สถาปนิกกรมศิลป์ตรวจสนามหลวงวัดระดับพื้นดิน ความกว้าง-ยาว วางแผนก่อสร้าง “พระเมรุมาศ” ขณะที่ประชาชนจากทั่วทุกสารทิศต่างหลั่งไหลเข้าสู่ท้องสนามหลวง พระบรมมหาราชวัง กันอย่างไม่ขาดสาย รอคิวเข้ากราบถวายสักการะพระบรมศพ “ในหลวง รัชกาลที่ 9” ส่วนชาวอุบลฯ 8 หมื่นคนน้อมใจถวายอย่างอลังการกลางทุ่งศรีเมือง รวมพลังแปรอักษรไว้อาลัย จุดเทียน ร้องเพลงสรรเสริญพระบารมี ด้านสุรินทร์ก็จัดพิธีใหญ่ ช้างกว่า 200 เชือก หมอบกราบไว้อาลัยเบื้องหน้าพระบรมฉายาลักษณ์
บำเพ็ญพระราชกุศลวันที่ 35
เมื่อเวลา 07.00 น. วันที่ 17 พ.ย. สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปยังพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ในพระบรมมหาราชวัง พร้อมด้วยพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ คุณพลอยไพลิน เจนเซน และคุณสิริกิติยา เจนเซน พระธิดาในทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลสวดพระอภิธรรมพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาภูมิพลอดุลยเดช ซึ่งดำเนินเป็นวันที่ 35
ทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อยหน้าพระบรมศพ ทรงกราบ ทรงจุดธูปเทียนบูชาพระพุทธรูปประจำพระชนมวาร ที่หน้าพระแท่นพระนพปฎลมหาเศวตฉัตร แล้วถวายภัตตาหารแด่พระพิธีธรรม 8 รูป จากวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร และวัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร ที่สวดพระอภิธรรมมาตั้งแต่คืนวันที่ 16 พ.ย.
ต่อมาเวลา 11.00 น. พล.ต.ม.จ.จุลเจิม ยุคล ทรงเป็นประธานถวายภัตตาหารเพลแด่พระพิธีธรรมจากวัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร และวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร
ถวายเงินแล้วกว่า 38 ล้าน
ส่วนการเข้าเฝ้าฯ กราบถวายสักการะพระบรมศพ บนพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ในพระบรมมหาราชวัง ของประชาชนทั่วไปนั้น เจ้าหน้าที่สำนักพระราชวังเปิดให้เข้าตั้งแต่เวลา 05.00 น. ส่วนเมื่อวันที่ 16 พ.ย.ที่ผ่านมา มีประชาชนเข้ากราบถวายสักการะพระบรมศพ จำนวน 33,657 คน รวม 19 วัน 564,242 คน และถวายเงินเพื่อร่วมบำเพ็ญ พระราชกุศลเป็นเงิน 2,558,391.75 บาท รวม 19 วัน 38,896,776.50 บาท
ชมรมคนรักในหลวง อ.ละหานทราย จ.บุรีรัมย์ จำนวน 47 คน เดินทางมาเข้าคิวกราบถวายสักการะตั้งแต่เวลา 04.00 น. โดยนายทีระพล อะทัยทิพวรรณ อายุ 60 ปี ประธานชมรม กล่าวว่า ในหลวงรัชกาลที่ 9 เคยเสด็จฯ เยือน อ.ละหานทราย ได้ยินแต่ปู่ย่าเล่าให้ฟังว่าพระองค์เสด็จฯ มาสอนอาชีพให้คนในหมู่บ้าน พระองค์ทรงงานให้ชาวบ้านอยู่ดีมีอาชีพ จนคนใน อ.ละหานทราย สามารถเลี้ยงตัวเองได้ด้วยการทอเสื่อด้วยกก และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เคยเสด็จฯ มาดูงานอีกครั้งเมื่อวันที่ 13 พ.ค.ที่ผ่านมา
