ธีระชาติ อัดโครงการ TH-AI Passport ปล้นความฝันคนไทย หลังพบข้อพิรุธส่อล็อกสเปก-ไม่คุ้มค่า แค่เช่าจมูกคนอื่นหายใจ เหน็บ เซ็นวันนี้ ดีลตั้งแต่เมื่อวานหรือไม่ แนะลงทุนหนุนดิจิทัลจับคู่อุตสาหกรรมเป้าหมายหลักประเทศ หวั่น รัฐละเลงงบไปกับโครงการที่ไม่ได้คิดรอบคอบ แค่แบ่งเค้กก้อนโตกับกลุ่มทุนระบอบสีน้ำเงิน
เมื่อวันที่ 11 มิ.ย.2569 นายธีระชาติ ก่อตระกูล คณะทำงานผู้นำฝ่ายค้านและทีมนโยบายดิจิทัล พรรคประชาชน (ปชน.) เปิดเผยภายหลังร่วมสังเกตการณ์ในเวทีรับฟังและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับโครงการ TH-AI Passport ที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม(ดีอี) ว่า ตนมีข้อกังวล 2 ประเด็นหลักที่ต้องตั้งคำถามแทนประชาชน คือ
1.ความโปร่งใส เมื่อดู TOR ของโครงการ พบความน่าสงสัยว่าส่อไปในทางล็อกสเปกและเอื้อประโยชน์ให้พวกพ้องอย่างน่าเกลียด เพราะ TOR กำหนดเงื่อนไขว่าบริษัทที่จะเข้าร่วมประมูลต้องเริ่มเปิดให้ผู้ใช้งานลงทะเบียนได้ภายใน 30 วันหลังทำสัญญาโครงการระดับ 1,621 ล้านบาท และต้องพร้อมให้บริการภายใน 90 วันหลังจากเซ็นสัญญา ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่แทบเป็นไปไม่ได้ บริษัทที่จะทำได้ ต้องรู้หรือเตรียมการไว้ล่วงหน้าแล้วหรือไม่ หรือนี่จะเป็นการเซ็นวันนี้ ดีลตั้งแต่เมื่อวานหรือไม่
นายธีระชาติ กล่าวต่อว่า นอกจากนี้การยกระดับสเปกอย่างกระโดดจาก 139 TPS (Transactions Per Second) ขึ้นไปเป็น 5,000 TPS ถือเป็นการเพิ่มความสามารถขึ้นหลายเท่าตัว หาก TOR กำหนดขั้นต่ำไว้ระดับหนึ่ง
แต่ผู้รับสัญญาเพิ่มประสิทธิภาพให้สูงกว่ามาก ย่อมทำให้เกิดคำถามถึงต้นทุนที่แท้จริงและส่วนต่างมหาศาลที่เกิดขึ้น ซึ่งเงื่อนไขเช่นนี้ คงมีแต่บริษัทใหญ่สายป่านยาวกลุ่มเดิมๆ เท่านั้นที่จะเข้ามารับงานได้ เป็นการกีดกันรายย่อยหรือไม่
2.ความคุ้มค่า โครงการนี้สะท้อนแนวคิดของรัฐบาลที่เช่าจมูกคนอื่นหายใจ เงินก้อนนี้ใช้แล้วหมดไปภายในแค่ 1 ปี โดยไม่ได้สร้างประโยชน์ที่แท้จริงให้แก่โครงสร้างเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศ ซึ่งที่ผ่านมารัฐบาลมักพูดถึงการผลักดันประเทศสู่ยุคดิจิทัล
แต่ในความเป็นจริง ผู้ประกอบการและกลุ่มสตาร์ทอัพสัญชาติไทยกลับไม่ได้รับการสนับสนุนอย่างเป็นรูปธรรมเท่าที่ควร ทั้งที่รัฐบาลสามารถสร้างอุตสาหกรรมดิจิทัลไทยได้ โดยเริ่มจากการให้การสนับสนุนผู้ประกอบการไทยมาช่วยพัฒนาประสิทธิภาพและความสามารถในการแข่งขันของประเทศของอุตสาหกรรมต่างๆ รวมถึงประสิทธิภาพภาครัฐของไทย
“หากเรานำงบกว่า 1,600 ล้านบาทจากโครงการนี้ ไปเปลี่ยนเป็นการตั้งกองทุนสนับสนุน มุ่งเน้นการสนับสนุนดิจิทัลที่ไปจับคู่กับอุตสาหกรรมเป้าหมายหลักของประเทศ เช่น เทคโนโลยีการเกษตร เทคโนโลยีการแพทย์และสุขภาพ เทคโนโลยีเพื่อการท่องเที่ยว พัฒนาประสิทธิภาพภาครัฐ เม็ดเงินนี้จะหมุนเวียนและสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้อย่างยั่งยืนกว่ามาก เงินจำนวนนี้สามารถสร้างประสิทธิภาพและเพิ่มความสามารถการแข่งขันในระยะยาวให้กับประเทศ” นายธีระชาติ กล่าว
