ล้ำมาก! ญี่ปุ่นประกาศเปิดตัว “ลำโพงผ้า” ทำจากผ้าทั้งผืนเจ้าแรกของโลก ได้ยินเสียงเสมอเท่ากันทั้งผืน บาง เบา แถมโค้งงอได้ เตรียมพัฒนาให้สวมใส่ได้
เรียบเรียงโดยทีมงานข่าวสด
เมื่อวันที่ 2 มกราคม 2568
รายงานจากสื่อต่างประเทศ สตาร์ทอัพจากประเทศญี่ปุ่นชื่อว่า Sensia Technology กำลังท้าทายแนวคิดดั้งเดิมของการออกแบบลำโพง ด้วยการเปิดตัวลำโพงพกพาที่ทำจาก “ผ้า” ซึ่งสามารถเปล่งเสียงได้ทั้งพื้นผิว
โดยบริษัทระบุว่านี่คือลำโพงพกพาที่ผลิตจากวัสดุสิ่งทอที่ปล่อยเสียงได้ทั้งแผ่นเป็นรายแรกของโลก แทนที่โครงสร้างลำโพงแบบเดิมที่ต้องใช้กรวยแข็งและตู้ลำโพงด้วยชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ที่ยืดหยุ่น ทำให้เนื้อผ้าเองทำหน้าที่เป็นตัวแปลงสัญญาณเสียงโดยตรง
เทคโนโลยีดังกล่าวมีจุดเริ่มต้นจากการวิจัยของ สถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอุตสาหกรรมขั้นสูงแห่งชาติของญี่ปุ่น (AIST) เมื่อปี 2018 ซึ่งในขณะนั้นนักวิจัยได้สาธิตผ้าอิเล็กทรอนิกส์ที่มีลักษณะบาง เบา และสามารถโค้งงอได้ โดยผลิตภัณฑ์ของ Sensia ถือเป็นการนำงานวิจัยดังกล่าวมาพัฒนาต่อยอดเชิงพาณิชย์เป็นครั้งแรก และออกแบบให้อยู่ในรูปแบบที่พร้อมใช้งานสำหรับผู้บริโภค โดยไม่ต้องใช้กรวยลำโพงหรือตู้ลำโพงแบบดั้งเดิม

ภาพประกอบ
ลำโพงผืนผ้าของ Sensia ใช้หลักการทำงานแบบ ลำโพงไฟฟ้าสถิต (Electrostatic Speaker) ซึ่งอาศัยแรงดึงดูดและแรงผลักทางไฟฟ้าในการสร้างเสียง โดยในเนื้อผ้าจะผสานเส้นใยนำไฟฟ้าเข้าไปเป็นโครงสร้างคล้ายตัวเก็บประจุ ประกอบด้วยชั้นนำไฟฟ้าแบบยืดหยุ่นสองชั้น คั่นด้วยฟิล์มฉนวนไฟฟ้าบางพิเศษ
เมื่อมีการป้อนสัญญาณเสียง สนามไฟฟ้าระหว่างชั้นเหล่านี้จะเปลี่ยนแปลง ทำให้ผืนผ้าเกิดการสั่นสะเทือนและขยับอากาศเล็กน้อย จนเกิดเป็นเสียงที่สามารถได้ยิน โดยเสียงจะถูกกระจายอย่างสม่ำเสมอทั่วทั้งพื้นผิวผ้า ไม่จำเป็นต้องมีไดรเวอร์ลำโพงเฉพาะจุดเหมือนลำโพงทั่วไป
การใช้เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์แบบยืดหยุ่นทำให้ลำโพง Fabric Speaker Portable แตกต่างจากผลิตภัณฑ์เสียงในสิ่งทอรุ่นก่อนหน้า เช่น หมอนหรือลำโพงในเบาะ ซึ่งมักซ่อนลำโพงแบบแข็งไว้ภายในผ้า ส่งผลให้รูปทรงไม่เรียบและให้สนามเสียงที่ไม่สม่ำเสมอ

ภาพประกอบ
ในทางตรงกันข้าม ลำโพงของ Sensia สามารถปล่อยเสียงจากทุกส่วนของพื้นผิว ช่วยลดจุดอับของเสียง และให้สัมผัสที่บางและเป็นธรรมชาติมากกว่า
ตัวอุปกรณ์จะมีโมดูลพลาสติกขนาดเล็กติดอยู่บริเวณขอบด้านหนึ่ง ทำหน้าที่บรรจุแหล่งจ่ายไฟ ระบบเชื่อมต่อไร้สาย และวงจรควบคุมการขับเสียง ตามข้อมูลทางเทคนิคของบริษัท ลำโพงสามารถให้ระดับความดังประมาณ 68 เดซิเบลเมื่อใช้งานเพียงตัวเดียว และประมาณ 71 เดซิเบลเมื่อใช้งานแบบจับคู่ ซึ่งใกล้เคียงกับเสียงของเครื่องดูดฝุ่นภายในบ้านในระยะใกล้
แม้ Sensia จะยังไม่เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับช่วงความถี่หรือระดับความเพี้ยนของเสียง แต่บริษัทตั้งใจให้ผลิตภัณฑ์นี้ เป็นลำโพงสำหรับการฟังแบบซึมซับบรรยากาศหรือการใช้งานส่วนบุคคล เช่น แขวนบนผนังในลักษณะผ้าตกแต่ง หรือวางไว้ใต้ผ้า เช่น ผ้าปูที่นอนหรือเบาะรองนั่ง
ในตอนนี้ ลำโพงผืนผ้าของ Sensia ยังถือเป็นผลิตภัณฑ์เฉพาะกลุ่มที่แสดงให้เห็นศักยภาพของไมโครอิเล็กทรอนิกส์แบบยืดหยุ่นในการเปลี่ยนโฉมฮาร์ดแวร์ดั้งเดิม
อย่างไรก็ตาม หากเทคโนโลยีสามารถขยายสเกลการผลิตได้ ก็อาจเป็นแนวทางสำคัญสำหรับระบบเสียงฝังตัวหรืออุปกรณ์สวมใส่ในอนาคต ที่ผสานเสียงเข้ากับวัสดุในชีวิตประจำวัน แทนการจำกัดอยู่ในอุปกรณ์แข็งแบบเดิม
ขอบคุณที่มา techspot