พระนั่งวัดพระมหาธาตุ นครศรีธรรมราช : คติ-สัญลักษณ์สถาปัตยกรรม
พระนั่งวัดพระมหาธาตุ นครศรีธรรมราช – พระศรีศากยมุนีศรีธรรมราช เป็นพระพุทธรูปปูนปั้นปิดทององค์ ที่ใหญ่โตกว่าพระศรีศากยมุนีสุโขทัย ที่ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ที่วัดสุทัศนเทพวราราม กรุงเทพมหานคร
พระพุทธรูปปางมารวิชัยที่งดงามนี้ตามตำนานกล่าวว่าสร้างโดยพระเจ้าศรีธรรมโศกราช แห่งเมืองนครศรีธรรมราช (ผู้เป็นตำนานร่วมศิษย์ของพระสุกทันตะฤๅษี ที่เขาสมอคอน แห่งเมืองลพบุรี) ร่วมกับพ่อขุนเม็งรายแห่งนพบุรีศรีนครพิงค์ เชียงใหม่ พญางำเมือง แห่งอาณาจักรน่าน และพ่อขุนรามคำแหงมหาราช แห่งกรุงสุโขทัย
แต่มีบางตำนานกล่าวว่าพระวิหารหรือพระอุโบสถหลังนี้ในปัจจุบันสร้างขึ้นพร้อมกับเจดีย์พระบรมธาตุวัดพระมหาธาตุเมืองนครแห่งนี้ ซึ่งถ้าเช่นนั้นพระพุทธรูปองค์นี้ก็น่าจะสร้างมาพร้อมกับวิหาร ซึ่งจะมีอายุมากกว่าในสมัยของพระเจ้าศรีธรรมโศกราช
พระพุทธรูปปางมารวิชัยองค์นี้ หน้าตักกว้างถึง 3 วา 1 ศอก 12 นิ้ว หรือประมาณ 7 เมตรเศษ สูง 5 วา หรือประมาณ 10 เมตร เป็นศิลปะของพุทธศิลป์ภาคใต้ที่แสดงรูปแบบ รูปทรง มีความมั่นคงแข็งแรงและงดงามมาก
พระอัครสาวกทั้งสององค์ที่ประดิษฐานอยู่ด้านข้างยังส่งเสริมให้พระพุทธรูปองค์นี้งดงามยิ่งขึ้น