ชาวสิงคโปร์ร่วมเสียใจด้วย
ขณะที่นายรัฏฏิการ์ เตชะพิริยานนท์ อายุ 34 ปี สาวประเภทสองซึ่งสวมชุดไทยจิตรลดา เดินทางมาพร้อมนางแพททริเซีย คัว อายุ 49 ปี เพื่อนสาวทนายความชาวสิงคโปร์ กล่าวว่า ไม่สามารถอธิบายความรู้สึกเป็นคำพูดได้ แต่อย่างน้อยดีใจที่เกิดมาในแผ่นดินไทย ผืนแผ่นดินที่มีแต่ความรักและอบอุ่น เปี่ยมไปด้วยพระมหากรุณาธิคุณต่อทุกเพศสภาพ อยากบอกคนไทยว่าเราทุกคนต่างโชคดีที่เกิดมาในรัชกาลที่ 9 เพราะไม่มีพระมหากษัตริย์ทรงงานหนักได้ถึง 70 ปี
ส่วนนางแพทริเซียกล่าวว่า เดินทางมาเมืองไทยบ่อยครั้ง และซาบซึ้งในพระมหากรุณา ธิคุณเป็นล้นพ้น แม้จะเป็นชาวสิงคโปร์แต่ก็รักในความเป็นไทยมาก เรียนภาษาไทยที่สิงคโปร์ และเป็นทนายความช่วยลูกความคนไทยที่อาศัยอยู่ในสิงคโปร์ด้วย หลังจากทราบข่าวในหลวงรัชกาลที่ 9 เสด็จสวรรคตแล้วรู้สึกเสียใจมาก เพราะรู้สึกผูกพันกับเมืองไทย อยากบอกคนไทยว่าให้เดินหน้าต่อไป อย่าย่อท้อ อดีตผ่านไปแล้วแต่ปัจจุบันต้องดำเนินต่อไป และพร้อมจะช่วยเหลือคนไทยเสมอ
ทุกฝ่ายดูแลปลอดภัยเรียบร้อย
สำหรับการรักษาความปลอดภัยนั้น เจ้าหน้าที่ตำรวจ ทหาร นักศึกษารักษาดินแดน (รด.) และอาสาสมัคร ตั้งจุดคัดกรองตามประตูทางเข้ารอบพื้นที่พระบรมมหาราชวัง และท้องสนามหลวง 8 จุด เพื่อตรวจกระเป๋าบุคคลที่มาในพื้นที่อย่างเข้มงวด พร้อมทั้งตรวจบัตรประจำตัวประชาชน และหนังสือเดินทาง นักท่องเที่ยวที่จะเข้ามาภายในบริเวณพระบรมมหาราชวังด้วย
พล.ต.ต.ปรีชา เจริญสหายานนท์ รอง ผบช.น. กล่าวว่า ในจุดนี้เป็นจุดคัดกรองที่ 8 เพื่อรองรับประชาชนที่เดินทางมาจากต่างจังหวัด รวมถึงนักท่องเที่ยวต่างชาติที่มาเข้าชมวัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยจัดเครื่องวอล์กทูเพิ่มอีก 3 เครื่อง รวมทั้งหมด 6 เครื่อง เพื่อสแกนและจัดเจ้าหน้าที่ตรวจค้นตัวและสัมภาระอีก 1 ชั้น เพื่อความปลอดภัย คาดว่าจะมีประชาชนเดินผ่านจุดคัดกรองนี้ประมาณ 18,000 คน ภาพรวมยังเป็นไปอย่างเรียบร้อย ไม่พบปัญหาใดๆ
วัดระดับดิน-สร้าง”เมรุมาศ”
ขณะเดียวกัน บริเวณสนามหลวง ฝั่งโซนทิศใต้ เจ้าหน้าที่ช่างจากกรมศิลปากร พร้อมด้วยทีมสถาปนิกจากสำนักสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร ที่จะก่อสร้างพระเมรุมาศ นำโดยนายชัยนันท์ พันธ์ภคไพโรจน์ นายช่างสำรวจอาวุโส ลงพื้นที่สำรวจและตรวจสอบระดับดิน รวมถึงวัดความกว้างยาวของสนามหลวง โดยนำกล้องวัดระดับ 1 ตัว พร้อมไม้สต๊าฟมาส่องวัดระดับพื้นดิน ใช้จุดศูนย์กลางจากผิวถนน ก่อนวัดระดับความสูงต่ำของดิน บริเวณกลางสนามหลวงฝั่งทิศใต้ หลังจากนั้นจะรวบรวมข้อมูลจากการลงพื้นที่ และส่งข้อมูลที่วัดแล้วให้ทีมสถาปนิก เพื่อประเมินการปรับพื้นผิวดินต่อไป ว่าจะเพิ่มหรือจะตัดเท่าไหร่อย่างไรบ้าง
