‘เฉลิมเกียรติ’ นำทีมพิสูจน์เหตุรถตู้ประสานงาดับ 25 ศพ ชี้ไฟไหม้เพราะแรงชน ทำถังน้ำมันแตก เร่งสอบสาเหตุวิ่งข้ามเลน นายพิชิต อัคราทิตย์ รมช.คมนาคมย้ำ ต้องเปลี่ยนเป็นไมโครบัส จ่อยกเลิกรถตู้ส่วนบุคคล นายสมศักดิ์ ห่มม่วง รองปลัดกระทรวงคมนาคม เผยเตรียมเสนอคสช. จัดระเบียบวินรถตู้ตามตจว. สั่งเลิก 199 วินรถตู้เอกชน ให้ตั้งเป็นสถานีขนส่งย่อย บขส.จัดจนท.ดูแลปล่อยรถแทน ขณะที่ตร.คุมเข้มความเร็วรถตู้ จุฬาฯจัดเสวนาแนวทางปฏิรูป รถตู้ สรุป 3 แนวทางเตรียมเสนอรัฐบาล ด้าน ‘ชัชชาติ’ แนะติดจีพีเอสเหมือนรถบัสโดยสาร
ชี้ถังน้ำมันแตกเหตุไฟไหม้
เมื่อเวลา 09.00 น. วันที่ 6 ม.ค. พล.ต.อ. เฉลิมเกิยรติ ศรีวรขาน รอง ผบ.ตร. เดินทางมาโดยเฮลิคอปเตอร์ เพื่อติดตามการสอบสวนคดีอุบัติเหตุสยอง รถตู้โดยสารสาย กทม.-จันทบุรี ชนประสานงากับรถกระบะ บนถนนสาย 344 ม.1 ต.หนองอิรุณ อ.บ้านบึง จ.ชลบุรี ฝั่งขาเข้าระยอง ก่อนเกิดไฟลุกท่วมทั้งสองคัน ทำให้มีผู้เสียชีวิตถึง 25 ศพ ที่ สภ.บ้านบึง โดยมีการจำลองลักษณะวันที่เกิดการชนกัน และมีเจ้าหน้าที่ตำรวจจากกองพิสูจน์หลักฐานบรรยายผลการตรวจสอบตัวรถตู้
รอง ผบ.ตร.เผยว่า ในการมาครั้งนี้ก็มาติดตามถึงสาเหตุของการเกิดอุบัติเหตุในครั้งนี้ว่ามาจากสาเหตุที่แท้จริงคืออะไร ขณะนี้ก็ให้ทาง บขส.ไปตรวจสอบในเรื่องของเบรก เรื่องของเพลา และโช้กของรถตู้โดยสารว่ามีส่วนทำให้เกิดอุบัติเหตุในครั้งนี้หรือไม่ โดย พฐ.ให้ข้อมูลว่าจากการตรวจเบื้องต้นสันนิษฐานว่าสาเหตุที่ทำให้ไฟลุกไหม้น่าจะมาจากเชื้อเพลิงที่รั่วออกมาจากการกระแทกที่ทำให้ถังน้ำมันแตก ส่วนสาเหตุว่ารถตู้โดยสารข้ามฝั่งถนนมาได้อย่างไร ต้องรอสอบพยานโดยละเอียด อีกครั้ง ตอนนี้ได้สอบพยานไปแล้ว 9 ราย จะนำเอาข้อมูลทั้งหมดในภาพรวมมาสรุป เพื่อหาสาเหตุจริงๆ ว่าน่าจะเกิดจากอะไร
ย้ำเปลี่ยนเป็นไมโครบัส
ด้านนายพิชิต อัคราทิตย์ รมช.คมนาคม เปิดเผยถึงแผนการจัดระเบียบรถตู้โดยสารสาธารณะมาเป็นรถไมโครบัสว่า ตั้งแต่วันที่ 1 ก.ค.เป็นต้นไปจะต้องมีการเริ่มทยอย ปรับเปลี่ยนรถตู้โดยสารสาธารณะหมวด 2 ซึ่งวิ่งให้บริการ กทม.-ต่างจังหวัด และหมวด 3 ที่วิ่งให้บริการระหว่างจังหวัดกับจังหวัดเป็นรถไมโครบัส โดยให้เริ่มพร้อมกันทั้ง 2 หมวดเลย
