ญี่ปุ่นขอความร่วมมือ ออกกฎห้ามใส่เหรียญในโลงศพ ตามความเชื่อโบราณดั้งเดิม หวังส่งดวงวิญญาณสู่สุคติ ชี้ ทำอุปกรณ์ฌาปนกิจเสียหาย-พังไว
เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2568 รายงานจากสื่อต่างประเทศ เมืองซัปโปโร ทางตอนเหนือของประเทศญี่ปุ่น ได้ออกประกาศเตือนประชาชนไม่ให้ใส่เหรียญ 10 เยน ลงในโลงศพระหว่างการฌาปนกิจ หลังพบว่าเหรียญโลหะดังกล่าวละลายและสร้างความเสียหายต่ออุปกรณ์ภายในเตาเผาศพ
เมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา รัฐบาลเมืองซัปโปโร จังหวัดฮอกไกโด ได้ส่งหนังสือถึงสถานฌาปนกิจทุกแห่งในพื้นที่ สั่งห้ามประชาชนใส่เหรียญ 10 เยนลงในโลงศพ โดยมีรายงานว่าธรรมเนียมดังกล่าวเป็นพิธีกรรมที่สืบทอดกันมายาวนานในภูมิภาคฮอกไกโด
ภาพประกอบ
ตามความเชื่อของชาวญี่ปุ่น โดยเฉพาะในพื้นที่ทางเหนือของประเทศ ผู้คนมักใส่เหรียญ 10 เยนลงในโลงศพ เพื่อให้ผู้ตายมี “ค่าโดยสารเรือ” สำหรับข้ามแม่น้ำซันซุ (Sanzu River) สายน้ำในตำนานของศาสนาพุทธญี่ปุ่น ที่เชื่อว่าเป็นทางผ่านของดวงวิญญาณก่อนจะไปเกิดใหม่
พิธีกรรมนี้มีความคล้ายคลึงกับความเชื่อในประเทศจีน ที่กล่าวถึงสะพาน “ไน่เหอเฉียว” (Naihe Bridge) ซึ่งเป็นเส้นทางของดวงวิญญาณก่อนเข้าสู่ภพใหม่ โดยผู้ตายจะได้รับ “น้ำแห่งการหลงลืม” จากเทพีเมิ่งผัว (Meng Po) เพื่อให้ลืมอดีตชาติ
ภาพประกอบ
อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่เมืองซัปโปโรระบุว่า จำนวนการฌาปนกิจในเมืองเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง โดยปีที่ผ่านมาอยู่ที่กว่า 26,000 ราย ส่งผลให้ปัญหาจากการใส่เหรียญในโลงศพเริ่มรุนแรงขึ้น
นายฟูจิตะ เจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหารของเมือง กล่าวว่า เหรียญโลหะจะละลายเมื่อถูกเผาในอุณหภูมิสูง และติดแน่นอยู่กับพื้นเตาเผาที่ทำจากโลหะเช่นกัน ส่งผลให้ต้องใช้เวลาทำความสะอาดนานกว่า 1 ชั่วโมง และยังทำให้อายุการใช้งานของเตาเผาลดลง
พนักงานจากบริษัทจัดงานศพท้องถิ่นเปิดเผยว่า ธรรมเนียมนี้มีต้นกำเนิดจากตำนานโบราณของญี่ปุ่น ที่เชื่อว่าผู้ตายต้องจ่าย “เงิน” เพื่อข้ามแม่น้ำซันซุ
บางกรณีที่เหรียญไม่ละลาย ผู้ร่วมพิธีจะเก็บกลับมาเป็นของขลังเพื่อความโชคดี
ขณะที่บางคนแสดงความกังวลว่าการยกเลิกธรรมเนียมนี้ อาจทำให้ “ดวงวิญญาณของบรรพบุรุษไม่สามารถข้ามแม่น้ำซันซุได้”
ภาพประกอบ
เพื่อให้ประชาชนยังสามารถประกอบพิธีได้อย่างเคารพต่อประเพณีท้องถิ่น โดยไม่ก่อปัญหาต่อการฌาปนกิจ สถานฌาปนกิจบางแห่งในซัปโปโรจึงออกแนวทางใหม่ โดยเตรียม “กระดาษพิมพ์ภาพเหรียญ” ให้ประชาชนนำใส่ในโลงแทนเหรียญจริง
นอกจากนี้ ทางการซัปโปโรยังได้แจกใบปลิวประชาสัมพันธ์ในเดือนกันยายนที่ผ่านมา ขอให้ประชาชนหลีกเลี่ยงการนำสิ่งของอื่น ๆ เช่น ตุ๊กตา โทรศัพท์มือถือ หรือขวดไวน์ ใส่ในโลงศพ เนื่องจากอาจส่งผลกระทบต่อกระบวนการเผา ทำให้อุปกรณ์เสียหาย และก่อมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม
ภาพประกอบ
แม้จะมีผู้สูงอายุบางส่วนไม่เห็นด้วย แต่หลายคนกลับสนับสนุนแนวทางดังกล่าว โดยให้เหตุผลว่า “การทำลายเหรียญเงินถือว่าผิดกฎหมายตั้งแต่แรกอยู่แล้ว”
มาตรการใหม่นี้จึงถือเป็นความพยายามของทางการซัปโปโรในการปรับสมดุลระหว่าง “การเคารพความเชื่อดั้งเดิม” กับ “การดูแลสิ่งแวดล้อมและอุปกรณ์ฌาปนกิจ” ให้คงอยู่คู่สังคมญี่ปุ่นต่อไปอย่างเหมาะสม
ขอบคุณภาพและที่มาจาก south china morning post
