ามาช่วยเหลือกรอบการทำงานของป.ย.ป.เพื่อชาติและบ้านเมือง ซึ่งเชื่อว่าคณะกรรมการ ที่ปรึกษา และผู้ทรงคุณวุฒิ ทุกคนที่ถูกทาบทามให้ เข้ามามีส่วนร่วม ก็พร้อมทำงานนี้ให้มีความรอบคอบเช่นกัน
การเดินตามแนวทางดังกล่าวนี้ ถือเป็นโอกาสดีที่ทุกคนจะได้เข้ามามีส่วนร่วม เมื่อทราบแนวทางการทำงานที่ชัดเจนแล้ว ก็พร้อมจะนำความรู้ความสามรถ ประสบการณ์ ตลอดจนเครือข่ายประชาสังคมด้านสุขภาพ ที่มีทั้งในระดับชุมชน และระดับชาติ มาช่วยเสริมกลไกการทำงาน อย่างเต็มที่
เพื่อให้การทำงานมีความรอบคอบและเกิดประสิทธิภาพสูงสุด
ตระกูล มีชัย
คณะอนุกรรมการบูรณาการข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะ
คณะอนุกรรมการบูรณาการข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะ ซึ่งเป็นคณะอนุกรรมการ ชุดที่สอง ในคณะกรรมการเตรียมการสร้างความสามัคคีปรองดอง ที่พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.กลาโหม เป็นประธาน
ทราบว่าขั้นตอนการทำงานของคณะกรรมการเตรียมการสร้างความสามัคคีปรองดอง จะเริ่มจากการรับฟังความเห็นจากทุกภาคส่วน และจากประชาชนทั่วประเทศ
จากนั้นคณะอนุกรรมการชุดที่สอง จะรวบรวมข้อมูลที่ได้รับฟังจากพรรคการเมืองและภาคส่วนต่างๆ ซึ่งมีหัวข้อในการพูดคุยประมาณ 10 หัวข้อ ถือว่าค่อนข้างเยอะ
โดยจะครอบคลุมไปถึงรายงานของคณะกรรมการอิสระตรวจสอบและค้นหาความจริงเพื่อการปรองดองแห่งชาติ (คอป.) ที่มีนายคณิต ณ นคร เป็นประธาน และผลการศึกษาของนายเอนก เหล่าธรรมทัศน์ อดีตประธานคณะกรรมการศึกษาแนวทางปรองดอง สภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) มาวิเคราะห์
เพื่อส่งต่อให้กับอนุกรรมการชุดที่สามคือชุดจัดทำข้อเสนอแนะและกระบวนการต่อไปเท่านั้น จึงไม่มีหน้าที่ไปเสนอแนะอะไรเพิ่มเติม
ส่วนคณะอนุกรรมการประชาสัมพันธ์ ที่มีโฆษกกระทรวงกลาโหมเป็นประธานจะมีหน้าที่ให้ข่าว คณะอนุกรรมการ แต่ละชุดจะแยกภารกิจการทำงานเพื่อไม่ให้เกิดปัญหา และการพูดคุยก็มีหลายระดับ
สำหรับข้อสังเกตว่าควรเพิ่มคนกลาง นอกจากทหารเข้ามาร่วมในการทำงานของคณะกรรมการเตรียมการสร้างความสามัคคีปรองดองนั้น เห็นว่ากรรมการที่เข้ามาเป็นคนกลาง เท่าที่เห็นชื่ออยู่ในอนุกรรมการแต่ละชุด ชุดละ 9 คน แต่ ละคนแข็งๆ ทั้งนั้น เช่น นางอมรา พงศาพิชญ์
ที่บอกว่าแข็งนั้น ไม่ใช่หัวแข็ง แต่คือมีแนวคิดของแต่ละคนและมีเหตุผลในการทำงาน เชื่อว่าไม่มีใครถูกครอบงำได้
นอกจากนี้ยังมีชุดที่ปรึกษาซึ่งคณะใหญ่พอควร ฝ่ายทหารที่เป็นฝ่ายเลขาฯนั้นให้เกียรติกรรมการในการทำงานพอสมควร หากเพิ่มคนยิ่งเยอะอาจไม่คล่องตัวในการทำงาน
ส่วนความคาดหวังในการทำงานภาพรวมคิดว่าชุดนี้คงเป็นชุดสุดท้ายที่จะทำให้เสร็จ ไม่อย่างนั้นประเทศคงไปไม่ถึงไหน เพราะที่ผ่านมามีกรรมการมา 4-5 ชุด ถ้าชุดนี้ทำไม่ได้ก็น่าจะหมดแล้ว จึงเห็นว่าอะไรที่คุยกันได้ก็มาร่วมกันและเดินไป ข้างหน้า
