รายงานพิเศษ - ภารกิจด่วนนายกฯ-ครม.ชุดใหม่

สภาโหวตเลือก น.ส.แพทองธาร ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 31

หลังพรรคเพื่อไทยเร่งสปีดทุกขั้นตอน กระทั่งพรรคร่วมรัฐบาลแถลงสนับสนุน

ก่อนจะเดินหน้าจัดตั้งคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ เพื่อลุยภารกิจเร่งด่วน

ยุทธพร อิสรชัย

คณะรัฐศาสตร์ ม.สุโขทัยธรรมาธิราช

สิ่งที่ท้าทาย น.ส.แพทองธาร คือ 1.การสานต่อนโยบายเดิมที่ประชาชนรอความชัดเจนอยู่หลายเรื่อง เช่น ดิจิทัลวอลเล็ตจะปรับแก้หรือยกเลิก 2.เรื่องซอฟต์พาวเวอร์ 3.การแก้รัฐธรรมนูญและการนิรโทษกรรม สิ่งเหล่านี้จะเป็นประเด็นที่มีความท้าทายสำหรับนายกฯคนใหม่

ในเรื่องเศรษฐกิจวันนี้เป็นปัญหาใหญ่มาก ที่ผ่านมานายเศรษฐาจะรอดหรือจะร่วงที่น่าห่วงคือเศรษฐกิจ เช่นเดียวกัน น.ส.แพทองธาร ต้องขับเคลื่อนเรื่องของเศรษฐกิจด้วยซึ่งเป็นเรื่องสำคัญต้องดำเนินการต่อ

ส่วนในระยะยาวคือการฟื้นฟูความเชื่อมั่นเชื่อถือของพรรคเพื่อไทยเพื่อดึงคะแนนนิยมกลับมาอีกครั้ง การที่นายกฯ เป็น น.ส.แพทองธาร ไม่ใช่นายชัยเกษม นิติสิริ เท่ากับยุทธศาสตร์พรรคเพื่อไทยมองสู่อนาคตในระยะยาวไม่ใช่ระยะสั้นที่จะเข้ามาเพื่อยุบสภา การฟื้นฟูคือโจทย์ใหญ่ที่รออยู่ข้างหน้า

ครั้งนี้หลายคนอาจบอกว่าเป็นวิกฤตของเพื่อไทย แต่ส่วนตัวคิดว่าเป็นโอกาสที่จะเข้ามาดำเนินการหลายๆ เรื่อง ทั้งภาพใหญ่คือการเป็นรัฐบาลและการขับเคลื่อนนโยบายต่างๆ ให้เกิดมักเกิดผล

โดยเฉพาะนโยบายที่จะทำให้เศรษฐกิจระยะสั้นกระเตื้องขึ้นมา ไม่ว่าจะเป็นดิจิทัลวอลเล็ต หรืออย่างอื่นก็แล้วแต่ รวมทั้งการแก้ปัญหาเศรษฐกิจในระยะยาวด้วย

โอกาสอีกด้านคือการปรับตัวของพรรคเพื่อไทย สมัยรัฐบาลนายเศรษฐาปัญหาอย่างหนึ่งคือ สส.เขตรู้สึกว่าตัวเองไม่ได้รับการตอบสนองเท่าไร เมื่อน.ส.แพทองธารเข้ามาเป็นนายกฯ ไม่ได้ขาลอยเพราะเป็นหัวหน้าพรรคเพื่อไทยก็ต้องปรับความสัมพันธ์กับสส.เขตดีขึ้น ซึ่งเป็นโจทย์ใหญ่อีกประการหนึ่ง

และคิดว่าเป็นโอกาสอันดีที่จะปรับครม.เล็กๆ ไปในตัวด้วยการนำสส.เขตมาเป็นฝ่ายบริหาร เป็นการสร้างความสัมพันธ์กับสส. รวมถึงเชื่อมต่อไปยังคนในพื้นที่

ส่วนโครงการดิจิทัลวอลเล็ตวันนี้เป็นเหมือนทางสองแพร่งของพรรคเพื่อไทย จะถอยก็ไม่ได้เพราะไปยกเลิกความหวังของคนที่รออยู่ซึ่งมีไม่น้อยและเปิดให้ลงทะเบียนไปแล้วก็จะถูกตั้งคำถามถึงความเชื่อมั่นเชื่อถือศรัทธาในพรรค

