คดีที่ดินเขากระโดง จ.บุรีรัมย์ ดำเนินไปอย่างเข้มข้น เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม ที่ผ่านมา นางกุสุมาลวตี ศิริโกมุท อดีตผู้สมัครสมาชิกวุฒิสภา นำหลักฐาน เช่น แผนที่ทางอากาศ ข้อมูลการถือครองที่ดิน เข้ายื่นร้องต่อกรมสอบสวนคดีพิเศษ หรือดีเอสไอ
ให้ดำเนินคดีอาญาตามมาตรา 157 เจ้าพนักงานปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ หรือปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยทุจริต
ต่อ รมว.มหาดไทยคนก่อนและผู้เกี่ยวข้อง เช่น ปลัดมหาดไทย อธิบดีกรมที่ดิน และคณะกรรมการสอบสวนตามมาตรา 61 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน เนื่องจาก ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาล
พร้อมขอให้เพิกถอนโฉนดที่ออกโดยมิชอบ โดยเฉพาะโฉนดที่เกี่ยวกับตระกูลนักการเมืองใหญ่ บนพื้นที่ซึ่งเป็นที่ดินของรัฐ ซึ่งทางดีเอสไอได้รับข้อร้องเรียนส่งไปยังกองบริหารคดีพิเศษพิจารณาดำเนินการ
นับตั้งแต่ปี 2559 จนถึงปี 2566 มีคำพิพากษาศาลอย่างน้อย 5 ฉบับ คือ ศาลอุทธรณ์ภาค 3 จำนวน 2 ฉบับ คำพิพากษาศาลฎีกา 2 ฉบับ ตัดสินยืนยันว่า ที่ดินเป็นกรรมสิทธิ์ของการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.)
รวมถึงคำพิพากษาศาลปกครองกลางเมื่อเดือนมีนาคม 2566 ตัดสินให้กรมที่ดินต้องปฏิบัติตามมาตรา 61 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน คือ การตั้งคณะกรรมการสอบสวนเพื่อพิจารณาเพิกถอนเอกสารสิทธิที่ออกทับที่ดินของ รฟท. จำนวนหลายร้อยแปลง
แต่ถึงกระนั้นคำสั่งของศาลปกครองกลาง ไม่เคยได้รับปฏิบัติตามจากกระทรวงมหาดไทยและกรมที่ดิน
จนกระทั่งการเมืองพลิกผัน พรรค เพื่อไทยเข้าคุมกระทรวงมหาดไทย พรรคภูมิใจไทยออกไปเป็นฝ่ายค้าน สถานการณ์กรณีที่ดินเขากระโดงจึงมีความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงไปในเชิงรุกมากขึ้น
ล่าสุด นายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรี และรมว.มหาดไทย เปิดเผยความคืบหน้าข้อพิพาทกรรมสิทธิ์ที่ดินเขากระโดง จ.บุรีรัมย์ ระหว่างรฟท.กับภาคเอกชน ว่า
ตนเองได้มีหนังสือถึงอธิบดีกรมที่ดินเมื่อกลางสัปดาห์ที่ผ่านมา เพื่อขอคำชี้แจงว่าเหตุใดกรมที่ดิน จึงมีพฤติการณ์ที่อาจเข้าข่ายฝ่าฝืนหรือเพิกเฉยต่อ คำสั่งศาลปกครองและศาลฎีกาในคดีดังกล่าว หากครบกำหนดแล้วไม่มีคำอธิบายชัดเจน จะลงนามแต่งตั้ง คณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงทันที
เมื่อพรรคการเมืองผู้มีอำนาจทางบริหารต้องการแก้ไขความไม่ถูกต้องในอดีต ขณะที่นักการเมือง พรรคการเมืองอีกฝ่าย กลายเป็นฝ่ายค้าน
บทสรุปคดีนี้จะเป็นบทเรียนสำคัญของหน่วยราชการในการยึดถือข้อกฎหมาย นำคำพิพากษาศาลมาปฏิบัติตามอย่างจริงจัง โดยไม่ตกอยู่ภายใต้อำนาจอิทธิพลครอบงำของฝ่ายการเมืองใดทั้งสิ้น