อดีตที่ขมขื่นทุกคนมีหมด แต่อยากให้หยุดและพูดคุยหาจุดร่วมกัน เมื่อรับฟังความเห็นแล้วมาร่วมกันผลักดัน ส่วนอะไรที่ยังเหลื่อมกันอยู่ ก็มาหาทางออกกัน
ส่วนเรื่องนี้จะสำเร็จก่อนเลือกตั้งหรือไม่นั้น เชื่อว่าน่าจะหาจุดร่วมในระดับหนึ่งเพื่อให้ไปสู่การเลือกตั้งได้
ถามว่าจะยุติได้ทุกเรื่องหรือไม่นั้นคงไม่ได้ เพราะบางเรื่องต้องใช้เวลานาน
สมมติกรณี 14 ต.ค.2516 ตอนนี้บางคนยังมีความในใจแต่ไม่คุกรุ่น แม้บางคนจะมีจุดยืนและอุดมการณ์ของตัวเอง จะให้ลืมทุกอย่างเป็นไปไม่ได้
แต่ในเมื่อประเทศต้องเดินต่อไป ก็ควรมาร่วมกันเพื่อให้เดินต่อไปได้
พงศ์โพยม วาศภูติ
ที่ปรึกษาคณะกรรมการเตรียมการยุทธศาสตร์ชาติ
คณะกรรมการ ป.ย.ป.มีหลักการและโครงสร้างวางไว้พอสมควรแล้ว คงไม่ต้องไปเสนอแนะอะไรเพิ่มเติม เพียงแต่จะเข้าไปดูว่าเป้าหมายที่วางไว้และสิ่งที่ต้องการคืออะไร เท่าที่ดูมีอยู่ 36 ประเด็นที่จะต้องเดินหน้าปฏิรูปอยู่แล้ว
ในฐานะที่เป็นอดีตสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) จะได้มาติดตามดูว่างานที่เคยวางโครงสร้างเอาไว้ ซึ่งปัจจุบันมีสมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ (สปท.) คอยขับเคลื่อนและสานต่องานอยู่นั้น ได้ขับเคลื่อนงานไปถึงไหน มีความคืบหน้ามากน้อยเพียงใด หรือต้องเดินหน้าทำอะไรต่อไป
อย่างไรก็ตาม อยากเห็นภาคประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมการปฏิรูปร่วมกับข้าราชการมากกว่าที่เป็นอยู่ เช่น เรื่องการกระจาย อำนาจ การแบ่งเบางานของรัฐบาล เป็นต้น
ที่ผ่านมาภาคราชการคอยช่วยเหลือประชาชนอย่างเดียว ทำให้ภาคประชาชนอ่อนแอ จึงอยากเห็นประชาชนเข้ามามีส่วนพัฒนาประเทศร่วมกับภาครัฐมากกว่านี้
หลังจากที่ พล.อ.ประยุทธ์ และคสช.เข้ามาแก้ไขปัญหาความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในประเทศ เชื่อว่ารัฐบาล คสช.อยากให้บ้านเมืองเกิดความสงบเรียบร้อย และส่งผ่านบ้านเมืองต่อไปยังรัฐบาลชุดต่อๆ ไป โดยอาศัยรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ รวมทั้งกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ หรือกฎหมายลูกใหม่ๆ ที่จะทำให้บ้านเมืองเปลี่ยนผ่านไปด้วยความเรียบร้อย
นอกเหนือไปจากกฎหมายแล้ว นายกฯได้วางยุทธศาสตร์ที่ชัดเจนเพื่อเป็นกรอบให้รัฐบาลชุดอื่นๆ เดินหน้าประเทศแบบไม่สะเปะสะปะ เชื่อว่านายกฯ ไม่อยากให้เสียของเหมือนที่หลายๆ ฝ่ายชอบพูดกัน
ในฐานะคนไทยเห็นว่าอะไรที่ทำให้ประเทศเจริญรุ่งเรือง อะไรที่ช่วยกันได้ก็ควรจะช่วยกันทำ ซึ่งตนพร้อมจะสนับสนุน อยากเห็นบ้านเมืองได้รับการปฏิรูปในช่วงเปลี่ยนผ่าน