ขณะเดียวกัน ถ้าเดินหน้าต่อก็ต้องเดินหน้าอย่างระมัดระวังไม่ให้เสี่ยงต่อกฎหมายและข้อสงสัยต่างๆ เพราะโอกาสที่จะมีคนไปร้องต่อองค์กรต่างๆ มีมากมาย ถ้าจะเดินหน้าต่อก็คงต้องปรับเปลี่ยนให้รอบคอบและรัดกุม หากยกเลิกไปเลยคิดว่าไม่เป็นผลดีแต่ไม่แน่รัฐบาลอาจยกเลิกก็ได้ถ้ามีความเสี่ยงสูง

ส่วนการแก้รัฐธรรมนูญต้องเร่งรีบอย่างยิ่งเพราะเป็นโจทย์ใหญ่ที่ส่งผลกระทบทางการเมือง ทั้งต่อนักการเมืองและทุกคนทุกพรรครวมถึงประชาชนด้วย รวมถึงผลต่อเศรษฐกิจ จึงต้องแก้รัฐธรรมนูญแต่ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะต้องอาศัยฉันทามติหลายฝ่ายทั้งพรรคร่วม สว.

กุญแจดอกแรกของการแก้รัฐธรรมนูญคือกฎหมายประชามติ ณ วันนี้ เข้าสู่สภาเพื่อบรรจุเป็นวาระแล้ว ดังนั้นความหวังการแก้รัฐธรรมนูญก็จะเกิดขึ้นได้ และควรทำควบคู่กันไปกับการแก้เศรษฐกิจ เพราะเป็นสิ่งที่สัมพันธ์กันอยู่แล้ว

สุขุม นวลสกุล

อดีตอธิการบดี ม.รามคำแหง

ผู้จะขึ้นเป็นนายกฯ คนใหม่ต้องแถลงนโยบายต่อรัฐสภา เรื่องเร่งด่วนที่ต้องทำเกี่ยวกับเรื่องเศรษฐกิจ เท่าที่คนตั้งความหวังไว้คือการแจกเงิน 10,000 บาทผ่านโครงการดิจิทัลวอลเล็ต รวมทั้งการลดค่าน้ำ ค่าไฟและการเพิ่มค่าแรง ซึ่งเป็นเรื่องที่ประชาชนต้องการ

ไม่ทราบว่ารัฐบาลใหม่จะทำดิจิทัลวอลเล็ตต่อหรือไม่ เพราะมีเรื่องของการผิดกฎหมายและผิดวินัยการเงินการคลัง ซึ่งมีคนตั้งโจทย์รออยู่แล้ว จึงไม่รู้ว่ารัฐบาลชุดใหม่จะกล้าทำต่อหรือไม่

แต่ที่แน่ๆ รัฐบาลยุคแรกทำไม่สำเร็จสักข้อ เพราะฉะนั้นถ้าจะไปข้างหน้ารัฐบาลใหม่จะทำให้ได้ก็ควรทำเฉพาะข้อที่ประชาชนต้องการ

ส่วนการแก้รัฐธรรมนูญที่ทำกันมากฎหมายนิรโทษกรรมก็ยังค้างอยู่ อย่างไรก็ตาม ส่วนตัวเห็นว่ารัฐบาลชุดใหม่ที่เข้ามาบริหารควรทำเรื่องแก้ปัญหาปากท้องของประชาชนเป็นอันดับแรก

การที่น.ส.แพทองธาร จะมาเป็นนายกฯ คนใหม่ต้องยอมรับว่าอุปสรรคมันสูง คนที่จะตั้งตัวเป็นโจทก์มีเยอะและรออยู่ เวลานี้อาจดูว่ามีแต่คนเชียร์แต่มีคนคอยจ้องหาจุดอ่อนเล่นงานอยู่

ส่วนตัวต้องบอกว่าหนักใจแทน แต่โจทย์ต่างๆ ที่ถือว่าเป็นโจทย์ใหญ่นั้นถ้าสามารถทำแล้วชนะใจคนก็ถือว่าคุ้ม ดังนั้นจึงอยู่ที่นโยบายของรัฐบาลที่จะออกมา

อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์

คณะมนุษยศาสตร์ ม.เชียงใหม่

ด้วยปัญหาปากท้องที่ประชาชนกำลังประสบอยู่จึงคิดว่าควรเป็นเรื่องแรกที่นายกฯ คนใหม่ต้องทำเป็นเรื่องแรก จึงเชื่อว่าจะทำดิจิทัลวอลเล็ตต่อ ผลักดันให้ไปได้ และต้องทำให้เกิดการจ้างงานเพื่อให้ประชาชนมีงานทำ

หากรัฐบาลเดินหน้าเรื่องนี้โดยมีการปรับให้เข้ากรอบ โดยการปรับให้เข้ากรอบ โอกาสที่เพื่อไทยจะได้แต้มก็จะได้เพิ่มขึ้นมาด้วยเพราะตอนนี้คนอยากจะได้เงินหมื่น

ในทางกลับกันหากจะยกเลิกก็ง่ายมากโดยผลักทุกอย่างให้นายเศรษฐา ซึ่งจะทำให้พรรคเพื่อไทยเสียหายแต่เป็นแบบเสียน้อย

ขณะที่การคิดแค่ผลักคนเข้าไปในภาคบริการ การเดินหน้าเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์อ้างกระตุ้นเศรษฐกิจเป็นการคิดง่ายๆ มองแค่ผลประโยชน์ของกลุ่มตัวเองมากกว่าจะเห็นกับประชาชน

การแก้ปัญหาเรื่องปากท้องจึงเป็นเรื่องเร่งด่วนที่รัฐบาลใหม่ต้องทำไม่ใช่แค่จ่ายเงินลงไป แต่ต้องทำให้เกิดการจ้างงานในทุกมิติ

ส่วนเรื่องการแก้รัฐธรรมนูญยังมองว่าควรจะทำไปพร้อมๆ กับการแก้ปัญหาทางเศรษฐกิจ

อย่างไรก็ตาม ยังไม่เห็นอนาคตว่าจะแก้ได้และทำให้คิดว่ารัฐบาลอยากให้อยู่แบบนี้ ไม่ได้อยากแก้ คือการทำให้พรรคการเมืองและระบอบประชาธิปไตยอ่อนแอที่สุด เพื่อที่จะได้ไม่มีอำนาจใดที่เข้มแข็งมาต่อรองได้

ในทางการเมืองตั้งแต่การยุบพรรคก้าวไกล จนถึงการถอดถอนนายเศรษฐา ทวีสิน ทำให้พรรคการเมืองอ่อนแอ ประชาธิปไตยอ่อนแอ และจากนี้ไปจะอ่อนแอมากขึ้น การจะทำให้ระบบดีขึ้นก็ยากมากขึ้น

เรื่องขยะใต้พรมคงถูกคุยอยู่เรื่อยๆ นับจากจุดนี้ทำให้ปัญหาต่างๆ แก้ยากมากขึ้น ดังนั้นเมื่อ น.ส.แพทองธาร เป็นนายกฯ ต้องสร้างการนำรวมหมู่ พยายามสลายความแตกต่างในสังคมซึ่งยากมาก และสลายความแตกต่างทางความคิดของพรรคร่วมรัฐบาล

รวมทั้งทำให้พรรคเพื่อไทยเคลื่อนไปอย่างเป็นปึกแผ่นและหลุดออกจากเงาของนายทักษิณ ชินวัตร ให้มากที่สุด

โคทม อารียา

ผอ.ศูนย์ศึกษาและพัฒนาสันติวิธี ม.มหิดล

ในส่วนโครงการดิจิทัลวอลเล็ตยังเชื่อว่าต้องเดินหน้า พ.ร.บ.งบประมาณเพิ่มเติมก็ผ่านแล้ว การลงทะเบียนก็เริ่มไปส่วนหนึ่งแล้ว ถ้าไม่เดินหน้าต่อมันแปลก ที่ผ่านมาพรรคร่วมรัฐบาลก็สนับสนุนโดยตลอด ส่วนตัวจึงเดาว่าจะเดินหน้าต่อ

