คอลัมน์ บทบรรณาธิการ
ความเคลื่อนไหวของผู้นำสหรัฐอเมริกา โดนัลด์ ทรัมป์ ที่ต่อสายโทรศัพท์ถึงผู้นำชาติสมาชิกอาเซียน เป็นเรื่องการเมืองระหว่างประเทศที่น่าสนใจเป็นพิเศษ
ทั้งในประเด็นสถานการณ์ตึงเครียดของคาบสมุทรเกาหลี และการถ่วงดุลอำนาจของสหรัฐกับจีนในภูมิภาคนี้
ประเทศไทยเป็นหนึ่งในสามของชาติอาเซียนที่ประธานาธิบดีสหรัฐต่อสายมาคุยกับผู้นำ นอกเหนือจากฟิลิปปินส์และสิงคโปร์
ตอกย้ำอีกครั้งถึงความสำคัญของไทยในฐานะพันธมิตรที่เก่าแก่ที่สุดของสหรัฐ
ความสัมพันธ์ระหว่างไทย-สหรัฐในช่วงเวลานี้อาจไม่ได้มีประชาธิปไตยเป็นจุดร่วมสำคัญ แต่สภาพการณ์ดังกล่าวนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเป็นครั้งแรก
ในช่วงความสัมพันธ์อันยาวนาน 184 ปีระหว่างสองประเทศ ประเทศไทยเว้นวรรคและสะดุดในการพัฒนาประชาธิปไตยมาเป็นระยะ แต่ก็ยังดำรงสถานะของความเป็นมหามิตรของสหรัฐไว้ได้ โดยมีบทบาทร่วมกันในช่วงเวลาที่เกิดสงครามและความขัดแย้งในภูมิภาค
แม้จะมีความคาดหวังว่าสหรัฐอาจเป็นปัจจัยสำคัญที่จะผลักดันให้ไทยเดินหน้าไปบนเส้นทางประชาธิปไตยได้มั่นคงขึ้น แต่หลายๆ ครั้งก็บ่งบอกและตอกย้ำว่าไม่ใช่เช่นนั้น
ไม่มีประเทศใดผลักดันให้อีกประเทศเป็นเช่นนั้นได้ หากประชาชนไม่ได้ยืนหยัดที่จะพัฒนาเส้นทางของตนเอง
10
ในกรณีของฟิลิปปินส์ มหามิตรอีกประเทศของสหรัฐที่ผู้นำถูกจับตามองเป็นพิเศษบนเวทีโลก เนื่องจากมาตรการปราบปรามยาเสพติด ส่งผลกระทบกว้างเกินกว่าตัวยาเสพติด ทำให้มีผู้เสียชีวิตสูงหลายพันรายในช่วงเวลาไม่นาน
เสียงวิพากษ์วิจารณ์เน้นไปในเรื่องสิทธิมนุษยชนอย่างชัดเจน ในขณะที่ประเด็นประชาธิปไตยไม่ได้เป็นเงื่อนไขมากนักเนื่องจากผู้นำฟิลิปปินส์มาจากการเลือกตั้ง
มีการตั้งคำถามว่าเหตุใดผู้นำสหรัฐจึงให้ความสำคัญกับผู้นำฟิลิปปินส์ด้วยการเชิญไปเยือนทำเนียบขาวทั้งที่มีปัญหาจากการใช้มาตรการปราบยาดังกล่าว
คำตอบน่าจะชัดเจนที่นโยบาย “อเมริกาต้องมาก่อน” ตามที่ผู้นำสหรัฐประกาศไว้
