ระวังให้ดี ไม่ชอบดื่ม "น้ำเปล่า" เสี่ยงป่วยเป็นโรคอะไรบ้าง ?

ระวังให้ดี ใครไม่ชอบดื่ม “น้ำเปล่า” คิดว่าดื่มน้ำอื่น ๆ แทนกันได้ ไม่ว่าจะชา กาแฟ หรือน้ำผลไม้ บอกเลยอันตราย เสี่ยงป่วยเป็นหลายโรค

หลายคนแทบไม่ดื่มน้ำเปล่า แต่เลือกเติมความสดชื่นด้วยน้ำอัดลม ชานม กาแฟ น้ำผลไม้ หรือเครื่องดื่มชูกำลังแทน เพราะคิดว่าอย่างไรก็มีน้ำเป็นส่วนประกอบเหมือนกัน แต่แม้เครื่องดื่มเหล่านี้จะช่วยเติมของเหลวให้ร่างกายได้ สิ่งที่ต้องระวังคือ “ส่วนประกอบอื่น” ที่มาพร้อมกับน้ำ โดยเฉพาะน้ำตาล คาเฟอีน และโซเดียม หากดื่มเป็นประจำอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพหลายด้าน

ไม่ดื่มน้ำเปล่า ไม่ได้แปลว่าขาดน้ำเสมอไป

การได้รับน้ำไม่ได้มาจากน้ำเปล่าเพียงอย่างเดียว ชา กาแฟ นม ซุป รวมถึงน้ำจากผักและผลไม้ก็มีส่วนช่วยเติมของเหลวให้ร่างกายได้ ดังนั้น คนที่ไม่ดื่มน้ำเปล่าอาจไม่ได้อยู่ในภาวะขาดน้ำ หากยังได้รับของเหลวเพียงพอในแต่ละวัน

แต่สิ่งที่แตกต่างกันคือ คุณภาพของเครื่องดื่ม เพราะการดื่มชานมหวานหรือน้ำอัดลมแทนน้ำเปล่าเป็นประจำ เท่ากับร่างกายได้รับน้ำตาลและพลังงานเพิ่มขึ้นทุกวัน ขณะที่กาแฟหรือเครื่องดื่มชูกำลังอาจทำให้ได้รับคาเฟอีนมากเกินไป

ด้วยเหตุนี้ น้ำเปล่าจึงยังเป็นตัวเลือกที่เหมาะที่สุดสำหรับการดื่มเป็นประจำ เพราะเติมน้ำให้ร่างกายโดยแทบไม่มีพลังงาน น้ำตาล หรือสารเติมแต่งอื่น

หากดื่มน้ำน้อย ร่างกายจะส่งสัญญาณอะไร?

หากร่างกายได้รับของเหลวไม่เพียงพอ อาจเริ่มสังเกตได้จาก

• กระหายน้ำและปากแห้ง
• ปัสสาวะน้อยหรือมีสีเข้ม
• อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ
• เวียนศีรษะหรือหน้ามืด
• สมาธิลดลง

หากขาดน้ำรุนแรง อาจมีหัวใจเต้นเร็ว ความดันโลหิตลดลง สับสน หรือเป็นลมได้ โดยเฉพาะในช่วงอากาศร้อน ออกกำลังกายหนัก มีไข้ อาเจียน หรือท้องเสีย

ดื่มน้ำหวานแทนน้ำเปล่าทุกวัน เสี่ยงโรคอะไร?

1. น้ำหนักเกินและโรคอ้วน

น้ำหวานเป็นแหล่งพลังงานที่ดื่มได้ง่าย แต่ไม่ได้ทำให้อิ่มเท่าการกินอาหารเป็นมื้อ จึงมีโอกาสได้รับพลังงานเกินโดยไม่รู้ตัว หากดื่มเป็นประจำร่วมกับการเคลื่อนไหวน้อย น้ำหนักและไขมันสะสมก็อาจเพิ่มขึ้น

2. เบาหวานชนิดที่ 2

การได้รับน้ำตาลในปริมาณสูงเป็นประจำ โดยเฉพาะในคนที่มีน้ำหนักเกินหรือมีไขมันหน้าท้องมาก อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะดื้ออินซูลินและเบาหวานชนิดที่ 2

น้ำอัดลม ชานม และกาแฟที่เติมไซรัปหรือน้ำตาลจำนวนมาก จึงไม่ควรใช้เป็นเครื่องดื่มหลักตลอดทั้งวัน

3. ไขมันพอกตับและไขมันในเลือดสูง

น้ำตาลส่วนเกิน โดยเฉพาะน้ำตาลฟรักโทส สามารถถูกเปลี่ยนเป็นไขมันและสะสมในตับได้ การดื่มเครื่องดื่มรสหวานเป็นประจำจึงสัมพันธ์กับภาวะไขมันพอกตับและระดับไตรกลีเซอไรด์ที่สูงขึ้น

4. เพิ่มปัจจัยเสี่ยงโรคหัวใจ

การดื่มน้ำหวานบ่อย ๆ มีความสัมพันธ์กับน้ำหนักเกิน เบาหวาน ไตรกลีเซอไรด์สูง และความดันโลหิตสูง ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคหัวใจและหลอดเลือด

ไม่ได้หมายความว่าดื่มน้ำอัดลมหนึ่งแก้วแล้วจะเป็นโรคหัวใจ แต่ความเสี่ยงเกิดจากพฤติกรรมที่สะสมต่อเนื่องเป็นเวลานาน

5. ฟันผุและเคลือบฟันสึก

น้ำตาลเป็นอาหารของแบคทีเรียในช่องปาก ซึ่งสร้างกรดและทำลายฟัน ขณะที่น้ำอัดลม น้ำผลไม้ และเครื่องดื่มชูกำลังบางชนิดมีความเป็นกรดสูง จึงสามารถทำให้เคลือบฟันสึกได้เช่นกัน

การจิบน้ำหวานเรื่อย ๆ ตลอดวันยิ่งทำให้ฟันสัมผัสน้ำตาลและกรดบ่อยขึ้น

6. กรดยูริกสูงและโรคเกาต์

เครื่องดื่มที่มีน้ำตาลหรือฟรักโทสสูงอาจเพิ่มระดับกรดยูริกในร่างกาย การดื่มเป็นประจำจึงอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อกรดยูริกสูงและโรคเกาต์ โดยเฉพาะผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงอื่นร่วมด้วย

7. นิ่วในไต

ประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่ที่ “ไม่ดื่มน้ำเปล่า” โดยตรง แต่อยู่ที่ **ได้รับของเหลวไม่เพียงพอเมื่อปัสสาวะเข้มข้นขึ้น แร่ธาตุบางชนิดจึงมีโอกาสตกผลึกและก่อตัวเป็นนิ่วได้ง่ายขึ้น

การดื่มน้ำให้เพียงพอ โดยเฉพาะน้ำเปล่า จึงเป็นหนึ่งในวิธีสำคัญในการลดความเสี่ยงนิ่วในไต

8. ท้องผูก

หากได้รับน้ำไม่เพียงพอ อุจจาระอาจแข็งและขับถ่ายได้ยาก โดยเฉพาะเมื่อกินใยอาหารน้อยและไม่ค่อยเคลื่อนไหวร่างกาย

อย่างไรก็ตาม ท้องผูกไม่ได้เกิดจากการดื่มน้ำน้อยเพียงอย่างเดียว หากมีอาการเรื้อรัง ถ่ายเป็นเลือด น้ำหนักลด หรือปวดท้องต่อเนื่อง ควรพบแพทย์

แล้วชาและกาแฟนับเป็นน้ำหรือไม่?

ชาและกาแฟมีน้ำเป็นส่วนประกอบ จึงช่วยเติมของเหลวให้ร่างกายได้ แม้จะมีคาเฟอีนซึ่งมีฤทธิ์เพิ่มการขับปัสสาวะ แต่ในปริมาณทั่วไปไม่ได้ทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำจนหักล้างกับน้ำที่ได้รับทั้งหมด

สิ่งที่ต้องระวังคือ น้ำตาลและคาเฟอีน เช่น กาแฟเย็นที่เติมไซรัปและครีมจำนวนมาก หรือเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนสูง ซึ่งอาจเพิ่มพลังงานและรบกวนการนอน

น้ำผลไม้ดีกว่าน้ำอัดลมหรือไม่?

น้ำผลไม้อาจมีวิตามินและสารอาหารบางชนิด แต่ก็ยังมีน้ำตาล และมีใยอาหารน้อยกว่าการกินผลไม้ทั้งลูก หากดื่มในปริมาณมากจึงได้รับน้ำตาลและพลังงานสูงได้ง่าย ดังนั้น แม้จะเป็นน้ำผลไม้ 100% ก็ไม่ควรใช้แทนน้ำเปล่าตลอดทั้งวัน

เครื่องดื่มเกลือแร่จำเป็นหรือไม่?

สำหรับคนทั่วไปที่ใช้ชีวิตตามปกติ ไม่จำเป็นต้องดื่มเครื่องดื่มเกลือแร่แทนน้ำทุกวัน เครื่องดื่มประเภทนี้เหมาะกับสถานการณ์ที่เสียเหงื่อมาก เช่น ออกกำลังกายหนักเป็นเวลานาน หรือสูญเสียน้ำและเกลือแร่จากการเจ็บป่วยบางกรณี แต่บางสูตรมีน้ำตาลและโซเดียมสูง จึงไม่เหมาะกับการดื่มเป็นเครื่องดื่มประจำวันโดยไม่มีเหตุจำเป็น

ถ้าไม่ชอบน้ำเปล่า ควรเริ่มเปลี่ยนอย่างไร?

ไม่จำเป็นต้องเลิกน้ำหวานทันที ลองปรับทีละขั้น เช่น

• ลดความหวาน จากหวานปกติเป็นหวานน้อย แล้วค่อยลดลงอีก
• สลับเครื่องดื่ม หากเคยดื่มน้ำหวานวันละ 3 แก้ว ลองเปลี่ยนเป็นน้ำเปล่า 1 แก้วก่อน
• เพิ่มรสชาติให้น้ำ ด้วยมะนาว แตงกวา หรือผลไม้สดเล็กน้อย โดยไม่เติมน้ำตาล
• พกขวดน้ำติดตัว และจิบน้ำระหว่างวัน แทนการรอให้กระหายน้ำมากแล้วค่อยดื่ม