แม้จะมีคนแนะว่าเป็นโอกาสให้ยกเลิก คนที่ไม่ชอบโครงการก็บอกให้ลงจากหลังเสือ เพื่อไทยอาจอ้างได้ว่าเกิดการเปลี่ยนแปลงนายกฯ รัฐบาลจะเดินหน้าต่อหรือไม่ คงไม่มีช่วงไหนชัดเจนไปกว่าช่วงของการแถลงนโยบายต่อสภา

ส่วนเรื่องงบประมาณเป็นเรื่องที่เป็นไปตามกระบวนการของกฎหมาย รัฐบาลย่อมทำให้เร็วที่สุดและดีที่สุดอยู่แล้ว

แล้วเร่งมิติทางการเมืองเรื่องการแก้ไขรัฐธรรมนูญ กฎหมายประชามติต้องรีบทำออกมาเพราะเหมือนกุญแจดอกแรกที่จะนำไปสู่การแก้ไข ถ้าช้าก็ช้าไปทั้งกระบวนการ

เพราะที่ดำเนินอยู่นี้ก็ช้ากว่าที่กำหนดแล้ว เพราะรัฐบาลพูดเองว่าวาระแรกของครม.จะตัดสินให้มีการทำประชามติ ซึ่งผ่านมานานมากแล้ว และยังเคยพูดถึงการยกเลิกพ.ร.ก.ฉุกเฉิน แต่กลายเป็นการบังคับให้ครม.มีมติทุก 3 เดือนเพื่อต่ออายุหรือไม่

ในด้านนโยบายที่รัฐบาลควรทบทวนว่าจะอย่างไรต่อคือกรณีกัญชา ซึ่งคาราคาซังมานานจนตอนนี้เปิดร้านขายกัญชากันเป็นแถว กฎ กติกาว่าอย่างไรต้องเอาให้ชัด

รวมทั้งเรื่องบ่อนกาสิโน ส่วนตัวมองว่าไม่ควรรีบร้อน ที่อ้างเรื่องกระตุ้นเศรษฐกิจก็มองว่าสามารถทำอย่างอื่นได้

รวมถึงโครงการแลนด์บริดจ์คิดว่ารัฐบาลควรถอยดีกว่า พักไว้ก่อนเหมือนเรื่องบ่อนกาสิโน เพราะโอกาสสำเร็จมีน้อย อย่าริเริ่มโครงการใหญ่เกินตัวที่โอกาสสำเร็จก้ำกึ่งไปทำเรื่องที่มีโอกาสกว่านี้จะดีหรือไม่ ถ้าจะขับเคลื่อนก็ไม่ใช่เรือธงที่ต้องชูมาเป็นประเด็นรีบด่วน

นอกจากนี้ ยังมีเรื่องภาวะโลกร้อน ซึ่งอาจขัดกับมุมมองของนักเศรษฐศาสตร์ที่มองกันแต่จีดีพี การบริโภค แต่มองว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่ของมวลมนุษยชาติ และไม่ได้เป็นวาระสำคัญของรัฐบาล

เรื่องโลกร้อนต้องคุยกันให้มากขึ้นว่าเราอยู่ตรงไหนและเราทำอะไรได้มากกว่านี้หรือไม่ เป็นเรื่องที่ต้องรีบทำ และควรเข้าใจในประเด็นรีบทำคือทำให้เกิดการตระหนักรู้ว่าตรงไหนขาดอะไร ตรงไหนที่เราทำได้ และที่บอกต้องรีบทำเพราะเรื่องนี้ไม่ใช่ทำวันนี้เสร็จพรุ่งนี้

รัฐบาลควรชัดเจนกว่านี้ในเรื่องกัญชา กาสิโน แลนด์บริดจ์ โลกร้อน ยกมาเป็นวาระสำคัญ เราต้องร่วมตระหนักไปกับประชาชนโลกและต้องเอาจริงเอาจัง

ร่วมถึงปัญหาพีเอ็ม 2.5 หันมาดูขีดจำกัดที่จะทำให้เราไม่ก้าวหน้า เพราะจะมีผลอย่างยิ่งต่อหลายๆด้าน รวมถึงในแง่การทำมาหากินกระทบระดับล่าง การแก้ปัญหาต้องทำเป็นแผนระยะยาวแต่ต้องลงมือทำทันที