ทีมสำรวจพื้นที่ระบุว่า จากการสำรวจจะต้องปรับพื้นที่บริเวณโซนทิศใต้ในหลายจุด และทีมสถาปนิกจะนำข้อมูลเข้าหารือในที่ประชุมร่วมกับรัฐบาล เพื่อวางแผนผังการก่อสร้างพระเมรุมาศต่อไป ส่วนการปักหมุดเพื่อเป็นจุดศูนย์กลางของการก่อสร้างพระเมรุมาศจะดำเนินการเมื่อไหร่นั้น ต้องรอความชัดเจนจากรัฐบาลอีกครั้ง เพราะต้องรอการวางผังการก่อสร้างพระเมรุมาศเสร็จสิ้นก่อน
ทุกจังหวัดจัด”รวมพลังภักดี”
นายกฤษฎา บุญราช ปลัดกระทรวงมหาดไทย เปิดเผยว่าตามที่ครม.มีมติเห็นชอบให้จัดงาน “รวมพลังแห่งความภักดี” เพื่อประกาศความจงรักภักดี และร่วมน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ ในวันที่ 22 พ.ย. เวลา 08.00 น. พร้อมกันทั่วประเทศ จึงแจ้งให้ทุกจังหวัดและทุกอำเภอจัดงาน ดังนี้ 1.ปฏิญาณตน เพื่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ เบื้องหน้าพระบรมฉายาลักษณ์ บริเวณหน้าศาลากลางจังหวัด หน้าที่ว่าการอำเภอ หรือสถานที่อื่นตามความเหมาะสม ยึดความสะดวกของประชาชน โดยให้ผวจ.และนายอำเภอ เป็นผู้กล่าวนำคำปฏิญาณด้วยข้อความตามแบบเดียวกันทั่วทั้งประเทศ
2.จัดกิจกรรมทำความดีอื่นๆ ที่แสดงออกด้วยกาย วาจา และใจในพื้นที่ตำบล หมู่บ้าน โดยทำต่อเนื่องจากกิจกรรมปฏิญาณตน พร้อมเชิญชวนประชาชนทุกหมู่เหล่าเข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมต่างๆ ด้วย เช่น จัดกิจกรรมการบำเพ็ญประโยชน์ เยี่ยมคนป่วยไข้ ผู้พิการ รณรงค์ทำความสะอาดในครัวเรือน หมู่บ้าน ชุมชน หรือตลาดชุมชน ร่วมกันพัฒนาขุดลอกแหล่งน้ำ ร่วมกันกำจัด ผักตบชวา หรือกิจกรรมอื่นๆ
โพลความทรงจำต่อรัชกาลที่ 9
ขณะที่กรุงเทพโพลล์ ศูนย์วิจัยมหาวิทยาลัยกรุงเทพ สำรวจความเห็นของประชาชนเรื่อง “ความทรงจำของคนไทยที่มีต่อพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9” โดยเก็บข้อมูลจากประชาชนทั่วประเทศ 1,150 คน พบว่าภาพความทรงจำของคนไทยต่อพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ที่ตราตรึงใจคนไทยชั่วนิรันดร์ คือเสด็จพระราชดำเนินไปจังหวัดต่างๆ ในถิ่นทุรกันดาร ทรงขับรถลุยน้ำ ลุยโคลน เดินเท้า เพื่อเข้าไปพบปะประชาชน และมีพระราชปฏิสันถารโดยไม่ถือพระองค์ ร้อยละ 38.8 รองลงมาคือทรงมีพระเสโท (เหงื่อ) ไหลลงมาที่ปลายพระนาสิก (จมูก) และทรงปาดพระเสโทที่พระนลาฏ (หน้าผาก) ร้อยละ 12.8 และทรงแย้มพระสรวลและโบกพระหัตถ์ให้ประชาชนที่เข้าเฝ้าฯ ในโอกาส เสด็จออก ณ สีหบัญชร ร้อยละ 11.8
เมื่อถามถึงเหตุการณ์ในช่วงชีวิตที่รู้สึกว่าได้เข้าไปอยู่ใกล้พระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 มากที่สุด เมื่อพระองค์ยังมีพระชนม์ชีพอยู่ ร้อยละ 78.5 ระบุว่าได้ติดตามพระราชกรณียกิจจากข่าวพระราชสำนัก ร้อยละ 44.8 ระบุว่าได้เข้าเฝ้าฯ ตามเส้นทางเสด็จฯ ยังสถานที่ต่างๆ อาทิ พระบรมมหาราชวัง วังไกลกังวล ร.พ.ศิริราช เป็นต้น ร้อยละ 32.6 ระบุว่าได้ไปเยี่ยมชมโครงการหลวงต่างๆ