สำหรับรถตู้โดยสารหมวด 2 ซึ่งปัจจุบันมีจำนวน 6,431 คัน เบื้องต้นได้หารือกับบริษัท ขนส่ง จำกัด (บขส.) ในฐานะเจ้าของสัมปทานแล้ว และกำหนดให้ บขส.ต้องเร่งรัดให้ ผู้ประกอบการปรับเปลี่ยนให้แล้วเสร็จทั้งหมดภายในสิ้นปี ’60 เนื่องจากเป็นรถหมวดที่มีสถิติการเกิดอุบัติเหตุบ่อยและเกิดความสูญเสียรุนแรง
“บขส.รับปากว่าจะปรับเปลี่ยนรถหมวด 2 จำนวน 6,431 คันให้แล้วเสร็จภายในสิ้นปีนี้ เพื่อเพิ่มความปลอดภัยในการโดยสาร แม้ว่าหลายฝ่ายจะมองว่ารถไมโครบัสจะมีราคาแพงกว่ารถตู้ แต่ก็มีความปลอดภัย, อายุการใช้งานที่มากกว่า บรรทุกผู้โดยสารได้มากกว่า คือประมาณ 20 ที่นั่ง ขณะที่รถตู้บรรทุกได้แค่ 14 ที่นั่ง ทำให้ต้นทุนผู้ประกอบการถูกลง รวมทั้งการใช้รถตู้เป็นรถโดยสารสาธารณะยังเป็นการใช้รถที่ผิดวัตถุประสงค์อีกด้วย” นายพิชิตกล่าว
นายพิชิตกล่าวต่อถึงรถตู้หมวด 3 ซึ่งปัจจุบันมีจำนวน 2,771 คัน ส่วนใหญ่อยู่ในความดูแลของกรมการขนส่งทางบก (ขบ.) ตั้งเป้าให้ทยอยเปลี่ยนพร้อมกับหมวด 2 แต่จะยืดหยุ่นกรอบเวลาการปรับเปลี่ยนให้ แล้วเสร็จให้นานกว่า เพราะมีจำนวนเส้นทางเดินรถ ความถี่ในการเดินรถ และสถิติการเกิดอุบัติเหตุที่น้อยกว่า
จ่อยกเลิกรถตู้ส่วนบุคคล
ทั้งนี้ ยอมรับว่าการเร่งรัดให้มีการปรับเปลี่ยนรถตู้เป็นไมโครบัสอาจจะกระทบต้นทุนการประกอบการของผู้ประกอบการจึงอาจจะออกมาตรการจูงใจ ด้วยการขยายอายุสัมปทานการเดินรถให้ จากปกติที่ให้สัมปทานครั้งละ 3 ปี การประสานกับสถาบันการเงินของรัฐบาลในการปล่อยกู้เพื่อจัดซื้อรถไมโครบัส และการช่วยประสานเรื่องการนำรถตู้เก่าขายทอดตลาด ส่วนมาตรการขอยกเว้นภาษีนำเข้ารถไมโครบัสนั้นอาจจะยังไม่จำเป็นในขณะนี้
นายพิชิตกล่าวต่อว่า ในระยะยาวกระทรวงคมนาคมจะมีการปรับเปลี่ยนระบบการบริหารจัดการรถตู้โดยสารสาธารณะ โดยมีแนวคิดที่จะยกเลิกการออกใบอนุญาตประกอบการรถตู้โดยสารสาธารณะส่วนบุคคลซึ่งเป็นเจ้าของคนเดียวคนขับคนเดียว โดยจะกำหนดให้การประกอบการรถตู้โดยสารสาธารณะจะต้องดำเนินการในลักษณะของนิติบุคคลเท่านั้น เนื่องจากต้องการให้ผู้ประกอบการหรือนิติบุคคลมีส่วนในการกำกับดูแลกันเองด้วย และความรับผิดชอบต่อการดำเนินงานของนิติบุคคลนั้นๆ ด้วยหากเกิดอุบัติเหตุขึ้น
สั่งเลิก 199 วินรถตู้เอกชนตจว.
