คอลัมน์ บทบรรณาธิการ
ท่าทีของรัฐบาลต่อโครงการก่อสร้าง โรงไฟฟ้าถ่านหินจังหวัดกระบี่นั้นแสดงถึงความประนีประนอมและความพยายามทำความเข้าใจกับประชาชนในพื้นที่เป็นอย่างยิ่ง
เมื่อกำหนดให้เริ่มตั้งแต่การเปิดเวทีเพื่อสร้างความเข้าใจในเรื่องพลังงาน การสร้างโรงไฟฟ้าปลอดภัย รองรับการขาดแคลนไฟฟ้าและเพื่อเป็นการสร้างความมั่นคงทางพลังงานไฟฟ้า
ก่อนนำไปสู่การทำรายงานการวิเคราะห์ผล กระทบสิ่งแวดล้อม และรายงานผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน หรืออีไอเอและอีเอชไอเอ
เป็นกระบวนการที่จะเริ่มขึ้นใหม่ เพื่อสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจระหว่างรัฐ เอกชน และประชาชน
การทำรายงานอีไอเอและอีเอชไอเอใหม่ ย่อมหมายถึงการใช้เวลา เงิน และปัจจัยอื่นๆ ใหม่อีกมาก ซึ่งรัฐประเมินว่าอาจใช้เวลาถึงปี 2566-2567 โครงการก่อสร้างจึงจะได้ใช้
แต่กว่าจะไปถึงขั้นตอนสุดท้ายดังกล่าวนั้น เรื่องสำคัญไม่ได้อยู่ที่ว่าอีไอเอและอีเอชไอเอ จะผ่านการพิจารณาหรือไม่
เพราะตามตัวบทกฎหมายส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมนั้นกำหนดไว้แล้วว่าหาก อีไอเอไม่ผ่านความเห็นชอบไม่ว่าด้วยเรื่องใด ผู้จัดทำต้องแก้ไขปรับปรุงจนผ่านความเห็นชอบให้ได้ในที่สุด
ดังนั้นโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ ไม่ว่าเขื่อนหรือโรงไฟฟ้า จึงมักผ่านความเห็นชอบอีไอเอ และอีเอชไอเออยู่เสมอ ทั้งที่ไม่ได้ตรงกับเจตจำนงของคนในพื้นที่
แนวทางของรัฐบาลล่าสุดนี้ยืนกรานว่า การทำอีไอเอและอีเอชไอเอใหม่จะต้องให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมเพื่อให้เกิดความเข้าใจมากที่สุด โดยให้จัดตั้งคณะกรรมการใหม่มีความเป็นกลางและเป็นอิสระ
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ต้องชี้แจงให้ชัดคือการ ทำรายงานผลกระทบมีทางเลือก 2 ทางหรือไม่ คือทำกับไม่ทำ
เป็นไปได้หรือไม่หากการศึกษาพบผลกระทบด้านลบต่อวิถีชีวิตของผู้คน มีน้ำหนักพอที่ จะระงับโครงการได้
ทางเลือกที่ 2 ซึ่งอยู่ตรงข้ามกับเป้าหมาย หลักของการทำรายงานผลกระทบ สิ่งแวดล้อมที่จะให้โครงการเดินหน้า ต่อไปนั้นมีจริงหรือไม่