นายธีระชาติ กล่าวต่อว่า ขณะที่นายไชยชนก ชิดชอบ รมว.ดีอี อ้างว่าโครงการนี้จะยกระดับศักยภาพการผลิตของประเทศ แต่ท่านต้องเข้าใจก่อนว่า AI เป็นเพียงเครื่องมือ ไม่ใช่ยาสารพัดนึกที่จะเสกความเจริญให้ประเทศได้ และไม่ใช่ว่าเราไม่เห็นด้วยกับ AI
แต่ท่านควรลงรายละเอียด ไม่ใช่เอะอะอยากได้อะไรก็ใช้วิธีซื้อเอา แล้วคิดว่ามันจะแก้ปัญหาได้ เช่นประเทศสิงคโปร์ ที่ไม่ได้เก่งเพราะเขาซื้อซอฟต์แวร์สำเร็จรูป แต่เพราะเขาลงทุนในคน ในศูนย์วิจัยและสร้างระบบนิเวศที่ยั่งยืน นั่นต่างหากคือสิ่งที่งบ 1,600 ล้านบาทควรทำ
นายธีระชาติ กล่าวอีกว่า นอกจากนี้ที่ท่านเคยกล่าวในสภาฯ ว่ารัฐดีลตรงไม่ได้ แต่สิงคโปร์กลับเป็นตัวอย่างที่ดีว่าสามารถทำได้ และไม่ใช่แค่นั้น เพราะบริษัท AI ระดับโลกยังเลือกมาลงทุนในสิงคโปร์กว่า 300 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ สร้างงานวิจัย สร้างอุตสาหกรรมอย่างยั่งยืน
เรื่องนี้นายไชยชนก ยังไม่เคยตอบว่าทำไมท่านจึงเข้าใจผิดได้มากถึงเพียงนี้ การทำโครงการนี้ไม่ต่างอะไรกับการซื้อรองเท้าพรีเมียมแจกห้าล้านคู่แล้วบอกว่าทุกคนจะมีสุขภาพดี แถมแทนที่จะอุดหนุนสร้างอุตสาหกรรมอย่างยั่งยืนในประเทศ กลับอุดหนุนนายหน้าเพื่อไปซื้อของมาขายอีกต่อ
นายธีระชาติ กล่าวด้วยว่า อีกเรื่องที่น่าผิดหวังคือ กระทรวงดีอีจัดเวทีรับฟังความเห็นวันนี้ ดูเป็นเพียงพิธีกรรม มีการเชิญผู้เชี่ยวชาญมาร่วมระดมสมอง ออกข่าวประชาสัมพันธ์ใหญ่โต แต่ขณะเดียวกันกลับออกมายอมรับอย่างหน้าตาเฉยว่าได้ลงนามในสัญญาไปแล้ว และอย่างไรก็จะเดินหน้าโครงการนี้
ตนหวั่นใจว่าเราจะได้เห็นโครงการลักษณะนี้อีกมากภายใต้รัฐบาลระบอบสีน้ำเงิน โครงการที่เอาเงินภาษีที่ประชาชนจ่ายทุกบาทอย่างเหนื่อยยาก ไปละเลงกับโครงการที่ไม่ได้คิดอย่างรอบคอบ ไม่มีความยั่งยืน เป็นเพียงเค้กก้อนโตที่แบ่งกันในกลุ่มพวกพ้องกลุ่มทุนสีน้ำเงิน
นายธีระชาติ กล่าวอีกว่า สิ่งที่พรรคประชาชนกังวลคือ มันจะไม่หยุดแค่โครงการนี้ นี่คือวัฏจักรที่จะวนซ้ำไปเรื่อยๆ เริ่มจากออกแบบโครงการที่ไม่สมเหตุสมผล เขียน TOR ล็อกสเปกเพื่อเอื้อประโยชน์พวกพ้อง พอถูกตั้งคำถามก็จัดเวทีรับฟังความคิดเห็นเพื่อลดกระแส
เมื่อมีใครลุกขึ้นมาตรวจสอบอย่างจริงจัง ก็ไล่ให้ไปฟ้องศาล ฟ้ององค์กรอิสระ ที่สังคมกังขาว่าถูกระบอบสีน้ำเงินค่อยๆ กินรวบ สุดท้ายไม่มีใครต้องรับผิดชอบ ไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง แล้วก็วนกลับมาทำแบบเดิมกับโครงการหน้า ซึ่งวัฏจักรเช่นนี้จะกัดกินสังคมไทยในระยะยาว
“การใช้เงินไปกับโครงการเช่นนี้เสมือนการปล้นความฝันของคนไทยทั้งอุตสาหกรรม เอาไปให้กลุ่มนายทุน กลุ่มนายหน้า ผูกปิ่นโตสีน้ำเงิน สร้างค่านิยมที่บอกกับคนรุ่นใหม่ว่าต่อให้เด็กไทยที่มีความสามารถ ขยัน และพยายามที่จะเอาชนะด้วยการพัฒนาตัวเอง ก็จะไม่มีวันชนะระบบเส้นสายหรือระบบอุปถัมป์ ที่สนใจเพียงแค่คุณเป็นลูกใคร คุณสนิทกับกลุ่มไหน มากกว่าคุณมีนวัตกรรมอะไรที่จะทำให้ประเทศนี้ก้าวไปข้างหน้า ท้ายที่สุดประเทศไทยจะไม่สามารถสร้างรากฐานที่เข้มแข็งได้” นายธีระชาติ