นายสมศักดิ์ ห่มม่วง รองปลัดกระทรวงคมนาคม เปิดเผยภายหลังการประชุมคณะทำงานปฏิรูปการบริหารราชการแผ่นดิน (การจัดระเบียบและแก้ไขปัญหารถตู้โดยสารสาธารณะ) ว่า ในวันที่ 9 ม.ค.นี้ จะเสนอคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) รัฐบาล และพล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ให้รถตู้ทุกคันต้องออกจากสถานีขนส่ง โดยพบว่าปัจจุบันมีจุดจอดรถตู้โดยสารสาธารณะประมาณ 199 จุด ในระยะทาง 300 ก.ม. จากกรุงเทพฯ-ต่างจังหวัด โดยมีทั้งสถานีขนส่งของบริษัท ขนส่ง จำกัด (บขส.) และสถานีที่กรมการขนส่งทางบก(ขบ.)โอนไปให้องค์การปกครองส่วน ท้องถิ่น (อปท.) ทั้งเทศบาล และองค์การบริหารส่วนจังหวัดดูแล โดยจุดจอดที่เป็นปัญหาในขณะนี้ คือ จุดจอดในอำเภอที่ไม่ได้อยู่ในสถานีขนส่ง ซึ่งมีอยู่ราวๆ 100 วิน
ทั้งนี้ได้มีการจัดตั้งคณะกรรมการบริหารเส้นทาง ประกอบด้วย ทหารในพื้นที่กรมการขนส่งทางบกในพื้นที่ บขส. และคณะกรรมการจัดเส้นทางของจังหวัดนั้นๆ โดยจะร่วมกันไปพิจารณาจุดจอดดังกล่าวให้มีพื้นที่ชัดเจน มีระบบดูแลรักษาความปลอดภัย กล้องวงจรปิดต่างๆ ให้หมดทุกจุด และจะต้องดำเนินการให้เสร็จสมบูรณ์ภายใน 31 มี.ค. นี้ นอกจากนี้จะตั้งจุดลงเวลาระหว่างเส้นทางเหมือนรถโดยสารของ บขส.ด้วย โดยให้ทาง บขส.เป็นผู้รับผิดชอบไปดำเนินการ
ตั้งสถานีย่อยจัดจนท.ดูแล
พ.อ.สุวิทย์ เกตุศรี รองผู้บัญชาการกองพลทหารม้าที่ 2 รักษาพระองค์ ประธานคณะทำงานจัดระเบียบรถตู้สาธารณะ กล่าวว่า ในวันที่ 12 ม.ค. จะมีการประชุมคณะกรรมการ 4 ฝ่าย ประกอบด้วย กรมการขนส่งทางบก บขส. หน่วยทหารในพื้นที่ คณะกรรมการเส้นทางทั้ง 30 จังหวัด
“เราจะทำการสลายวิน เพราะต่อไปจะมีคณะกรรมการบริหารเส้นทางเข้าไปทำหน้าที่บริหารจัดการปล่อยรถให้แทน โดยวันที่ 2 ก.พ.จะเชิญประชุมอีกครั้งเพื่อให้ทั้ง 30 จังหวัดชี้แจงว่าได้ดำเนินการเรียบร้อยตามที่ได้แจ้งไปแล้ว หลังจากนั้นคณะทำงานจะไปตรวจในวันที่ 6-24 ก.พ. โดยเรื่องนี้เป็นการดำเนินการเพื่อลดการเกิดอุบัติเหตุของรถตู้โดยสารสาธารณะ ส่วนมาตรการเร่งด่วนก็จะติดจีพีเอสโดยกรมการขนส่งทางบกก็จะต้องรีบดำเนินการ” พ.อ.สุวิทย์กล่าว
ตร.คุมเข้มความเร็วรถตู้
