ประวัติศาสตร์ไทยจารึกวันที่ 6 เมษายน 2560 ฤกษ์วันจักรี
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยฉบับใหม่ แก่ประชาชนชาวไทย
พร้อมกระแสพระราชปรารภตอนหนึ่ง
“ขอปวงชนชาวไทยจงมีความสมัครสโมสรเป็นเอกฉันท์ ในอันที่จะปฏิบัติตามและพิทักษ์รักษารัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยนี้ เพื่อธำรงคงไว้ ซึ่งระบอบประชาธิปไตยและอำนาจอธิปไตยของปวงชนชาวไทย และนำมาซึ่งความผาสุกสิริสวัสดิ์พิพัฒนชัยมงคล อเนกศุภผล สกลเกียรติยศสถาพรแก่อาณาประชา ราษฎร์ทั่วสยามรัฐสีมา สมดั่งพระบรมราชปณิธานปรารถนา ทุกประการ”
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยปี 2560 มีทั้งหมด 279 มาตรา รวมบทเฉพาะกาล
เป็นรัฐธรรมนูญฉบับที่ 20 ในประวัติศาสตร์การเมืองรอบ 85 ปีของไทยนับตั้งแต่ฉบับแรกคือ พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว 2475
สำหรับเนื้อหารัฐธรรมนูญฉบับ 2560 ที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
คณะกรรมการแก้ไขร่างรัฐธรรมนูญฉบับประชามติได้แก้ไขเนื้อหาในบางมาตรา ต่างไปจากร่างฉบับผ่านประชามติ อาทิ
มาตรา 5 ฉบับใหม่บัญญัติว่า “รัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศ บทบัญญัติใดของกฎหมาย กฎ หรือข้อบังคับ หรือการกระทำใด ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ บทบัญญัติหรือการกระทำนั้น เป็นอันใช้บังคับมิได้
เมื่อไม่มีบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญนี้บังคับแก่กรณีใด ให้กระทำการนั้นหรือวินิจฉัยกรณีนั้น ไปตามประเพณีการปกครองประเทศไทยในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข”
โดยตัดวรรคที่กำหนดให้ประธานศาลฎีกา ประธานศาลปกครองสูงสุด ประธานศาลรัฐธรรมนูญ ประธานวุฒิสภา ประธานสภาผู้แทนราษฎร ผู้นำฝ่ายค้าน นายกรัฐมนตรี และประธานองค์กรอิสระต่างๆ รวม 12 คน จัดประชุมหาทางออกหากเกิดวิกฤตทางตันออกไป
นอกจากนี้ยังปรับแก้มาตรา 12 เกี่ยวกับองคมนตรี
ปรับแก้มาตรา 16 มาตรา 17 เกี่ยวกับพระราชอำนาจ ในการทรงแต่งตั้งหรือมิได้ทรงแต่งตั้งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
จากการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ส่งผลให้เกิดการสิ้นสุดและเริ่มต้นในหลายเรื่องด้วยกัน
สิ้นสุดลงคือ รัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว 2557 ที่บังคับใช้มานานกว่า 2 ปี หลังการรัฐประหารครั้งล่าสุด
ขณะที่เครือข่ายแม่น้ำ 5 สาย ประกอบด้วย คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) คณะรัฐมนตรี (ครม.) และสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ยังคงอยู่ต่อไป ตามบทเฉพาะกาลรัฐธรรมนูญใหม่ จนกว่าจะมีการเลือกตั้ง
โดยเฉพาะคสช.และครม.ยังคงอยู่ปฏิบัติหน้าที่ไป จนกว่ามีการจัดตั้งรัฐบาลชุดใหม่เข้ามาบริหารประเทศ
สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ (สปท.) และคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) อยู่ต่อไปอีกระยะหนึ่ง และจะสิ้นสุดลงเมื่อจบภารกิจหน้าที่
ส่วนประกาศหรือคำสั่งคสช. หรือหัวหน้าคสช. ที่ออกไปแล้วตลอดเกือบ 3 ปีที่ผ่านมาก็ยังมีผลบังคับใช้ต่อไป เช่นเดียวกับอำนาจตาม “มาตรา 44” ที่ยังคงมีอยู่
สำหรับการเริ่มต้นสำคัญ ตามที่พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกฯและหัวหน้าคสช.กล่าวไว้ นอกจากรัฐธรรมนูญฉบับใหม่มีผลบังคับใช้เป็นทางการในวันที่ 6 เมษายน 2560
ก็คือการเริ่มต้นนับหนึ่งโรดแม็ปสู่การเลือกตั้ง
ขั้นตอนต่อจากนี้ไป กรธ.ต้องจัดทำร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ หรือที่เรียกว่ากฎหมายลูก จำนวน 10 ฉบับ ให้เสร็จภายใน 240 วันหรือ 8 เดือน
ก่อนเสนอให้สนช.พิจารณา ซึ่งต้องพิจารณาให้แล้วเสร็จภายใน 3 เดือน จากนั้นส่งให้นายกรัฐมนตรีนำร่างขึ้นทูลเกล้าฯถวาย
โปรดเกล้าฯ ลงมามีผลบังคับใช้เมื่อใด เป็นหน้าที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ต้องไปดำเนินการจัดการเลือกตั้งภายใน 5 เดือน
จากขั้นตอนที่ว่ามา ได้รับการคำนวณไว้คร่าวๆ หากใช้เวลาเต็มพิกัด 16 เดือน
การเลือกตั้งจะตกอยู่ราวเดือนสิงหาคม 2561
แต่หากสามารถกระชับเวลาบางขั้นตอนลงได้ เช่น ขั้นตอนการจัดทำร่างกฎหมายลูก 4 ฉบับจาก 10 ฉบับที่จำเป็นสำหรับการเลือกตั้ง คือ พ.ร.บ.คณะกรรมการการเลือกตั้ง พ.ร.บ.พรรคการเมือง พ.ร.บ.การเลือกตั้งส.ส. และพ.ร.บ.การได้มาซึ่งส.ว.
