บทบรรณาธิการ - ผลสอบประโยคบาลี

กองบาลีสนามหลวง ซึ่งรับผิดชอบดำเนินการจัดสอบและวัดผลการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลของคณะสงฆ์ไทย ประกาศผลสอบในทุกประโยคไปแล้ว

มีสถิติที่น่าสนใจ ในชั้นประโยค 1-2 การศึกษาในระดับต้นๆ ส่งเข้าสอบรวมทั้งสิ้น 16,123 รูป ขาดสอบและขาดสิทธิ์ 5,594 รูป และสอบผ่านเพียง 979 รูปเท่านั้น

ถ้ารวมทุกชั้นประโยคตั้งแต่ประโยค 1-2 จนถึงประโยคเปรียญธรรม 9 มียอดส่งสอบรวมทั้งสิ้น 27,228 รูป ขาดสอบ 8,971 รูป และสอบได้เพียง 2,904 รูปเท่านั้น

เทียบค่าเปอร์เซ็นไทล์แล้วแค่ 15.94 เปอร์เซ็นต์เท่านั้น ถือว่าน้อยอย่างยิ่งหรือเรียกว่าล้มเหลวก็ได้

ในระดับเปรียญเอก การศึกษาภาษาบาลีชั้นสูง ได้แก่ เปรียญธรรม 7 ส่งสอบ 876 รูป ขาดสอบ 302 รูป สอบได้ 206 รูป, เปรียญธรรม 8 ส่งสอบ 754 รูป ขาดสอบ 251 รูป สอบได้ 93 รูป และเปรียญธรรม 9 ส่งสอบ 389 รูป ขาดสอบ 89 รูป สอบได้ 52 รูป

เป็นที่น่ายินดีและถือเป็นสถิติใหม่ตั้งแต่มีการจัดสอบแบบข้อเขียนที่มีสามเณรสอบผ่านในระดับเปรียญธรรม 9 ถึง 16 รูป จากสำนักเรียนวัดโมลีโลกยาราม กรุงเทพมหานคร มากที่สุดรวม 6 รูป

ในส่วนของชั้นประโยคบาลีศึกษา ที่เปิดให้คฤหัสถ์ทั้งบุรุษและสตรีเข้าสอบวัดผลความรู้ด้วยนั้น ปรากฏว่าในปีนี้ในประโยคบาลีศึกษา 9 เข้าสอบ 4 คน และประโยคบาลีศึกษา 8 เข้าสอบ 12 คน ไม่มีผู้สอบผ่าน ขณะที่ประโยคบาลีศึกษา 7 นั้น เข้าสอบ 11 คน สอบได้ 5 คน

จะเห็นได้ว่าผลการสอบวัดผลทั้งประโยคเปรียญธรรมและประโยคบาลีศึกษาใน 3 ระดับบน ก็ยังสอบได้น้อยเช่นกัน

ในทางพระพุทธศาสนานั้น ถือว่าภาษาบาลีเป็นภาษาที่บรรจุพุทธพจน์ การศึกษาอย่างแตกฉานและช่ำชอง ย่อมนำไปสู่การทำความเข้าใจ ตีความคำสั่งสอนได้ตรงที่สุด

คณะสงฆ์ไทยจึงจัดการศึกษาแบ่งออกเป็น 2 แผนกหลักๆ คือพระปริยัติธรรมแผนกธรรมกับแผนกบาลี ต่อมาแม้จะเพิ่มแผนกสามัญศึกษา และการศึกษาในระดับอุดมศึกษาด้วย แต่ก็มีฐานที่มาและแตกแขนงจาก 2 แผนกหลักดังกล่าว

พระปริยัติธรรมแผนกบาลี เป็นการศึกษาที่คณะสงฆ์ให้ความสำคัญอย่างมาก และทุ่มเทสนับสนุน ทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาคต่างเปิดสำนักเรียน จัดการเรียนการสอนอย่างเป็นระบบและจริงจัง

แต่ผลสัมฤทธิ์การศึกษาหลังจากประกาศ ผลการสอบในแต่ละปี ในทุกชั้นประโยค กลับมีผู้สอบได้ไม่ถึงครึ่ง และขาดสอบจำนวนมาก คณะสงฆ์จึงควรนำไปสรุปและถอดบทเรียนว่าเป็นเพราะเหตุใด