พล.ต.ต.จิรพัฒน์ ภูมิจิตร รรท.รอง ผบช.น. กล่าวว่า การใช้ความเร็วถือว่าสำคัญที่สุดที่ทำให้อุบัติเหตุรุนแรง ใช้ความเร็วเกินกำหนด ทำให้เกิดความสูญเสียสูง การให้รถตู้เข้าไปอยู่ในสถานีขนส่งถือเป็นเรื่องดี เพื่อให้สามารถตรวจสอบสภาพรถ ผู้ขับขี่ได้ ซึ่งตามกฎหมายยังได้กำหนดให้ผู้ขับขี่รถโดยสารสาธารณะขับขี่ได้วันละ 8 ชั่วโมง และระหว่างที่ขับได้ 4 ชั่วโมง ก็ต้องพัก 1 ชั่วโมงด้วย เมื่อครบแล้วก็ต้องหยุด โดยรถตู้โดยสารสาธารณะที่อยู่ในเขตกรุงเทพฯและปริมณฑล ระยะ 300 ก.ม. มีไม่ต่ำกว่า 15,000 คัน ทางเจ้าหน้าที่ตำรวจคงต้องเข้าไปช่วยตรวจสอบตามมาตรการที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
สำหรับการควบคุมตามเส้นทางหลวงก็จะต้องมีความเข้มข้นมากขึ้น ตำรวจทางหลวง และท้องที่ก็ต้องควบคุมความเร็วรถตู้ให้ไม่เกิน 90 ก.ม.ต่อชั่วโมง และต้องวิ่งชิดซ้าย ไม่วิ่งขวา โดยขณะนี้ทางตำรวจนครบาลได้จัดทำแอพพลิเคชั่น ชื่อ Police I love you ซึ่งปัจจุบันมีการโหลดไปแล้ว 8.7 หมื่นคน โดยมีข้อดี คือ หากอยู่ในรถแล้วคนขับประมาท หวาดเสียว ขับรถเร็ว สามารถกดแอพฯนี้ ก็จะถูกส่งไปยัง เจ้าหน้าที่ตำรวจ เพื่อประสานตำรวจทางหลวงในการสกัดจับรถคันดังกล่าวทันที
ชัชชาติแนะติดจีพีเอสรถตู้
ที่ห้องประชุมสารนิเทศ หอประชุมจุฬาฯ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดเวทีเสวนาในหัวข้อแนวทางปฏิรูปหลังโศกนาฏกรรมรถตู้ โดยเชิญรศ.ดร.ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ อดีตรมว.คมนาคม ศ.ดร.นพ.อภิวัฒน์ มุทิรางกูร อาจารย์ประจำคณะแพทยศาสตร์ รศ.ดร.ศักดิ์สิทธิ์ เฉลิมพงศ์ อาจารย์ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาฯ ผศ.ดร.อภิวัฒน์ รัตนวราหะ อาจารย์ประจำคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาฯ เข้าร่วมเสวนา เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและหาแนวทางป้องกัน พร้อมทั้งเป็นการกำหนดแนวทางในการปฏิรูปรถตู้โดยสารให้เป็นไปด้วยความปลอดภัยมากขึ้น
รศ.ดร.ชัชชาติ กล่าวว่า โดยส่วนตัวมองว่าต้องนำเทคโนโลยีเข้ามาปรับใช้เพื่อแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น โดยนำระบบจีพีเอส เข้ามาติดตั้งเก็บข้อมูลทั้งความเร็ว พฤติกรรมของ ผู้ขับ ส่งมาที่ศูนย์ควบคุมของกรมการขนส่งฯ โดยจะมีเจ้าหน้าที่คอยดูแลตลอด 24 ชั่วโมง ซึ่งระบบดังกล่าวนั้น บขส. ติดตั้งในรถโดยสารประจำทางแล้ว จึงเห็นว่ารถตู้โดยสารควรนำมาใช้เพื่อลดปัญหาที่เกิดขึ้น โดยกำหนดให้ติดตั้งให้แล้วเสร็จในปี 2561
แจง 3 แนวทางแก้ปัญหา
