จริงหรือไม่? มีเพศสัมพันธ์แค่ครั้งเดียว กับคนเดียว ก็เสี่ยงติด HPV ได้แล้ว! เผยปัจจัยที่ก่อให้เกิดความเสี่ยง พร้อมแนะ แนวทางป้องกัน
HPV คือเชื้อไวรัสฮิวแมนแพปพิลโลมา ที่สามารถติดต่อได้ผ่านการสัมผัสผิวหนังและเยื่อบุบริเวณอวัยวะเพศ ยังมีบริเวณปาก และลำคอระหว่างการมีเพศสัมพันธ์ด้วย โดยหลักแล้วสามารถแบ่งออกได้ 2 กลุ่มได้แก่
- เชื้อ HPV ชนิดเสี่ยงต่ำ อย่างสายพันธ์ุ 6 และ 11 อาจก่อให้เกิดหูดขึ้นบริเวณอวัยวะเพศ
- เชื้อ HPV ชนิดเสี่ยงสูง อย่างสายพันธุ์ 16 และ 18 อาจก่อให้เกิดมะเร็งหลายชนิด โดยเฉพาะมะเร็งปากมดลูก
ที่น่าสนใจคือการมีคู่นอนเพียงคนเดียว หรือเพียงครั้งเดียว ก็อาจทำให้เสี่ยงต่อการติดเชื้อ HPV ได้แล้วโดยมีปัจจัยสำคัญอยู่ 3 ปัจจัย คือ
คู่นอนอาจจะเคยติดเชื้อมาก่อน เป็นเรื่องที่อาจเกิดขึ้นโดยที่เจ้าตัวอาจจะไม่รู้ตัวว่าตัวเองติดเชื้อมาก่อน แม้ปัจจุบันจะมีสัมพันธ์เพียงคู่เดียว แต่หากในอดีตมีการเปลี่ยนคู่นอนมาหลายคน ก็อาจจะรับเชื้อมาได้
HPV ไม่แสดงอาการอะไรที่ชัดเจน และยังมาสามารถติดต่อได้แม้ไม่มีหูด รอยของโรค หรือความผิดปกติบริเวณอวัยวะเพศก็ตาม
เชื้ออาจจะหลบอยู่ในร่างกายมานานแล้ว HPV สามารถคงสภาพอยู่ในตัวได้ในระยะเวลาที่ยาวนานโดยไม่แสดงอาการอะไร ซึ่งหากตรวจภายหลังเชื้ออาจจะยังอยู่มาหลายปีก็เป็นได้ เท่ากับว่า หาตรวจพบเชื้อวันนี้ อาจจะไม่ได้แปลว่าพึ่งเกิดการติดเชื้อเมื่อเร็วๆนี้
อีกสิ่งที่น่าสงสัยคือ การติดเชื้อ HPV จำเป็นต้องมีการสอดใส่อย่างเดียวหรือไม่ คำตอบคือไม่จำเป็นต้องสอดใส่ แค่เพียงการสัมผัสผิวหนัง หรือเยื่อบุบริเวณอวัยวะเพศก็มีโอกาสสูงแล้ว อย่างเช่น
- การมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด
- การมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนัก
- การมีเพศสัมพันธ์ทางปาก หรือลำคอ
- การมีเพศสัมผัสบริเวณอวัยวะเพศ หรือผิวหนังที่ติดเชื้อโดยตรง
อย่างที่ได้กล่าวไปว่า เชื้อ HPV ไม่มีการแสดงอาการที่ผิดปกติ จึงทำให้ไม่รู้ตัวว่ากำลังติดเชื้ออยู่ ในบางคน ร่างกายสามารถกำจัดเชื้อเองได้ บางคนอาจจะมีหูดขึ้น แต่ในกลุ่มเสี่ยงสูงอาจจะทำให้เซลล์ผิดปกติ และนำไปสู่การเกิดมะเร็งได้
จะป้องกันการติดเชื้อ HPV ได้อย่างไร แม้มีคู่นอนเพียงคนเดียว?
- ปัจจุบันสามารถฉีดวัคซีน HPV ที่ช่วยป้องกันได้ ในบางสายพันธุ์ที่เป็นสาเหตุหลักให้เกิดมะเร็ง สามารถใช้ได้ทั้งใน ผู้หญิงและผู้ชาย แต่ควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์ด้วย
- สวมใส่ถุงยางอนามัย ช่วยลดความเสี่ยงได้ แต่ได้หมายถึงไม่มีความเสี่ยงหรือป้องกันได้ทั้งหมด
- ตรวจร่างกายอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะในช่วงวัยที่สามารถมีเพศสัมพันธ์ได้ รวมถึงช่วงวันที่เหมาะแก่การฉีดวัคซีนป้องกัน หรือแม้แต่คนที่ผ่านการฉีดวัคซีนมากแล้ว ก็ควรตรวจอย่างสม่ำเสมอเช่นกัน
- ดูแลสุขภาพร่างกายให้อยู่ในเกณฑ์ที่ดี ไม่สูบบุหรี่เพราะการสูบบุหรี่อาจเป็นตัวเร่งรอยโรคมะเร็งในผู้ที่ติดเชื้อ HPV ได้
ที่มาข้อมูล : cdc.gov
