ช่วยชาวนา

บทบรรณาธิการ

ปัญหาราคาข้าวตกต่ำกลับมาเป็นงานใหญ่ให้รัฐบาลต้องเร่งแก้ไขอีกครั้ง ไม่เพียงเพราะราคาตกต่ำอย่างรวดเร็วและรุนแรงในรอบ 10 ปี

หากหมายถึงผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ของชาวนา กลุ่มที่เป็นฐานรากทางเศรษฐกิจของประเทศซึ่งเป็นแหล่งผลิตข้าวรายใหญ่ของโลก

จากข้อมูลของกรมส่งเสริมการเกษตร กลุ่มเกษตรกรในประเทศที่อยู่ในระบบมีมากกว่า 4,000 กลุ่ม ในจำนวนนี้เป็นกลุ่มที่ทำนา 2,000 กลุ่ม หรือคิดเป็นจำนวนกว่า 300,000 คนจากเกษตรกรทั้งหมดเกือบ 550,000 คน

จำนวนคนดังกล่าวนี้มีไม่น้อย ยิ่งเมื่อนับครอบครัวของเกษตรกรแล้ว ผลกระทบที่เกิดจากราคาข้าวตกต่ำจึงขยายวงอย่างน่าวิตก

สิ่งที่ชาวนาและเกษตรกรอื่นๆ เผชิญมายาวนานและจะต้องเผชิญต่อไปคือความเสี่ยงด้านผลผลิตจากธรรมชาติที่มีผลต่อต้นทุนการผลิต ซึ่งยังมีปัจจัยด้านอื่นๆ อีกมาก ไม่ว่า ปุ๋ย เครื่องยนต์ เทคโนโลยี การแข่งขันในตลาดโลก ฯลฯ

อำนาจการต่อรองของชาวนาในวงจรการผลิตและการขายข้าวนั้นจะยิ่งมีน้อยลงหากไม่มีกระบวนการทางประชาธิปไตย

ที่ผ่านมาพรรคหรือกลุ่มการเมืองที่มีนโยบายสนับสนุนช่วยเหลือเกษตรกรผู้ปลูกข้าวอย่างชัดเจนจะได้รับการสนับสนุนเป็นพิเศษ เพราะเป็นกลไกที่ช่วยในการต่อรองของชาวนาทางหนึ่ง

เสียงของชาวนาที่สะท้อนออกมาในยามที่ข้าวราคากิโลกรัมละ 5-6 บาท ถูกกว่าบะหมี่สำเร็จรูป ในยามที่ไม่อาจจะต่อรองใดๆ นอกจากขอความช่วยเหลือจากรัฐบาลจึงน่าเห็นใจอย่างยิ่ง

ต้นสัปดาห์นี้ คณะกรรมการนโยบายและบริหารจัดการข้าว (นบข.) นัดประชุมด่วน เพื่อพิจารณามาตรการโครงการสินเชื่อเพื่อชะลอการขายข้าวเปลือกหอมมะลิและข้าวเหนียว ปี 2559/60

หลังจากรัฐบาลชุดนี้อนุมัติเงินช่วยเหลือชาวนาไปแล้ว 3,000 บาทต่อครัวเรือน แต่ยังไม่มีแรงกระเพื่อมทางเศรษฐกิจมากนัก

โครงการสินเชื่อดังกล่าวเรียกอีกอย่างว่าจำนำยุ้งฉาง มีรายละเอียดขั้นตอนต่างจากโครงการรับจำนำข้าวเดิม โดยประเมินว่าราคาจำนำยุ้งฉางน่าจะอยู่ที่ 11,000 บาทต่อตันข้าวเปลือก

ความช่วยเหลือครั้งใหม่นี้จะบรรเทาความเดือดร้อนมากเพียงใดนั้นคงจะต้องรอดูผลต่อไป แต่อย่างแรกคือต้องฟังเสียงจากชาวนาด้วย