สำคัญที่สุดคือการต้องรับฟังเสียงของประชาชนด้วยเพื่อให้เกิดการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง
ส่วนการสร้างความปรองดองนั้นถือเป็นเรื่องยาก แต่หากรัฐบาลมีความตั้งใจและทุกฝ่ายร่วมแรงร่วมใจกัน เชื่อว่าน่าจะประสบความสำเร็จ แม้ว่าอาจต้องใช้เวลามากก็ตาม
ส่วนที่หลายฝ่ายติงว่ามีคนกลางเข้า มาร่วมในป.ย.ป.น้อยเกินไปนั้น ส่วนตัว มองว่า ป.ย.ป.เปรียบเสมือนนั่งร้านเท่านั้น เมื่อมีการออกกฎหมายมา ก็จะเห็น ความชัดเจนในเรื่องการปฏิรูปและยุทธ ศาสตร์อย่างแท้จริง ซึ่งส่วนนี้ถือเป็นโครงสร้างหลัก
จรัญ มะลูลีม
คณะอนุกรรมการจัดทำข้อเสนอกระบวนการ เพื่อสร้างความสามัคคีปรองดอง
ทุกฝ่ายที่เข้ามาร่วมมือกับป.ย.ป.ด้วยความรู้สึกอยากเห็นสังคมไทยก้าวหน้าและมีหนทางที่จะไม่ทำให้เกิดการรัฐประหารในอนาคต
ดังนั้น จะเห็นว่าการมีความพร้อมไม่ใช่แค่คณะกรรมการ อย่างเดียว พรรคการเมืองก็มีความพร้อม โดยจะเห็นความกระตือรือร้นอย่างไม่เคยมีมาก่อนของกลุ่มการเมืองต่างๆ ที่ต้องการนำเสนอแนวคิดของตัวเอง ทำให้เห็นการตอบรับที่ไม่เคยเป็น แบบนี้มาก่อน คือ มีเสียงเดียวกัน ถือเป็นนิมิตหมายที่ดี
การปรองดองครั้งนี้จึงถือเป็นการสรุปจากบทเรียนที่ได้รับ เพื่อกลั่นกรองออกมาเป็นตัวหนังสือผ่านการเสนอความคิดของคนทุกกลุ่มในสังคมไทย แล้วนำมาร่างพิจารณาให้เป็นนโยบายของชาติ ซึ่งกลุ่มที่ได้พูดคุยกันไปแล้ว คงติดตามว่ารัฐบาลจะนำข้อเสนอของพวกเขาไปใช้หรือไม่
สำหรับป.ย.ป.เป็นคนจากหลากหลายที่ และเป็นคนที่เคยผ่านสถานการณ์ เคยรับรู้การเปลี่ยนผ่านในประเทศไทย โดยเฉพาะ 10 ปีที่ผ่านมาสภาพของสังคมไทยมีความขัดแย้งความไม่ลงตัว
ซึ่งเป็นคนที่ต้องผ่านการคัดสรรจากสายตาหรือภาพรวมของคนทั่วไป ที่คิดว่าคนเหล่านี้เข้ามาแล้วจะมีประโยชน์ในการให้ความคิดเห็นและในการดำรงสถานะความเป็นกลางหรือให้เกียรติกับทุกฝ่าย
แต่คนจำนวนมากที่เป็นคณะกรรมการคงสรุปรวมว่ามีจุดอ่อนจุดแข็งไม่ได้ เพราะแต่ละคนน่าจะมีทั้งสองจุดอยู่ในตัว แต่เมื่อมารวมเป็นคณะจะพบกันตรงกลางและมีความพอดี ถือเป็นการผสมผสานกันเพื่อให้เกิดความลงตัว
ส่วนที่มีการติงว่าป.ย.ป.หรือคณะกรรมการย่อยส่วนใหญ่อยู่ใต้บังคับบัญชาของคสช.นั้น คิดว่าไม่มีใครถูกบังคับหรือเมื่อเข้ามาแล้วต้องทำตามการชี้แนะของคนที่เชิญมา คือ เป็นอิสระในการคิดและทำออกมาให้ทางรัฐบาลได้ทำต่อไป
เชื่อมั่นว่าการปรองดองน่าจะเห็นผลหลังจากผ่าน 3 เดือนไปแล้ว และจะเป็นข้อหนึ่งที่ทำให้กลุ่มคนในประเทศไทยหรือประเทศอื่นเห็นว่า ไม่มีอะไรที่จะคุยกันไม่ได้ ถ้าบริสุทธิ์ใจต่อกัน แต่ถ้าไม่มีความเป็นกลาง โอกาสในความสำเร็จที่จะปรองดองกันก็ยาก
ส่วนความสำเร็จในภาพรวมของป.ย.ป.นั้นไม่สามารถคาดการณ์ได้โดยทันที ต้องผ่านระยะเวลาหนึ่งไปก่อน ถึงจะแสดงผลออกมาในที่สุด