หรือลดเวลาขั้นตอนการพิจารณาของสนช. เป็นต้น
จะทำให้การเลือกตั้งเกิดขึ้นได้เร็วกว่านั้น
การเมืองไทยตกอยู่ในสภาพเนือยนิ่งมานาน นับตั้งแต่หลังการรัฐประหาร 22 พฤษภาคม 2557
การเริ่มนับหนึ่งโรดแม็ปเลือกตั้งอันเป็นผลจากการประกาศใช้รัฐธรรมนูญใหม่ จึงเป็นเสมือนสารตั้งต้นกระตุ้นให้บรรยากาศทางการเมืองกลับมาคึกคักขึ้นทันตา
ไม่ว่าในส่วนของสมาชิกแม่น้ำ 5 สาย หรือในส่วนของพรรคการเมือง ตลอดจนภาคประชาชน และในส่วนขององค์กรภาคธุรกิจ ที่ล้วนส่งสัญญาณตอบรับเชิงบวก
สมาชิกสปท.รายหนึ่งเผยว่า มีสปท.ประมาณ 20 คน และสนช. 10 คน เตรียมลาออกเพื่อให้ได้สิทธิลงสมัครเลือกตั้งส.ส.
ตามมาตรา 263-266 ของร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่ระบุให้บุคคลในคสช. ครม. สปท. และสนช.ที่ต้องการลงสมัครเลือกตั้งส.ส. ต้องลาออกจากตำแหน่งหลังรัฐธรรมนูญประกาศใช้ภายใน 90 วัน
นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ยืนยันความพร้อมของพรรคในการลงสนามเลือกตั้ง ไม่ว่าช้าหรือเร็ว โดยไม่กังวลกับกติกาใหม่
นายบัญญัติ บรรทัดฐาน แกนนำพรรคแสดงความมั่นใจว่าในการเลือกตั้งครั้งต่อไป พรรคประชาธิปัตย์ไม่น่าจะเล็กอย่างที่เป็นมา
พรรคเพื่อไทยถึงจะไม่แสดงท่าทีชัดเจน แต่ถ้ามองจากประสบการณ์ที่ผ่านมาจะพบว่าการเลือกตั้ง ไม่ต่างจากยาวิเศษช่วยชุบชีวิตพรรคให้กลับฟื้นคืนชีพขึ้นมา
น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกฯ กล่าวถึงรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่ประกาศใช้ว่า นอกจากเป็นจุดเริ่มต้นรัฐธรรมนูญฉบับถาวร ยังเป็นจุดเริ่มต้นการนับถอยหลังไปสู่รัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง
เป็นเวลาที่คนไทยทุกคนรอคอย
อย่างไรก็ตาม การระบุว่าการเลือกตั้งอาจมีขึ้นในเดือนสิงหาคม 2561 เป็นเพียงการคาดการณ์โรดแม็ป โดยคำนวณจากวันเวลาตามปฏิทิน ขณะที่การเมืองไทยความแน่นอน คือความไม่แน่นอน
ในโลกความเป็นจริงยังมีปัจจัยอื่นหลายอย่างที่อาจทำให้แผนต่างๆ ไม่เป็นไปตามที่วางไว้
อย่างเช่น สนช.อาจตีตกกฎหมายลูกเกี่ยวกับการเลือกตั้ง จนต้องกลับไปนับหนึ่งใหม่ เหมือนที่เคยเกิดขึ้นกับร่างรัฐธรรมนูญฉบับนายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ
จนเป็นที่มาของวาทะ “เขาอยากอยู่ยาว”
กระทั่งนายมีชัย ฤชุพันธุ์ ประธานกรธ. ก็ยอมรับ ว่า ถึงแม้กรธ.ต้องการจบภารกิจตัวเองให้เร็วที่สุดภายในไม่เกิน 240 วัน แต่การรับประกันว่าจะเกิดหรือไม่เกิดอะไรขึ้นระหว่างทาง เป็นเรื่องยาก
สรุปคือถึงรัฐธรรมนูญจะแน่นอนร้อยเปอร์เซ็นต์ เพราะประกาศใช้เป็นที่เรียบร้อยแล้ว
แต่เรื่องของการเลือกตั้งจะเกิดขึ้นเมื่อใด ช้าหรือ เร็ว ต้นปี กลางปี ปลายปี 2561 หรือลากยาวไปจนถึงปี 2562 เหมือนที่เริ่มมีหลายคนออกมาดักคอ
สังคมต้องติดตามลุ้นระทึกกันต่อไป
