ถ้าตั้งรัฐบาลไม่ได้

บทบรรณาธิการ

วิธีการแก้ไขความขัดแย้งทางการเมืองเป็นดัชนีหนึ่งที่บอกได้ว่า ผู้คิดค้นนำเสนอมีแนวคิดทางการเมืองลักษณะใด

จากเหตุการณ์ประวัติศาสตร์โลกสะท้อนว่า ผู้นำที่นิยมใช้ความรุนแรงกำจัดผู้ไม่เห็นด้วยและผู้ไม่ใช่เผ่าพันธุ์เดียวกัน ไม่ใช่ผู้นำในยุคหรือในดินแดนที่เป็นประชาธิปไตยอย่างแน่นอน

ความกลัวที่น่ากลัวที่สุดสำหรับทางออกที่ไม่ใช่ประชาธิปไตยคือการมีคนมาคิดแทนและแย่งสิทธิจากประชาชน

เพราะเชื่อว่าประชาชนแก้ไขหรือหาทางออกในความขัดแย้งเองไม่ได้

กรณีตัวอย่างหลังการเลือกตั้งแล้วกลุ่มการเมืองไม่อาจจัดตั้งรัฐบาลได้เกิดขึ้นกับเบลเยียม ประเทศขนาดเล็กในยุโรป ในปี 2553-2554 เป็นเรื่องที่น่าฉงนไปทั่วโลก

การต่อรองที่ใช้เวลายาวนานถึง 541 วันกว่าจะตั้งรัฐบาลได้นั้นถือเป็นสถิติที่นานที่สุดของประเทศและอาจจะของโลก

สาเหตุมาจากผลเลือกตั้งนั้นไม่มีพรรคใดชนะขาด เนื่องจากการแบ่งครึ่งวัฒนธรรมใหญ่ ภาษา และแนวนิยมทางการเมืองซ้าย-ขวา

แม้จะเป็นความขัดแย้งที่น่าคาใจว่าจะหาทางออกอย่างไร แต่สุดท้ายแล้วกระบวนการทั้งหมดไม่ได้ก่อให้เกิดการรบราฆ่าฟัน

เพราะนักการเมืองเคารพกัน และประชาชนทั้งสองฝ่ายต่างก็เคารพกัน ไม่มีฝ่ายใดคิดว่าตนเหนือกว่า เก่งกว่า มีคุณธรรมกว่าอีกฝ่าย

ทางออกของเบลเยียมก่อให้เกิดการปฏิรูปใหญ่ทั้งประเทศครั้งที่ 6 ทำให้เกิดการจัดแบ่งอำนาจการบริหารและงบประมาณใหม่ในท้องถิ่น

เป็นการปฏิรูปที่ไม่ได้ต้องหยุดพัฒนาการทางการเมือง

แม้ไม่มีใครรับประกันได้ว่าอนาคตความขัดแย้งเช่นนี้จะเกิดอีกหรือไม่ แต่อย่างน้อย สิ่งที่มั่นใจได้คือเสียงของประชาชนจากการเลือกตั้งต้องมีความหมาย และมีความหมายเหนืออำนาจทั้งปวง

ไม่ใช่ว่าเลือกตั้งแล้วจัดตั้งรัฐบาลไม่ได้ ก็จะต้องใช้อำนาจพิเศษใดๆ มาสั่งยุบสภา

เพราะนั่นคือการทำร้ายและทำลายสิทธิและเสียงของประชาชน