น้าชาติ ประชาชื่น
ดูข่าวภูเขา น้ำแข็งขนาดใหญ่มากแยกตัว อันตรายไหมคะ และภูเขาน้ำแข็งเกิดได้ยังไง
ป้ามะกรูด
ตอบ ป้ามะกรูด
ภูเขาน้ำแข็ง (Iceberg) คือก้อนน้ำแข็งขนาดใหญ่ที่ลอยอยู่ในทะเลหรือมหาสมุทร ที่มีความเย็นจัด ในแถบขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้ มีขนาดแตกต่างกันตั้งแต่เล็กจนถึงมหึมา เกิดจากแผ่นดินในแถบขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้ที่อากาศหนาวเย็นจนอุณหภูมิติดลบ มีหิมะปกคลุมตลอดเวลา
และโดยที่มีพื้นที่บางส่วนลักษณะภูมิประเทศเป็นเทือกเขา บริเวณยอดเขาปกคลุมด้วยหิมะจำนวนมาก เป็นทุ่งหิมะขนาดกว้างใหญ่ ซึ่งในเวลาต่อมาหิมะเหล่านี้ได้เปลี่ยนสภาพจับตัวเป็นก้อนน้ำแข็งทีละน้อยๆ และเมื่อเวลาผ่านไปนับปีๆ ก้อนน้ำแข็งนั้นก็จะสะสมจนเพิ่มขนาดและน้ำหนักมากขึ้น
ทั้งเคลื่อนตัวตามลาดเขาอย่างช้าๆ ลงมาสู่ทะเล เรียกแม่น้ำที่เป็นน้ำแข็งนี้ว่า ธารน้ำแข็ง และเมื่อธารน้ำแข็งขนาดมหึมานี้ไหลไปถึงทะเล มันอาจจะแตกออกและกลายเป็นภูเขาน้ำแข็งที่ล่องลอยอยู่ในทะเล
บริเวณส่วนใหญ่ของแถบอาร์กติก หรือพื้นที่โดยรอบขั้วโลกเหนือถูกปกคลุมด้วยแถบน้ำแข็งขนาดหนาที่เรียกกันว่า แผ่นน้ำแข็ง น้ำแข็งที่ย้อยตามขอบของแผ่นน้ำแข็งจะแผ่ไปในทะเล เมื่อแผ่นน้ำแข็งเหล่านี้กระทบกับอากาศอบอุ่นในฤดูใบไม้ผลิ
หรือถูกแรงกระแทกจากเกลียวคลื่นในทะเล ก็จะเกิดรอยร้าวซึ่งเป็นผลให้เกิดการแตกตัวของก้อนน้ำแข็ง กลายเป็นภูเขาน้ำแข็งอีกส่วนหนึ่ง ขณะที่แถบแอนตาร์กติก หรือพื้นที่บริเวณรอบขั้วโลกใต้ถูกปกคลุมด้วยน้ำแข็งที่มีขนาดหนากว่าแถบอาร์กติก
เรียกว่า หมวกน้ำแข็งขั้วโลก ภูเขาน้ำแข็งที่แตกออกจากบริเวณนี้และเลื่อนไหลลงสู่ท้องทะเลจะมีรูปร่างตอนบนแบนราบคล้ายรูปโต๊ะ เรียก ภูเขาน้ำแข็งรูปโต๊ะ
ในอดีตที่ประชุมของ American Geophysical Union เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ.2543 L. Hulbe แห่ง Goddard Space Flight Center ได้เสนอสาเหตุของการเกิดภูเขาน้ำแข็งว่า เมื่ออุณหภูมิที่ผิวบนของก้อนน้ำแข็งสูงกว่า 0 องศาเซลเซียส น้ำแข็งจะละลายเป็นน้ำ ทำให้เกิดแอ่งน้ำขนาดใหญ่บนก้อนน้ำแข็ง ซึ่งจะสร้างความกดดันมหาศาลให้กับก้อนน้ำแข็ง
ขณะเดียวกันปรากฏการณ์ ลา นีญา (La Nina) ที่ทำให้น้ำในมหาสมุทรแปซิฟิกแถบเส้นศูนย์สูตรมีอุณหภูมิต่ำ เมื่อไหลมาปะทะน้ำในมหาสมุทรแอนตาร์กติกา ก็ได้ทำให้อุณหภูมิลดต่ำด้วย แต่ปรากฏการณ์ เอล นีโญ (El Nino) ที่ทำให้น้ำในแปซิฟิกร้อนขึ้น
เมื่อไหลถึงทะเลรอบทวีปแอนตาร์กติกา ก็ได้ทำให้อุณหภูมิของน้ำแข็งกลับสูงขึ้นไปอีก ความปรวนแปรของอุณหภูมิน้ำแข็งและการไหลของกระแสน้ำใต้มหาสมุทร ทำให้เกิดแรงเครียดในก้อนน้ำแข็ง ซึ่งมีผลทำให้น้ำแข็งแตกตัวจากทวีปน้ำแข็งเป็นภูเขาน้ำแข็งในที่สุด
และเนื่องจากน้ำแข็งบริสุทธิ์มีความหนาแน่นอยู่ที่ประมาณ 920 กิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ในขณะที่น้ำทะเลมีความหนาแน่นประมาณ 1,025 กิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ทำให้ภูเขาน้ำแข็งจะมีส่วนที่โผล่พ้นน้ำประมาณ 1 ใน 10 ส่วนโดยปริมาตร ไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่แค่ไหนก็ตาม
ส่วนปรากฏการณ์ภูเขาน้ำแข็งใหญ่ยักษ์แตกแยกตัวจากทวีปแอนตาร์กติกา น.ส.พ.ข่าวสด นำเสนอเรื่องนี้ไว้ว่า บีบีซีรายงานวันที่ 12 ก.ค.2560 ว่าจากการศึกษาภาพถ่ายผ่านดาวเทียมขององค์การนาซ่า สหรัฐอเมริกา พบว่าภูเขาน้ำแข็งที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งเท่าที่มีบันทึกมา ขนาด 6,000 ตารางกิโลเมตร ได้แตกและแยกตัวออกมาจากแผ่นทวีปแอนตาร์กติกาฝั่งขั้วโลกใต้
ก่อนหน้านี้นักวิทยาศาสตร์คาดการณ์ไว้แล้วว่า ไม่วันใดก็วันหนึ่งภูเขาน้ำแข็งตรงนี้จะแยกตัวออกมา เนื่องจากติดตามพบว่ามีรอยแยกของพื้นน้ำแข็งที่เร่งตัวขึ้นอย่างรวดเร็วตั้งแต่ปี 2557
สำหรับพื้นที่ที่ภูเขาน้ำแข็งแยกออกมานั้นมีชื่อเรียกว่า ลาร์เซน ซี และด้วยความหนาของภูเขาน้ำแข็งนี้กว่า 200 เมตร ทำให้เคลื่อนตัวช้า ไม่ลอยไปไกลในเวลาอันสั้นนี้ แต่ก็ต้องจับตาให้ดี เพราะกระแสน้ำและลมอาจพัดมันขึ้นไปทางเหนือ ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อเรือเดินสมุทร