ศ.ดร.นพ.อภิวัฒน์ กล่าวด้วยว่า อุบัติเหตุที่เกิดจากรถตู้โดยสารนั้น มีสถิติการเสียชีวิตและอัตราการเกิดอุบัติเหตุมากกว่ายานพาหนะ อื่นๆ มากถึง 2-3 เท่าตัว ซึ่งมีข้อสังเกตว่าถึงเวลาแล้วที่จะต้องออกกฎหมายควบคุมรถตู้โดยสารโดยเฉพาะ ถึงแม้จะมีการกำหนดขอบเขตของการขับขี่ ไม่ว่าจะเป็นการรณรงค์ไม่ดื่มสุราแต่อุบัติเหตุก็ยังเกิดขึ้น นั่นจึงแสดงว่าสาเหตุไม่ใช่เพียงสุราเพียงอย่างเดียว ซึ่งเราก็ต้องย้อนกลับมาดูว่าสาเหตุนั้นมีอะไรบ้าง ทั้งสภาพตัวรถ สภาพคนขับ สภาพถนน จิตสำนึกในการขับขี่ สิ่งต่างๆ เหล่านี้ล้วนแล้วแต่เป็นปัญหาทั้งสิ้น
ศ.ดร.นพ.อภิวัฒน์ กล่าวต่อว่า หลักการที่จะนำมาใช้ จะยึดหลักตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง ประกอบด้วย 3 หัวข้อหลักคือ 1.เหตุผลของการเกิดปัญหาคืออะไร ซึ่งปัญหานั้นอาจมีมากกว่า 1 ข้อและมีหลายมิติ 2.การเลือกทางสายกลาง หมายความว่า มีหลายฝ่ายเสนอให้ยกเลิกการให้บริการรถตู้สาธารณะ เพื่อตัดตัวเลือกในการเดินทางสำหรับประชาชนให้น้อยลง ซึ่งมองว่ามันเป็นการแก้ปัญหาที่ไม่ถูกต้องเป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ 3.การสร้างภูมิคุ้มกันเพื่อสร้างวัฒนธรรมที่ยั่งยืน เป็นการสร้างความคุ้นชินในการสร้างจิตสำนึกให้กับคนขับและผู้ใช้บริการรถตู้สาธารณะ
“บทลงโทษสำหรับผู้กระทำผิดก็ต้องเด็ดขาดด้วย ไม่ใช่ว่าทำผิดแล้วจับมาปรับเพียง ไม่กี่ตังค์ก็ปล่อยออกไป แบบนี้ปัญหาก็เกิด ซ้ำซ้อน พร้อมทั้งต้องมีการเก็บสถิติ เฝ้าระวังอย่างจริงๆ จังๆ มากกว่านี้ เพราะเมื่อมีเทศกาลทีอุบัติเหตุก็เกิดขึ้นที พร้อมทั้งต้องปรับปรุงด้านกายภาพ ทั้งสภาพถนน สภาพรถ” ศ.ดร.นพ.อภิวัฒน์ กล่าว
จี้รบ.ลดต้นทุนความปลอดภัย
ด้าน ผศ.ดร.อภิวัฒน์ กล่าวเสริมว่า สาเหตุที่รถตู้โดยสารต้องเพิ่มที่นั่งให้มากขึ้นหรือแปลงสภาพรถแตกต่างไปจากเดิม เนื่องจาก ผู้ประกอบการรายย่อยคำนึงถึงผลประโยชน์มากกว่าความปลอดภัย ซึ่งปัญหาใหญ่ที่สุดคือรัฐบาลไม่ผลักดันหรือสนับสนุนต้นทุนความปลอดภัยในรถตู้โดยสาร โดยให้ภาคเอกชนเป็นผู้รับผิดชอบ ดังนั้นเมื่อผู้ประกอบรายย่อยต้องเพิ่มภาระต้นทุนที่สูงขึ้นจึงจำเป็นที่จะต้องเพิ่มจำนวนที่นั่งเพื่อให้สามารถรับผู้โดยสารได้จำนวนครั้งมากๆ การแก้ปัญหาก็คือรัฐบาลต้องลงมากำกับดูแลในด้านต้นทุนความปลอดภัยให้มากขึ้น ทำให้เป็นสิทธิพื้นฐานที่ประชาชนพึ่งจะได้รับ
“รัฐบาลมีการลงทุนมากมายทั้งระบบสนามบิน ระบบรถไฟ รถไฟฟ้า อยากให้คำนึงถึงคนที่มีรายได้น้อยแต่จำเป็นต้องเดินทาง ควรจัดการด้านความปลอดภัยให้มากขึ้นหรือเทียบเท่าระบบขนส่งด้านอื่นๆ” ผศ.ดร.อภิวัฒน์กล่าว