ชายท้าวแสนปมเตรียมเข้ากรุง
วันเดียวกัน นายดำรงค์ ดีสกูล นายอำเภอเบตง จ.ยะลา นายจรูญ พรหมน้อย ปลัดอาวุโส อ.เบตง นำเจ้าหน้าที่ และแพทย์ ร.พ.เบตง นำข้าวสารอาหารแห้ง น้ำดื่ม และเงินสด 17,000 บาท มอบให้นายชิติ หรือลุงชง เจริญรัตนประภา อายุ 60 ปี ที่ป่วยเป็นโรคท้าว แสนปม ฐานะยากจน อาศัยเพียงลำพังในเพิงสังกะสี และมีความประสงค์ อยากมากรุงเทพฯ เพื่อเข้ากราบถวายสักการะพระบรมศพ ส่วน ผู้ที่ต้องการช่วยเหลือนั้น สามารถบริจาคเงินได้ที่หมายเลขบัญชี 0091648385 ธนาคาร กสิกรไทย สาขาสำเหร่ ขณะนี้มียอดบริจาคเกือบ 100,000 บาทแล้ว
นายดำรงกล่าวว่า อ.เบตง และหน่วยงานต่างๆ จะช่วยเหลือโดยหาที่อยู่และสร้างบ้านใหม่ให้ รวมทั้งหาอาชีพให้เพื่อดำรงชีพด้วยตนเองได้ต่อไป หลังจากที่ไปกราบถวาย สักการะพระบรมศพแล้ว ลุงชงบอกว่าจะกลับมาอยู่ อ.เบตง ต่อไป ส่วนเงินที่ได้รับบริจาค จะเก็บไว้เป็นทุน รวมทั้งซื้อลอตเตอรี่มาขาย เพราะงานอย่างอื่นที่อยู่กับคนทั่วไปคงจะหางานทำไม่ได้
ขณะที่แพทย์ระบุว่าโรคท้าวแสนปมไม่ใช่โรคติดต่อ เป็นโรคผิวหนังที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม รักษาตามอาการได้ โดยวิธีการตัดก้อนเนื้อ ผู้ป่วยสามารถใช้ชีวิตได้เหมือนคนปกติ สังคมไม่ควรรังเกียจ เพราะไม่ใช่โรคติดต่อ
อุบลฯ 8 หมื่นคนแปรอักษร
ที่สนามแสดงช้าง จ.สุรินทร์ คณะกรรมการจัดงานแสดงช้างประจำปี 2559 ซ้อมใหญ่การแสดงช้าง โดยในปีนี้ใช้ชื่อว่า “รวมช้าง รวมใจ ไว้อาลัยพ่อหลวง” จัดขึ้นวันที่ 17-20 พ.ย. บริเวณอนุสาวรีย์พระยาสุรินทรภักดีศรีณรงค์จางวาง เพื่อร่วมแสดงออกถึงความจงรักภักดี และน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ อีกทั้งจัดโต๊ะอาหารเลี้ยงช้างที่จะเข้ามาร่วมแสดงกว่า 200 เชือก เพื่อถวายเป็นพระราชกุศล บริเวณถนนกรุงศรีนอก และบริเวณอนุสาวรีย์ฯ พิธีช้างนับร้อยเชือกหมอบกราบไว้อาลัยเบื้องหน้าพระบรมฉายาลักษณ์
ด้าน จ.อุบลราชธานี ที่สนามทุ่งศรีเมือง นายสมศักดิ์ จังตระกุล ผวจ.อุบลราชธานี นำประชาชนกว่า 80,000 คน ร่วมกิจกรรมร้องเพลงแสดงความอาลัยและรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ โดยมีศิลปินแห่งชาติ และศิลปินอีสาน มาร่วมกันคับคั่ง อาทิ ฉวีวรรณ ดำเนิน, ป.ฉลาดน้อย ส่งเสริม, บานเย็น รากแก่น, นภดล ดวงพร, เฉลิมพล มาลาคำ, ดอกอ้อ ทุ่งทอง และต่าย อรทัย พร้อมทั้งแปรอักษรเป็นรูปดอกบัว กลางดอกบัวเป็นรูป ๙ ร่วมจุดเทียนแสดงความอาลัย และร้องเพลงสรรเสริญพระบารมี
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ฯ เสด็จลงห้องประกอบอาหาร พระตำหนักทิพย์พิมาน อ.ปากช่อง จ.นครราช สีมา ทรงประกอบอาหารข้าวผัดสเปนจำนวน 500 กล่อง พระราชทานประชาชนที่สักการะพระบรมศพ เมื่อวันที่ 17 พ.ย.
“ฟ้าหญิงจุฬาภรณ์”ปรุงอาหาร
เวลา 09.25 น. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี เสด็จลง ณ ห้องประกอบอาหาร พระตำหนัก ทิพย์พิมาน ต.โป่งน้ำร้อน อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา ทรงประกอบอาหารเมนู ข้าวผัดสเปน จำนวน 500 กล่อง สำหรับพระราชทานให้ท่านผู้หญิงอังกาบ บุณยัษฐิติ ผู้จัดการและผอ.โรงเรียนจิตรลดา และอธิการบดีวิทยาลัยเทคโนโลยีจิตรลดา นำไปแจกประชาชนที่เดินทางมากราบสักการะพระบรมศพ บริเวณเต็นท์จิตรลดาอาสาทำเพื่อพ่อ ทางด้านข้างประตูเทวาภิรมย์ พระบรมมหาราชวัง ฝั่งตรงข้ามท่าราชวรดิฐ ถนนมหาราช กทม.
จากนั้นเวลา 14.10 น. ท่านผู้หญิงอังกาบนำอาหารข้าวผัดสเปนพระราชทาน มาแจกจ่ายประชาชน โดยท่านผู้หญิงอังกาบกล่าวว่า สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ทรงมีพระประสงค์อยากให้ประชาชนได้รับประทานอาหารที่ดี พระองค์จึงทรงเข้าครัวปรุงอาหารด้วยพระองค์เอง และเหตุผลที่ทรงเลือกข้าวผัดสเปน เพราะเป็นเมนูทรงโปรดและทรงเชี่ยวชาญในการปรุงเมนูนี้เป็นอย่างดี
จัดพิมพ์บทความราชนิพนธ์
ที่กระทรวงวัฒนธรรม นายวีระ โรจน์พจนรัตน์ รมว.วัฒนธรรม เปิดเผยว่าพระอัจฉริยภาพของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ในด้านภาษาและวรรณกรรม จากการรวบรวมข้อมูลพบว่า ทรงพระราชนิพนธ์เพลงและวรรณกรรมจำนวนมาก ที่ประชุมได้หารือตรงกันว่า กระทรวงวัฒนธรรมจะรวบรวมบทความและบทเพลงพระราชนิพนธ์ จำนวน 17 เล่ม ซึ่งในส่วนหนังสือพระราชนิพนธ์จะคัดเลือกบางเล่มเพื่อจัดพิมพ์ เรื่องละ 10,000 เล่ม เพื่อเป็นหนังสือที่ระลึกในพระราชพิธีพระบรมศพแจกจ่ายตามห้องสมุดและโรงเรียนทั่วประเทศ และจะจัดทำในลักษณะอีบุ๊กด้วย
รมว.วัฒนธรรมกล่าวต่อว่า นอกจากนี้จะจัดสัมมนาเกี่ยวกับพระอัจฉริยภาพด้านภาษาไทย โดยเชิญบุคคลที่เกี่ยวข้องกับแวดวงการใช้ภาษาไทยมาประชุมร่วมกัน เพื่อหาแนวทางในการสืบทอดพระอัจฉริยภาพในด้านดังกล่าวช่วงปลายเดือนธ.ค. และจะจัดนิทรรศการพระอัจฉริยภาพด้านภาษาไทยและหนังสือพระราชนิพนธ์ โดยจะเชิญสำนักพิมพ์มาเปิดบูธจำหน่ายหนังสือพระราชนิพนธ์เพื่อเผยแพร่สู่ประชาชน
เวลา 19.00 น. สมเด็จพระเทพรัตนราช สุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ ยังพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ในพระบรมมหาราชวัง ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลสวดพระอภิธรรมพระบรมศพ โดยมีพระพิธีธรรมจาก วัดจักรวรรดิราชาวาสวรมหาวิหาร และวัด อนงคารามวรวิหาร สวดพระอภิธรรม
อุบลฯรำลึก – พสกนิกรชาวจังหวัดอุบลราชธานีทุกหมู่เหล่า กว่า 8 หมื่นคน ร่วมฟ้อนรำและแปรอักษร เป็นรูปเลข ๙ แสดงความอาลัยและรำลึกพระมหากรุณาธิคุณ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่สนามทุ่งศรีเมือง จ.อุบลราชธานี
